Blackdog's World

บ้านใหม่ของผม

2008-02-06T13:09:00.000+07:00

หลังจากประกาศปิดบล็อกไปเมื่อสองวันก่อน วันนี้ผมเกิดอยากเขียนขึ้นมาอีกครั้ง แต่ไม่อยากกลับมาโพสที่นี่ จึงสร้างบ้านหลังใหม่ขึ้นมา (อย่างไม่มีเหตุผล) ลองตามไปเยี่ยมชมดูนะครับ

บ้านใหม่ของผมครับ

http://blackdogsworld.wordpress.com/

ขอปิดบล็อกอย่างเป็นทางการ

2008-02-05T01:34:00.000+07:00

ถึง เพื่อนๆ ทุกคนที่เข้ามาอ่าน

ผมขอปิดบล็อกอย่างเป็นทางการ นับจากนี้ไปผมจะไม่มาอัพเดทอะไรที่บล็อกแห่งนี้อีก

แต่ก็ไม่แน่ครับ อาจจะได้เจอกันใหม่ เมื่อผมมีอารมณ์อยากเขียน (แต่คงไม่ใช่ที่นี่ และเร็วๆ นี้)

หมาดำ

วันพฤหัสบดีที่ 10 เดือน 1 ปี '51

2008-01-11T23:28:00.000+07:00

ฉันละลายเวลาทั้งวันไปกับการนั่งอ่านหนังสือที่ร้านกาแฟ ต่อด้วยร้านนม และปิดท้ายที่ร้านเหล้า ฉันไม่อยากกลับบ้านไปเผชิญกับบรรยากาศแห่งความตึงเครียดในความสัมพันธ์ระหว่างฉันกับปูน

....

ตารางเวลาในวันนี้ของฉัน

9.00 – 12.30
ปั่นจักรยานออกจากบ้าน ต่อสองแถวไปกาดสวนแก้ว ตั้งใจว่าจะดูหนัง แต่ไม่มีหนังอะไรน่าดู สุดท้ายเลยไม่ได้ดู นั่งสองแถวมาแถวถนนนิมมานฯ เดินเล่นเรื่อยเปื่อยอยู่พักหนึ่ง แวะกินก๋วยเตี๋ยวตำลึง และนั่งอ่านหนังสือที่ “ร้านกาแฟวาวี” ไฟดับทำให้ชงกาแฟไม่ได้ เลยไม่ได้กินกาแฟ

12.30 – 16.30
นั่งอ่านหนังสือที่ “ร้านเล่า” สั่งกาแฟเย็นมากิน ต่อด้วยชาจีนร้อน นั่งอยู่คนเดียวที่ชั้นสองของร้าน บรรยากาศสงบเงียบ แต่ใจไม่ค่อยเงียบสงบ มือถือแบตหมด ไม่สามารถติดต่อใครได้ และไม่มีใครสามารถติดต่อเราได้เช่นกัน อยากซื้อหนังสือสักเล่ม แต่ไม่รู้จะซื้อเล่มไหนดี สุดท้ายเลยไม่ได้ซื้อ

16.30 – 19.00
เดินไปตามถนนนิมมานฯ ซื้อลูกชิ้นทอดกับหมูปิ้งกินแก้หิว หมูปิ้งริมทางอร่อยมาก เดินไปเรื่อยๆ จนถึงหลัง มช. ปั่นจักรยานไป “สวนนม” นั่งกินโยเกิร์ตปั่นกับมันบด ไปพร้อมๆ กับอ่านการ์ตูน นั่งด้านนอกตอนหัวค่ำยุงเยอะมาก แต่ไม่เป็นไร เด็กเสิร์ฟที่ร้านน่ารักดี

19.00 – 22.00
ปั่นจักรยานกลับมาบ้าน แต่ไม่มีใครอยู่ เปลี่ยนเสื้อผ้าและปั่นออกไปอีกครั้ง ตั้งใจว่าจะไปหาอะไรที่ทำให้ร่างกายอบอุ่นกินที่ร้านที่ไม่ไกลจากบ้านนัก แวะ “ร้านปาเต๊ะ” สั่งเหล้าปั่นหนึ่งเหยือกกับเบียร์หนึ่งขวด มึนหัวนิดหน่อยก่อนกลับบ้าน

....

ฉันนั่งอยู่ที่ร้าน “ปาเต๊ะ” ตั้งแต่ทุ่มครึ่งจนถึงสี่ทุ่ม สั่งเหล้าปั่นหนึ่งเหยือก ต่อด้วยเบียร์อีกหนึ่งขวด แกล้มกับถั่ว ข้าวเกรียบ และเสียงดนตรี ฉันไม่ได้นั่งดื่มเหล้าดื่มเบียร์เพื่อกลบเกลื่อนปัญหาที่เกิดขึ้นภายในใจหรอก เพราะฉันรู้ดีว่าถึงจะพยายามกลบยังไง มันก็ยังคงอยู่วันยังค่ำ แต่ฉันดื่มเพื่อรอเวลากลับบ้าน และดื่มด้วยความรู้สึกอยากรู้อยากลองความแปลกใหม่ในชีวิตมากกว่า ฉันไม่เคยคิดที่จะมานั่งดื่มคนเดียวที่ร้านเหล้าแบบนี้มาก่อน และฉันก็ได้รู้แล้วว่าการนั่งดื่มคนเดียวมันไม่สนุกเอาเสียเลย ฉันถามตัวเองเหมือนกันว่าฉันทำสิ่งเหล่านี้ไป “เพื่ออะไร” เสียทั้งเงินและเวลา แต่ฉันก็ขี้เกียจตอบตัวเองเหมือนกันว่าเพื่ออะไร

วันอังคารที่ 8 เดือน 1 ปี '51

2008-01-09T13:31:00.000+07:00

ที่ลาปาซ คาเฟ่, เพื่อนร่วมโต๊ะมากมาย แต่ฉันรู้สึกเหมือนนั่งอยู่เพียงลำพัง หรือที่จริงพวกเขาต่างนั่งอยู่ที่นี่ แต่ฉันต่างหากที่ไม่ได้อยู่ตรงนี้ ฉันรู้สึกว่าตนเองเป็นดังอากาศธาตุ มีอยู่ แต่ไม่มีใครมองเห็น มีหรือไม่มี ก็ไม่แตกต่าง ฉันไม่ได้กล่าวโทษว่าพวกเขาทำให้ฉันรู้สึกแบบนี้ ฉันรู้ดีว่าความรู้สึกดังกล่าวเกิดขึ้นจากตัวฉันเอง ความรู้สึกแปลกแยกจากสังคมเกิดขึ้นกับฉันบ่อยๆ เมื่อความคาดหวังของตนเองกับความจริงที่เกิดขึ้นไม่ได้เป็นในในทางเดียวกัน การผูกติดการมีอยู่ของตนเองไว้กับความสนใจหรือใส่ใจของผู้อื่นเป็นเรื่องงี่เง่าอย่างยิ่ง และฉันเองก็มักกระทำเรื่องงี่เง่าดังกล่าวอยู่เสมอ ความทุกข์ของฉันเกิดจากรอยแยกที่เกิดขึ้นภายในใจที่ฉันสร้างมันขึ้นมาด้วยตนเอง...นั่นก็เป็นเรื่องสมควรแล้ว

วันเสาร์ที่ 5 เดือน 1 ปี' 51

2008-01-06T16:05:00.000+07:00

ฉันเริ่มต้นลงมือทำงานจริงๆ จังๆ อีกครั้ง แต่ก็ยังไม่คืบหน้าเท่าไหร่ ฉันไม่สามารถอดทนฟังเทปการสนทนาของตนเองกับผู้ต้องขังได้เป็นเวลานานๆ การถอดเทปเป็นสิ่งที่น่าเบื่อมากในความรู้สึกของฉัน แม้จะรู้ว่ามันมีประโยชน์ แต่ดูเหมือนจะเป็นการใช้เวลาไปเยอะโดยไม่จำเป็น จะว่าไปในแต่ละวันฉันก็ใช้เวลาไปอย่างไร้สาระอยู่แล้ว เวลาที่ฉันต้องเดินทางกลับบ้านใกล้เข้ามาทุกที และความหวังที่จะเรียนจบในเทอมนี้ก็ริบหรี่ลงทุกทีเช่นกัน ฉันยอมรับว่าส่วนหนึ่งเป็นเพราะความขี้เกียจของตนเอง ทำให้วิทยานิพนธ์ดำเนินไปอย่างเชื่องช้า อีกส่วนหนึ่งมาจากความสามารถของฉันเอง ฉันอาจจะไม่ได้มีความสามารถที่จะสร้างสรรค์งานวิจัยคุณภาพที่มีคุณภาพอย่างที่ตนเองต้องการได้ มันเป็นความขัดแย้งระหว่างความเป็นจริงกับสิ่งที่ฉันอยากให้มันเป็น ทำให้ฉันค่อยๆ ทำงานอย่างเชื่องช้า ผัดวันประกันพรุ่งไปเรื่อยๆ ไม่อยากจะยอมรับว่าตนเองไม่ได้มีความสามารถขนาดนั้น

ตอนเย็นพี่อ้อมพาฉันกับปูนไปกินอาหารเย็นกับญาติพี่อ้อมที่ร้านอาหาร “ข้าวเม่า-ข้าวฟ่าง” ที่อยู่แถวหางดง ร้านตกแต่งได้สวยงามทีเดียว แต่ฉันไม่ค่อยประทับใจเท่าไหร่ ความสวยของร้านที่ปรากฏเป็นเพียงการปรุงแต่งขึ้นอย่างจงใจ ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ น้ำตก หรือบ่อน้ำขนาดใหญ่ ใจของฉันไม่ได้ดื่มด่ำกับพวกมันเลยแม้แต่น้อย นอกจากนี้ ฉันยังรู้สึกอึดอัดที่ต้องร่วมโต๊ะอาหารกับคนที่ไม่คุ้นเคย พวกเขามากันเป็นครอบครัว แต่ทำไมฉันต้องไปนั่งอยู่ท่ามกลางครอบครัวของพวกเขาด้วย วูบหนึ่งฉันนึกถึงภาพของครอบครัวของตนเอง พวกเราไม่ได้ไปนั่งกินอาหารด้วยกันแบบนี้นานแล้ว เมื่อไรกันนะที่ฉันจะทำงานและมีเงินพาครอบครัวมานั่งกินอาหารแบบนี้ด้วยกัน

ขากลับจากร้านอาหาร ฉันเป็นคนขับรถแทนพี่อ้อม รู้สึกเกร็งๆ อยู่บ้างเหมือนกัน เพราะไม่ได้ขับมานาน วันก่อนก็เพิ่งขับรถเป็นครั้งแรกตั้งแต่มาอยู่เชียงใหม่ คืนนี้ฉันขับรถกลับบ้านโดยไม่เปิดไฟหน้ารถมาตลอดทาง เลี้ยวรถก็ไม่เปิดไฟเลี้ยว ขับคร่อมเลนไปมา ฯลฯ รวมๆ แล้วเป็นการขับรถที่แย่จริงๆ กลับมาถึงบ้าน ฉันลงมือทำงานต่อตอนเกือบเที่ยงคืน โดยมีปูนนั่งทำอยู่ด้วยกัน แรกๆ ก็นั่งทำกันเงียบๆ อยู่หรอก แต่พอเปิดประเด็นคุยกันเรื่องงานปูนเท่านั้นแหละ ความเงียบทั้งปวงก็ถูกทำลายจนหมดสิ้น เสียงของการถกเถียงค่อยๆ ดังขึ้นเรื่อยๆ พี่อ้อมเดินจากข้างห้องมาบอกว่าให้เงียบเสียงหน่อย สรุปแล้วฉันนั่งทำงานจนถึงเกือบตีห้าก่อนที่จะเข้านอน

วันพฤหัสบดีที่ 3 เดือน 1 ปี '51

2008-01-04T21:15:00.000+07:00

ในขณะที่กำลังพิมพ์บันทึกอยู่นี้ ฉันรู้สึกหงุดหงิดอย่างยิ่ง ไม่กี่นาทีที่ผ่านมาฉันเพิ่งคุยโทรศัพท์กับเบิ้ล หัวข้อในการสนทนาเป็นเรื่องของคนๆ หนึ่งที่พวกเราไม่พอใจ หลายเดือนที่ผ่านมาคนๆ นี้เป็นหัวข้อในการสนทนาของฉันกับเบิ้ลบ่อยครั้ง และทุกครั้งก็นำมาซึ่งความขุ่นข้องหมองใจให้กับพวกเรา ฉันไม่อยากจะระบุชื่อของคนๆ นี้ลงในบันทึก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะบันทึกของฉันมีการเผยแพร่สู่สาธารณะ แต่อีกส่วนหนึ่งมาจากการที่ฉันไม่อยากให้ชื่อของคนผู้นี้มาปรากฏในบันทึกของฉัน ก่อนหน้านี้ฉันพยายามทำความเข้าใจคนๆ นี้และไม่เก็บเรื่องราวที่เธอได้กระทำต่อเบิ้ลมาเป็นอารมณ์ แต่ตอนนี้ฉันไม่สามารถทำเช่นนี้ได้อีกต่อไป ฉันยอมรับว่าตนเองโกรธและเกลียดคนๆ นี้เหลือเกิน แม้จะรู้ดีว่าฉันกำลังรดน้ำเมล็ดพันธุ์แห่งความโกรธ และความโกรธของฉันกำลังทำร้ายตัวฉันเอง แต่ฉันก็เลือกที่จะให้มันเป็นเช่นนี้ ฉันไม่อยากอยู่ร่วมสังคมเดียวกันกับคนผู้นี้และครอบครัวของเธออีกต่อไป พอกันที...ฉันกำลังพยายามสงบสติอารมณ์เพื่อพิมพ์บันทึกต่อไป

ฉันนึกถึงเรื่องที่คุยกับปูนเมื่อวานนี้ ปูนพูดถึงเรื่องยายที่เพิ่งเสียไปตอนต้นปีที่ก่อน ทำให้ฉันนึกถึงปู่ของฉันขึ้นมา เดือนมีนาคมปีนี้จะครบรอบสองปีที่ปู่จากเราไป ยิ่งคิดฉันก็ยิ่งรู้สึกเสียดาย ที่จริงปู่ไม่น่ารีบจากเราไปเลย ฉันไม่เคยคุยอะไรกับปู่เป็นเรื่องเป็นราวเท่าไหร่ จะว่าไปก็ไม่เคยคุยอะไรกับญาติพี่น้องจริงๆ จังๆ เหมือนกัน ฉันรู้สึกว่าตนเองละเลยและให้ความสำคัญกับครอบครัวน้อยเกินไป แต่ฉันก็รู้ดีว่าพวกเขารักฉัน ฉันยังจำได้ถึงวันที่ปู่นอนอยู่โรงพยาบาล ตอนนั้นปู่พูดอะไรไม่ได้แล้ว ต้องต่อเครื่องช่วยหายใจและให้อาหารผ่านสายน้ำเกลือ แต่ดูเหมือนปู่พยายามจะสื่อสารอะไรบางอย่างกับฉันและคนอื่นๆ ทุกครั้งที่เรามาเยี่ยม แต่ฉันไม่รู้ว่าปู่ต้องการบอกอะไร ทุกคนพยายามให้กำลังใจปู่ แต่ลึกๆ แล้วพวกเราต่างรู้ดีว่าโอกาลที่ปู่จะได้ออกจากโรงพยาบาลมีเพียงไม่กี่เปอร์เซ็นต์ ฉันยังจำประโยคที่อาเล็กพูดขึ้นว่า “พ่อรีบหายไวๆ นะ เดี๋ยวไปดูปลาที่สยามพารากอนกัน” ได้ดี แต่ปูก็ไม่มีโอกาสได้ออกไปดู หลังจากนั้นไม่กี่วันปู่ก็จากพวกเราไป ศพปู่ตั้งบำเพ็ญกุศลหกวันก่อนฌาปนกิจ ฉันกับน้องบวชหน้าไฟให้ปู่ในวันเผา เมื่อปู่จากไปแล้ว คนที่ฉันสงสารมากที่สุดก็คือย่า ตั้งแต่ฉันจำความได้ ฉันก็เห็นย่าทำงานหนักมาตลอด ไม่ว่าครอบครัวของเราจะอยู่ดีกินดีหรือไม่ แต่ย่าไม่เคยอยู่สบาย ก่อนที่ปู่จะจากไป ปู่กับย่าย้ายบ้านไปอยู่ที่เพชรบุรี เปิดร้านขายของชำและขายต้นไม้ แม้จะอายุมากแล้ว แต่ปู่กับย่าก็ยังต้องทำมาหากิน ไม่มีลูกคนไหนมั่งมีพอจะให้เงินปู่กับย่าใช้ทุกเดือน เพราะลำพังครอบครัวของแต่ละคนก็แทบเอาตัวไม่รอด ถึงชีวิตจะยากลำบาก แต่ย่าก็ยังมีปู่อยู่ด้วย คนที่อยู่ด้วยกันมาห้าสิบปี อยู่ดีๆ วันหนึ่งต้องอยู่เพียงลำพังโดยไม่มีอีกฝ่าย เขาจะรู้สึกเศร้าเพียงใดและใช้ชีวิตที่เหลือต่อไปอย่างไร วันแรกที่ปู่เสียและตั้งศพให้รดน้ำอยู่ที่ศาลาวัด ฉันเห็นน้ำตาของย่าไหลออกมา หลายคนน้ำตาซึม ฉันกับน้องนั่งร้องไห้อยู่ที่ม้านั่ง ย่าเดินเข้ามาปลอบโดยการกอดพวกเราเอาไว้ มันเป็นอ้อมกอดที่ฉันไม่เคยได้สัมผัสจากคนในครอบครัวมานาน หลังจากงานศพปู่ไม่นาน ย่าก็ย้ายมาอยู่กับครอบครัวของฉัน ป๋าสร้างบ้านใหม่ให้ย่าหลังหนึ่ง ใกล้ๆ กับบ้านของฉัน แต่ย่าเป็นคนไม่ชอบอยู่เฉย ทำให้ย่ากลับไปขายขนมที่เพชรบุรีอยู่พักหนึ่ง ทุกวันนี้ย่ากลับมาอยู่ที่บ้านแล้ว ตอนนี้ฉันอยากทำอะไรให้กับย่าบ้าง ฉันไม่อยากรอให้สายเกินไปเหมือนทีเกิดขึ้นกับปู่ แต่ฉันก็คิดแบบนี้ได้เป็นพักๆ ไม่นานก็ลืม ฉันมักจะผัดวันประกันพรุ่ง ฝากความหวังไว้กับอนาคตว่าวันหนึ่งฉันคงได้ทำสิ่งดีๆ ให้กับครอบครัว ฉันร้องไห้ไปด้วยในขณะที่พิมพ์บันทึก แต่น้ำตาของฉันจะมีประโยชน์อะไร หากฉันไม่ลงมือทำอะไรเลย

เราต่างเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน...สวัสดีปีใหม่

2008-01-02T14:03:00.000+07:00

ผมคิดอยู่นานว่าจะส่งคำอวยพรปีใหม่ให้กับทุกคนอย่างไรดี ที่ว่าคิดอยู่นานเป็นเพราะผมไม่อยากทำให้มันกลายเป็นแค่ธรรมเนียมหรือความคุ้นชินที่ต้องส่งคำอวยพรอะไรสักอย่างถึงกันในวาระพิเศษ ผมนั่งคิดแล้วคิดอีกว่าจะอวยพรอย่างไร แต่ดูเหมือนยิ่งคิดก็ยิ่งคิดไม่ออก การอวยพรอะไรสักอย่างต้องใช้ความคิดถึงเพียงนี้เชียวหรือ แต่ในชั่วขณะหนึ่งผมเกิดตระหนักได้ว่าที่จริงแล้วเนื้อหาของคำอวยพรอาจจะไม่ได้มีความหมายอะไรเลย สิ่งที่สำคัญที่สุดของคำอวยพรอยู่ที่ “ผู้อวยพร” ต่างหาก

ผมนึกถึงวันที่ตนเองเข้าไปที่ทัณฑสถานหญิงในช่วงปลายปี วันนั้นผมเข้าไปเก็บข้อมูลเพิ่มเติมกับป้าคนหนึ่งที่เป็นผู้ต้องขัง ก่อนที่จะแยกกัน ป้าได้อวยพรปีใหม่ให้กับผม ตอนนี้ผมจำไม่ได้แล้วว่าป้าพูดว่าอะไรบ้าง แต่ผมยังจำความรู้สึกตอนที่ได้ฟังได้ดี รอยยิ้มของคนที่ใช้ชีวิตภายใต้การถูกจองจำอย่างป้าดูมีความสุขมากกว่าคนที่มีชีวิตอย่างอิสรเสรีในโลกภายนอกอย่างผมเสียอีก ป้าทำให้ผมตระหนักขึ้นอีกครั้งว่า ความสุขเป็นเรื่องของภายในไม่ใช่ภายนอก และความสุขไม่ใช่เป็นของใครคนหนึ่งหรือของเราคนเดียว แต่ความสุขสามารถส่งต่อและแบ่งปันกันได้ เช่นเดียวกับที่ป้าแบ่งความสุขของป้าให้กับผม ติช นัท ฮันห์ บอกว่า “เราต่างเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน” หากเรามีความสุข คนรอบข้างเราก็มีความสุขไปด้วย หากเราอยู่ท่ามกลางคนที่มีความสุข เราเองก็จะมีความสุขด้วยเช่นกัน เช่นเดียวกัน เวลาที่เรามีความทุกข์ ก็ไม่ใช่เราคนเดียวเท่านั้นที่เป็นทุกข์ แต่ความทุกข์ของเราก็คือความทุกข์ของคนทั้งโลก เมื่อเราเป็นทุกข์ โลกทั้งใบก็กำลังเป็นทุกข์ไปกับเรา ในขณะที่เรากำลังเจ็บปวดจากความรัก ผิดหวังจากหน้าที่การงาน หรือกังวลกับผลการสอบ ผู้คนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังหวาดกลัวการก่อความไม่สงบของผู้ก่อการร้าย เด็กๆ ในท้องถิ่นทุรกันดารของอัฟริกากำลังหิวโหยและอดตายเพราะขาดอาหาร คนไร้บ้านกำลังนอนอยู่ข้างถนนท่ามกลางความเหน็บหนาว ฯลฯ เมื่อคิดได้เช่นนี้ เราจะไม่กังวลว่าเราเป็นผู้แบกรับความทุกข์อยู่เพียงลำพัง

เขียนมาซะยาว แต่สุดท้ายผมก็ยังคิดไม่ออกอยู่ดีว่าจะอวยพรปีใหม่อย่างไรให้กับทุกคน เอาเป็นว่าผมขอแบ่งปันความสุขที่ตนเองได้รับให้กับทุกคนผ่านทางอีเมลฉบับนี้แล้วกันนะครับ และขอให้ทุกคนแบ่งปันความสุขให้แก่กันและกันในทุกๆ วันตลอดปีใหม่นี้

สวัสดีปีใหม่ครับ

วันปีใหม่

2008-01-02T12:54:00.000+07:00

ปีใหม่แล้ว แต่ในความรู้สึกของฉัน มันก็เป็นเพียงวันธรรมดาๆ วันหนึ่ง ที่เปลี่ยนแปลงไปจากปีก่อนคงเป็นตัวเลขในปฏิทินเท่านั้น

ฉันเริ่มต้นปีใหม่ด้วยการนอนตื่นสายเหมือนเคย วันนี้พวกเรา (ทีมเดียวกับวันที่ไปลำพูน) เดินทางไปปิกนิกกันที่บ้านกังหัน รีสอร์ตที่อยู่แถวๆ ดอยสะเก็ด ทางไปเชียงราย พวกเราอยู่ที่นั่นตั้งแต่เที่ยงจนถึงเย็น ใช้เวลาไปกับการถ่ายรูปและเล่นไพ่เสียเป็นส่วนใหญ่ ก่อนกลับมีเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้น ปูนเดินไปถ่ายรูปดอกกุหลาบใกล้ๆ กับบ่อน้ำและก้าวพลาดพลัดตกลงไปในนั้น ฉันเห็นเหตุการณ์ตั้งแต่ต้นจนจบ ทีแรกก็รู้สึกตกใจ ทำอะไรไม่ถูกเหมือนกัน แต่พอเห็นปูนยิ้ม ฉันก็เลยหัวเราะขึ้นได้ ปูนเปียกไปทั้งตัว ทำให้ต้องนั่งรถกลับบ้านด้วยการนุ่งผ้าห่มและเสื้อยีน พวกเราแวะซื้อมื้อเย็นกันที่ร้านตายาย และกลับมานั่งกินกันที่บ้าน ซุปมิโซะร้อนๆ กินกับลาบคั่วและข้าวเหนียว อืม...ช่างเข้ากันดีเหลือเกิน

เบิ้ลถามฉันว่าปีนี้ตั้งเป้าหมายอะไรให้กับตัวเอง ฉันตอบว่ายังไม่รู้เลย หลายปีที่ผ่านมาฉันไม่เคยตั้งเป้าหมายอะไรให้กับตัวเองเลย เพราะรู้ดีว่าถึงจะตั้งไป สุดท้ายฉันก็ไม่เคยทำได้ ที่เป็นเช่นนั้นคงไม่ใช่เพราะเป้าหมายยากเกินไป แต่เป็นที่ฉันไม่ได้กระตือรือร้นและมุ่งมั่นที่จะทำมันมากกว่า ปีนี้ฉันอยากจะตั้งเป้าหมายสักอย่างให้กับตัวเอง แต่ตอนนี้ก็ยังนึกไม่ออก ไม่เป็นไร ค่อยๆ นึกไปก็แล้วกัน

ก่อนนอนฉันตั้งใจจะดู “ฮูล่าเกิร์ล” แต่ปูนจะดู “โนดาเมะ” ตอนสุดท้าย ก็เลยต้องนั่งดูโนดาเมะกับปูน แม้ว่าจะเป็นการดูรอบที่สองแล้ว แต่ฉันก็ยังรู้สึกสนุกและหัวเราะอยู่เหมือนเดิม คืนนี้ฉันหลับไปพร้อมกับหนังสือ “เพชรตัดทำลายมายา” ของติช นัท ฮันห์ ที่อยู่ในมือ แต่ไม่ได้เปิดอ่านสักหน้า

และแล้วก็ผ่านไปอีกหนึ่งวัน...

วันพุธที่ 26 เดือน 12 ปี '50

2007-12-27T00:18:00.000+07:00

วันนี้ฉันไปบริจาคเลือดให้ป้าคำแปงที่โรงพยาบาลสวนดอก ป้าคำแปงเป็นแม่บ้านของภาควิชาจิตวิทยา มช. ตอนที่ฉันฝึกงานอยู่ที่นี่ ก็ทักทายแกอยู่เป็นประจำ ป้าคำแปงจะเข้ารับการผ่าตัดหัวใจในวันศุกร์นี้ พี่อ้อมเลยชวนฉันกับพี่ๆ ให้ไปบริจาคเลือดให้กับแก วันจันทร์ที่ผ่านมาเราไปเยี่ยมป้ามาแล้วครั้งหนึ่ง ป้าคำแปงไม่มีทีท่าของความวิตกกังวลให้เห็นเท่าไร แกพูดถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นกับตัวแกด้วยทีท่าปกติ จิตใจของป้าคำแปงเข้มแข็งใช้ได้เลยทีเดียว การบริจาคเลือดของฉันในวันนี้นับเป็นครั้งที่สองในชีวิต ครั้งแรกฉันบริจาคเลือดในสมัยที่ตนเองอยู่ ม.ปลาย จากนั้นก็ไม่เคยบริจาคอีกเลย ช่วงบ่ายฉันนั่งทำการ์ดต่อ และหยิบกล้องขึ้นมาถ่ายรูปเล่นในตอนเย็น เป็นอีกหนึ่งวันที่ฉันไม่ได้ลงมือทำงานอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน ความขี้เกียจเริ่มเข้าครอบงำตัวฉันอีกครั้ง (หรือที่จริงมันไม่เคยหายไปไหน) ฉันกำลังหาเหตุผลที่จะไม่ไปทำงานที่ทัณฑสถานในวันพรุ่งนี้อยู่ ฉันรู้ดีว่าตัวเองยังไม่พร้อม แต่การอยู่บ้านก็คงไม่ช่วยให้ฉันได้งานเพิ่มขึ้นมาเท่าไหร่ ฉันจะฝืนใจเข้าไปเก็บข้อมูลต่อ หรือจะทำงานอยู่กับบ้าน ฉันขอเวลาตัดสินใจสักหน่อยก็แล้วกัน

วันอังคารที่ 25 เดือน 12 ปี '50

2007-12-25T23:55:00.000+07:00

ปีนี้ทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่ไม่ได้จัดงานปีใหม่เนื่องจากพี่ของในหลวงป่วย ฉันไม่ค่อยเข้าใจเหตุผลที่เจ้าหน้าที่บอกเหมือนกัน การไม่จัดงานปีใหม่เกี่ยวอะไรกับพระพี่นางฯ ป่วย ความทุกข์ของคนๆ หนึ่งต้องทำให้คนอีกนับพันเป็นทุกข์ไปด้วยงั้นหรือ? งานปีใหม่เป็นความบันเทิงไม่กี่อย่างในรอบปีที่ผู้ต้องขังจะได้รับ เจ้าหน้าที่บอกกับฉันว่างานปีใหม่ปีก่อนๆ มีดนตรีและมีดารามาร่วมงาน แต่ปีใหม่ปีนี้ไม่มีความบันเทิงใดๆ ทั้งสิ้น ฉันรู้สึกแย่ไปกับผู้ต้องขังด้วยที่ปีใหม่ปีนี้ของพวกเขาจะผ่านไปอย่างเงียบเหงา

วันนี้ฉันเข้าไปทำงานที่ทัณฑสถาน เก็บข้อมูลวิจัยจากผู้ต้องขังได้หนึ่งคน และให้คำปรึกษาไปอีกหนึ่งคน ตอนบ่ายที่สถานพยาบาลมีการเลี้ยงอาหารมื้อพิเศษให้กับผู้ต้องขังที่ทำงานในนั้นและมีการจับฉลากของขวัญปีใหม่ หลังจากจัดการกับอาหารเสร็จ ผู้ต้องขังทุกคนในสถานพยาบาลก็มานั่งรวมตัวกันเพื่อรับคำอวยพรปีใหม่จากคุณรัตน์ อ๋อย แอล และน้องแอน จากนั้นเป็นการจับฉลากของขวัญ ฉันได้ยินผู้ต้องขังหัวเราะอย่างสนุกสนานในขณะที่กำลังลุ้นการจับฉลาก ใบหน้าที่เปี่ยมไปด้วยรอยยิ้มของพวกเขาเป็นภาพที่ไม่ค่อยมีให้เห็นในวันปกติ และเสียงหัวเราะของพวกเขาก็เป็นสิ่งที่หาฟังได้ยากยิ่ง

คืนวานนี้ฉันทำให้เบิ้ลรู้สึกไม่ดี ฉันบอกกับเบิ้ลว่าพี่อ้อมชวนฉันไปปาย หลังจากบอกออกไปแล้ว เราก็ไม่ได้คุยอะไรกันต่อ ฉันรู้ว่าเบิ้ลกำลังรู้สึกแย่และต้องการเวลาในการทำใจยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น วันนี้เราคุยกันอีกครั้ง ฉันบอกกับเบิ้ลว่าให้เบิ้ลตัดสินใจว่าต้องการให้ฉันเลือกทางไหน ฉันจะยกเลิกการไปปายหากว่าเบิ้ลต้องการเช่นนั้น แต่ฉันก็รู้ดีว่าเบิ้ลคงลำบากใจเหมือนกันว่าจะทำตามที่ใจตน
เองต้องการหรือเลือกคำนึงถึงความรู้สึกของฉันและคนอื่นๆ

วันจันทร์ที่ 24 เดือน 12 ปี '50

2007-12-24T23:42:00.000+07:00

ผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการออกมาแล้ว ในที่สุดก็เป็นไปคาดที่หลายๆ คนคาด (รวมถึงฉันด้วย) พรรคพลังประชาชนได้ ส.ส. เป็นอันดับหนึ่ง แต่จะได้จัดตั้งรัฐบาลหรือไม่ต้องรอลุ้นกันต่อไป ฉันไม่ค่อยอยากพูดเรื่องการเมืองกับคนรอบข้างเท่าไหร่ เพราะรู้สึกว่าพูดไปก็เท่านั้น การเมืองเป็นประเด็นที่เปราะบางและชวนให้ทะเลาะกันได้ง่ายเหลือเกิน แม้จะระวังตัวและพยายามพูดอย่างมีสติ แต่ฉันพบว่าบ่อยครั้งที่ตนเองใส่อารมณ์เวลาที่พูดถึงเรื่องนี้ ยังไม่นับเรื่องสถาบันกษัตริย์ อันนี้ยิ่งแล้วใหญ่ ที่ควรเก็บไว้พูดกับคนที่สนิทและรู้ใจจริงๆ เท่านั้น

วันนี้ฉันไม่ได้ลงมือทำงานแม้แต่น้อย ใช้เวลาหลายชั่วโมงไปกับการนั่งทำการ์ดปีใหม่ แต่ก็ยังไม่เสร็จเป็นชิ้นเป็นอันแม้แต่ใบเดียว ฉันจำได้ว่าครั้งสุดท้ายที่ตนเองให้การ์ดอวยพรปีใหม่กับเพื่อนๆ คือสมัยที่ฉันเรียนอยู่ชั้นประถม เรานำการ์ดปีใหม่ใบเล็กๆ มาแลกกันที่โรงเรียนในวันส่งท้ายปี ฉันยังจำได้อีกว่าฉันเคยซื้อการ์ดปีใหม่ที่เปิดออกมาแล้วมีเสียงเพลงและนำไปให้กับคนที่ฉันแอบชอบ วันนั้นที่โรงเรียนจัดงานปีใหม่ ฉันยื่นการ์ดให้เธอและรีบวิ่งออกมาอย่างรวดเร็ว ฉันจำไม่ได้แล้วว่าเขียนอะไรลงไปในการ์ดใบนั้นบ้าง แต่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นในใจตอนนั้นคงประมาณว่ากลัวเธอเปลี่ยนไปเมื่อได้อ่านข้อความของฉัน เธอชื่อ “แคท” เธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่ฉันแอบชอบ ฉันไม่รู้ว่าตอนนี้เธออยู่ที่ไหนและทำอะไรอยู่ ตั้งแต่เรียนจบเราก็ไม่เคยคุยกันอีกเลย เมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา ฉันเจอผู้หญิงคนหนึ่งบนรถเมล์ แวบแรกที่เห็นฉันรู้สึกคลับคล้ายคลับคลาว่าเป็นเธอ เราลงรถเมล์ป้ายเดียวกัน ฉันตั้งใจว่าจะเดินเข้าไปทัก แต่เธอก็เดินหายไปเสียก่อน ทำให้ทุกวันนี้ฉันเองก็ยังไม่รู้ว่าผู้หญิงคนนั้นคือเธอหรือเปล่า ตอนนี้ฉันไม่ได้รู้สึกอะไรกับเธอแล้ว ความรักแบบเด็กๆ ในวันวานกลายเป็นความค้างคาใจ ฉันอยากเจอเธออีกครั้งเพื่อขอบคุณเธอที่เป็นหนึ่งในประสบการณ์ดีๆ ในวัยเด็กของฉัน

อากาศที่เชียงใหม่เย็นขึ้นทุกวัน คืนนี้ฉันนั่งอยู่หน้าบ้านโดยไม่ใส่เสื้อกันหนาว ไม่ใช่ว่าฉันไม่หนาว แต่ฉันอยากลองสัมผัสความเย็นของฤดูหนาวที่เชียงใหม่อย่างเต็มที่สักคืน หวังว่าตนเองคงไม่เป็นหวัดจนลุกไปทำงานในวันพรุ่งนี้ไม่ไหว อากาศหนาวๆ แบบนี้เหมาะกับการเผามันเหลือเกิน ฉันตั้งใจว่าคงมีสักวันที่จะซื้อมันมาเผากินกันกับพี่อ้อม พี่ตี๋ และปูน ฉันยังนึกถึงวันที่เผามันกินกับเบิ้ลที่น้ำหนาวอยู่เลย เราเผามันกันหลายลูก แต่ที่กินได้จริงๆ มีเพียงนิดเดียว หึหึ

วันศุกร์ที่ 21 เดือน 12 ปี '50

2007-12-21T21:20:00.000+07:00

ฉันตื่นแต่เช้าไปช่วยงานพี่ตี๋ที่ศูนย์ทรัพยากรมนุษย์ล้านนา อำเภอสันกำแพง งานครั้งนี้คือการจัดวอล์คแรลลี่ให้กับนักวิจัยและเจ้าหน้าที่ของสถาบันวิจัยสังคม มช. ฉันไม่ได้ทำหน้าที่อะไรมากนัก นอกจากการถ่ายรูปตลอดงาน ฉันรู้สึกว่าตนเองทำงานได้ไม่คุ้มค่าแรงเท่าไหร่ การถ่ายรูปเป็นงานที่ยากกว่าที่ฉันคิด ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะถ่ายรูปออกมาให้เข้าถึงความรู้สึกและสามารถบอกเล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นได้ แม้ว่าจะมีอุปกรณ์ดีแค่ไหนก็เถอะ สิ่งที่สำคัญกว่าคือฝีมือของคนถ่าย ซึ่งก็ต้องฝึกฝนอย่างหนักทีเดียวกว่าที่จะถ่ายออกมาได้ดี

ระหว่างทางที่นั่งรถไปศูนย์ ฉันมองเห็นหมอกปกคลุมพื้นที่สองข้างทางของถนนที่สันกำแพงเป็นระยะ ดวงอาทิตย์เปล่งแสงสีส้มอยู่ที่ปลายฟ้า มันเป็นภาพที่หาดูได้ไม่ง่ายนัก ฉันไม่ได้ตื่นมาเห็นแสงแรกของวันจากดวงอาทิตย์ยามเช้านานแล้ว มันเป็นความงามใกล้ตัวที่มีแต่คนที่ตื่นแต่เช้าเท่านั้นที่สามารถสัมผัสได้ การตื่นแต่เช้าทำให้เรามีเวลาในชีวิตเพิ่มมากขึ้น (แม้จะมียี่สิบสี่ชั่วโมงเท่าเดิมก็เถอะ) และความรู้สึกของการตื่นแต่เช้าก็แตกต่างจากการตื่นมารับแสงแดดยามสายยิ่งนัก ฉันทำเป็นพล่ามเหมือนคนรู้ดี แต่ตัวเองก็ทำไม่ค่อยได้ ฉันตั้งใจว่าจะลองตื่นให้เข้าขึ้นเพื่อมาสัมผัสกับความสุขเล็กๆ ที่ไม่ต้องไปไขว่คว้าจากที่ไหนไกล เพียงแค่ฉันลุกจากที่นอนให้เร็วขึ้น เปิดประตูเดินออกมา สูดลมหายใจรับการอากาศบริสุทธิ์เข้าไปให้เต็มปอด และเงยหน้ามองขึ้นไปบนท้องฟ้า

วันจันทร์ที่ 17 เดือน 12 ปี '50

2007-12-17T23:45:00.000+07:00

วันนี้ฉันตระหนักถึงคุณค่าของการมีชีวิตอย่างอิสระในโลกกว้างขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง แม้ว่าชีวิตทุกวันนี้อาจจะไม่ได้สมบูรณ์เท่าใดนักในความรู้สึกของฉัน แต่เมื่อเทียบกับชีวิตที่ไร้อิสรภาพของผู้ต้องขัง ฉันพบว่าตนเองโชคดีเหลือเกิน ฉันสามารถทำสิ่งต่างๆ ได้มากมายกว่าที่ตนเองเคยคาดคิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำอะไรเพื่อผู้อื่น บางทีคุณค่าในชีวิตของเราอาจจะไม่ได้อยู่ที่ว่าเราทำอะไรเพื่อตนเองบ้าง แต่อยู่ที่การทำเพื่อคนรอบข้าง โดยเฉพาะคนที่เรารัก

ผู้ต้องขังที่ฉันคุยด้วยในวันนี้เป็นหญิงวัยกลางคนที่ถูกตัดสินจำคุกด้วยคดีร่วมกันปล้นฆ่า แต่เธอปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา ทุกวันนี้เธอไม่สามารถยอมรับกับสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตของตนเองได้ เนื่องจากเธอคิดว่าชีวิตของเธอไม่น่าจะตกอยู่ในสภาพเช่นนี้ ความทุกข์ที่บีบคั้นอยู่ภายในใจของเธอมากที่สุดในตอนนี้คือ การไม่สามารถทำหน้าที่ของแม่ที่จะดูแลและปกป้องลูกๆ ของตนเองได้ เมื่อรู้ว่าลูกมีความทุกข์ เธอมีความทุกข์ยิ่งกว่า เนื่องจากไม่สามารถช่วยเหลือลูกๆ ได้ เธอกังวลว่าจะเกิดความผิดพลาดขึ้นในชีวิตของลูกๆ ที่กำลังอยู่ในช่วงรอยต่อของชีวิตและไม่มีพ่อแม่คอยดูแล แม้ว่าฉันจะไม่เคยประสบกับเหตุการณ์แบบนี้โดยตรง แต่ก็พอเข้าใจได้ว่าความทุกข์ที่เกิดขึ้นในใจของเธอมันหนักหนาเพียงใด การรู้ว่าคนที่เรารักเป็นทุกข์และต้องการความช่วยเหลือแต่เราไม่สามารถทำอะไรได้เลยแม้แต่น้อย นอกจากการภาวนาเงียบๆ อยู่ในใจ ก่อให้เกิดความเจ็บปวดอย่างยิ่ง เรื่องราวของเธอทำให้ฉันกลั้นน้ำตาเอาไว้ไม่อยู่ ฉันทำอะไรไม่ได้มากไปกว่าการให้กำลังใจเธอ “ผมคิดว่าตัวคุณเองก็เปรียบเสมือนคนสวน และลูกๆ ก็เป็นดังเหมือนต้นกล้าเล็กๆ ที่กำลังเติบโต คนสวนคนนี้ก็คงอยากเห็นต้นกล้าเติบโตเป็นต้นไม้ใหญ่ที่มั่นคง แต่ต้นไม้ก็ไม่สามารถเติบโตได้ในเร็ววัน แม้ว่าคนสวนจะพยายามเพียงใดก็ตาม การจะเป็นต้นไม้ใหญ่ต้องอาศัยเวลา คนสวนคนนี้พร้อมที่จะอดทนรอวันที่ได้เห็นต้นไม้เติบโตอย่างมั่นคงไหมครับ สิ่งเดียวที่คุณทำได้ตอนนี้คือการดูแลตัวเองให้ดีที่สุด และเป็นกำลังใจให้กับลูกๆ เพื่อรอวันที่จะได้เห็นความสำเร็จของพวกเขา” น้ำตาของฉันเอ่อล้นของมาในขณะที่กำลังพูดประโยคเหล่านี้ เธอเองก็ร้องไห้ออกมาเช่นกัน และพยักหน้าบอกว่าจะพยายามทำให้ดีที่สุด

สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นในใจของฉันเมื่อออกจากทัณฑสถานคือ ฉันอยากทำอะไรให้กับคนรอบข้างมากกว่านี้ในขณะที่ฉันยังสามารถทำอะไรให้กับพวกเขาได้อยู่ ฉันหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาและโทรไปหาแม่ เช่นเดียวกับทุกครั้ง ฉันกับแม่ไม่ได้มีเรื่องราวอะไรคุยกับมากไปกว่าการบอกเล่าเรื่องราวเล็กๆ น้อยๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตตอนนี้ แต่ฉันรู้สึกดีใจเหลือเกินที่ได้คุยกับแม่ ฉันบอกแม่ว่าผู้ต้องขังแย่งน้ำพริกเผาที่แม่ทำมาให้กันใหญ่ แม่ดีใจและบอกว่าครั้งหน้าจะทำมาให้อีก ฉันคิดว่าการพูดคุยกันสั้นๆ ไม่กี่นาทีช่วยเติมเต็มอะไรบางอย่างในใจของฉันและช่วยทำให้แม่เบิกบานที่นานๆ ทีลูกจะเป็นฝ่ายโทรไปหา นับจากนี้ฉันตั้งใจว่าจะทำอะไรให้กับคนที่ตนเองรักให้มากที่สุดเท่าที่ฉันจะทำได้ ฉันไม่อยากเสียใจหากต้องมานั่งนึกย้อนกลับไปว่าทำไมวันนั้นฉันถึงไม่ได้ทำ

วันอาทิตย์ที่ 16 เดือน 12 ปี '50

2007-12-16T14:21:00.000+07:00

หลายวันมานี้ฉันไม่มีกะจิตกะใจจะทำอะไรเท่าไหร่ รวมถึงการพิมพ์บันทึกด้วย แม้จะรู้ดีว่าตนเองควรจะรีบทำงานให้เสร็จ เพราะเหลือเวลาอีกไม่มากแล้ว แต่ฉันก็ปล่อยตัวเองให้ใช้เวลาอย่างไร้สาระไปวันๆ ตั้งแต่กลับมาจากกรุงเทพฯ ฉันแทบไม่ได้ออกไปไหนเลย ใช้เวลาอยู่กับบ้านทั้งวัน นอนดึก ตื่นสาย เปิดคอมฯ ท่องโลกไซเบอร์ไปเรื่อยเปื่อย และแล้วก็ผ่านไปอีกหนึ่งวัน วันแล้ววันเล่าที่ฉันไม่ได้ลงมือทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน บ่ายวันนี้ฉันฝืนใจตัวเองให้เปิดไมโครซอฟท์เวิร์ดขึ้นมาเพื่อพิมพ์บันทึก ทั้งที่ไม่ค่อยมีอารมณ์อยากนึกคิดอะไรเท่าไหร่ ฉันเพิ่งวางมือจากกีตาร์ไปเมื่อครู่นี้เอง การเล่นกีตาร์เป็นสิ่งหนึ่งที่ช่วยลดความฟุ้งซ่านในความคิดของตนเองไปได้บ้าง ฉันอยากจะเล่นกีตาร์และแหกปากร้องเพลงดังๆ เพื่อระบายความเหนื่อยหน่ายและปลุกตัวเองจากอาการซึมกะทือเหลือเกิน แต่ก็ยังเกรงใจบ้านข้างๆ ฉันรู้สึกว่าฉันใช้ชีวิตแบบเฉื่อยชาเอามากๆ หากไม่มีอะไรมากระตุ้น ฉันก็ปล่อยให้ชีวิตดำเนินไปตามยถากรรม ไม่คิดที่จะลงมือสร้างสรรค์อะไรให้กับชีวิตตนเอง

หลายวันที่ผ่านมาฉันพยายามฝึกสติด้วยการกวาดพื้น ถอนหญ้า และทำกับข้าว เพื่อเรียกสติของตนเองกลับมา ฉันพยายามฝืนยิ้ม จากที่อ่านเจอในหนังสือของท่านติช นัท ฮันห์ ว่าการฝืนยิ้มก็ช่วยทำให้เราผ่อนคลายได้ แต่สิ่งเหล่านี้ก็ช่วยให้ฉันมีสติขึ้นมาได้บ้างเล็กน้อย อาจเป็นเพราะฉันยังพยายามไม่มากพอ ฉันพยายามบอกตัวเองว่ากินกวาดพื้นเพื่อกวาดพื้น ล้างจานเพื่อล้างจาน แต่จิตใจของฉันก็ยังวุ่นวาย ภายนอกเฉื่อยชา ในใจว้าวุ่น เอาเข้าไป เมื่อไหร่ฉันจะหลุดพ้นจากภาวะนี้เป็นอยู่ เย็นนี้พี่อ้อมกับพี่ตี๋ก็จะกลับแล้ว และปูนกับพลอยก็จะมาที่บ้านด้วย ฉันคงต้องพยายามทำตัวให้ร่าเริงเป็นปกติ ที่จริงฉันก็ไม่ค่อยชอบใช้ชีวิตกับคนอื่นเท่าไหร่ ฉันชอบอยู่คนเดียว ทำอะไรคนเดียว ไปไหนมาไหนคนเดียว แต่ในเวลานี้การมีคนมาอยู่ด้วยอาจจะช่วยเยียวยาความเฉื่อยชาที่เกิดขึ้นกับฉันได้บ้างก็เป็นได้

วันนี้ฉันตื่นขึ้นมาก็ลงมือกวาดพื้นและถอนหญ้าต่อทันที ฉันอยากทำอะไรให้กับบ้านหลังนี้บ้าง ฉันอยู่ที่นี่มาหลายเดือน แต่ไม่เคยดูแลมันเลย อย่างน้อยก่อนที่ฉันจะจากมันไป ขอให้ตนเองได้ลงมือทำอะไรสักอย่าง ตั้งใจว่าจะทำให้เสร็จก่อนที่พี่อ้อมจะกลับมา บางทีมันอาจจะทำให้พี่อ้อมประหลาดใจที่ฉันลุกขึ้นมาทำอะไรแบบนี้ ในความคิดของพี่อ้อม ฉันคงเป็นผู้ชายที่ไม่ค่อยเอาไหน ไม่เอาใจใส่อะไร และไม่สนใจใคร คงไม่แปลกหากพี่อ้อมจะคิดแบบนี้ เพราะฉันเองยังคิดว่าตลอดเวลาที่ฉันอยู่ที่เชียงใหม่ ฉันเองก็ทำตัวแบบนี้อยู่ ขนาดห้องนอนตัวเองฉันยังไม่ค่อยได้ทำความสะอาดเลย โดยเฉพาะห้องน้ำ ปูนโทรมาบอกว่าให้ทำความสะอาดห้องน้ำด้วย แต่ถึงแม้ปูนจะไม่บอก ฉันก็ตั้งใจจะทำอยู่แล้ว ทุกอย่างที่ฉันทำหลายวันมานี้ไม่ใช่เพื่อใคร แต่เพื่อตัวฉันเอง ให้ฉันไม่ต้องรู้สึกค้างใจเมื่อถึงเวลาต้องจากไป

วันพฤหัสบดีที่ 13 เดือน 12 ปี '50

2007-12-13T19:27:00.000+07:00

ฉันกลับมาใช้ชีวิตที่เชียงใหม่อีกครั้ง ฉันเหลือเวลาที่นี่เพียงสองสัปดาห์ก่อนที่จะเดินทางกลับบ้านอย่างถาวร อากาศที่เชียงใหม่ตอนนี้ยังหนาวเหมือนเดิม ผิดกับกรุงเทพฯ ที่ไม่มีความเย็นให้สัมผัสเลยแม้แต่น้อย ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นเวลาแห่งการพักผ่อนของฉันอย่างแท้จริง ตั้งใจว่าจะขนงานกลับไปทำ สุดท้ายก็ไม่ได้ทำอะไรเลย อยู่บ้านก็นั่งเล่นเกมกับไอ้โอ๋และไอ้เอ๋ ไปอกาลิโกก็นั่งเล่นนั่งคุยกับเบิ้ลและเพื่อนๆ นึกแล้วก็ใจหายขึ้นมาอีกว่าปีหน้าอกาลิโกก็คงจะไม่มีอีกต่อไปแล้ว และชีวิตของฉันที่เชียงใหม่ก็ต้องสิ้นสุดลงเช่นกัน ฉันลองคิดๆ ดูแล้ว สิ่งที่ทำให้ฉันรู้สึกใจหายน่าจะเป็นบรรยากาศแห่งการลาจากมากกว่าการจากลาไปจริงๆ พอพ้นช่วงนั้นไปแล้วฉันก็ทำใจได้ไม่ยาก ตอนจะเดินทางกลับไปกรุงเทพฯ ก็รู้สึกอาลัยอาวรณ์เชียงใหม่ ตอนจะกลับมาเชียงใหม่ก็คิดถึงคนที่กรุงเทพฯ แต่พอเวลาผ่านไปไม่ทันไร ฉันก็กลับมาใช้ชีวิตตามปกติเหมือนเดิม ฉันเป็นคนไม่มีความผูกพันกับอะไรเลย หรือว่าเป็นคนที่ทำใจยอมรับสภาพได้ง่ายกันแน่

วันนี้พอกลับถึงบ้าน ฉันก็ไม่ได้ออกไปไหน อุ่นหมูอบที่แม่ใส่กล่องมาให้จากบ้านกินเป็นมื้อแรกของวัน เปิดคอมฯ ตอบอีเมล โหลดโปรแกรมแอนตี้ไวรัสตัวใหม่ และนั่งอ่านหนังสือของท่านติช นัท ฮันห์ ไปพลาง ตอนนี้ฉันกำลังอ่าน “Under the Rose Apple Tree” เป็นหนังสือเล่มบางๆ ที่ว่าด้วยการฝึกสติในชีวิตประจำวัน ท่านนัท ฮันห์ เขียนภาษาอังกฤษโดยใช้ภาษาง่ายๆ ทำให้ฉันอ่านหนังสือเล่มนี้ได้อย่างไหลลื่น ฉันชอบวิธีการที่ท่านใช้ในการอธิบายให้เห็นภาพอย่างชัดเจน เช่น การเปรียบการดูแลความโกรธกับการที่แม่ดูแลเด็กน้อยที่ร้องไห้ เมื่อเด็กน้อยร้องไห้ แม่จะดูแลเขาหรือเธอโดยการโอบอุ้มด้วยความรักและความเอาใจใส่ ไม่ใช่การต่อว่าหรือทุบตี เช่นเดียวกับความโกรธ เมื่อมีความโกรธเกิดขึ้น เราจะโอบอุ้มมันด้วยพลังแห่งสติ ไม่ใช่การผลักไสหรือกดทับมันเอาไว้ เราบอกกับตัวเองว่า “หายใจเข้า ฉันรู้ว่าฉันกำลังโกรธ หายใจออก ฉันรู้ว่าความโกรธอยู่ในตัวฉัน” แม้ว่าความโกรธไม่ได้หายไปไหน แต่เราจะปลอดภัยจากการถูกทำร้าย เพราะเรารู้เท่าทันด้วยสติในการกำหนดลมหายใจ เราค่อยๆ ใช้สติในการดูแลความโกรธจนกระทั่งมันสลายไปเอง

ตอนเย็น ฉันออกไปซื้อกับข้าวมาทำกินเอง อาหารมื้อนี้ประกอบด้วยผัดฟักทอง ไข่เจียว และหมูอบของแม่ หลังจากกินข้าวเสร็จฉันหยิบไม้กวาดไปกวาดใบไม้ที่รกเกลื่อนเต็มพื้นหน้าบ้าน วูบหนึ่งฉันนึกถึงตอนที่ตนเองบวชเป็นพระ ตอนนั้นไม้กวาดเป็นเครื่องมือที่ฉันต้องหยิบจับบ่อยที่สุด ทุกวันเลยก็ว่าได้ ตื่นเช้ามาก็กวาด ตอนเย็นก่อนทำวัตรก็กวาด แม้การกวาดพื้นจะเป็นกิจกรรมที่ธรรมดาสามัญเอามากๆ แต่มันกลับทำให้ฉันมีสติและเข้าถึงสมาธิได้มากกว่าการนั่งสมาธิเสียอีก เย็นวันนี้ก็เช่นกัน ฉันกวาดไปเรื่อยๆ ไม่รีบไม่ร้อน มีสติจดจ่ออยู่กับการกวาดพื้นอย่างเต็มที่ แม้จะออกแรงจนได้เหงื่อ แต่ฉันรู้สึกว่าตนเองผ่อนคลายมากกว่าตอนนั่งจดจ่ออยู่หน้าคอมฯ เสียอีก มีเรื่องน่าขำตรงที่ ในขณะที่ฉันกำลังกวาดอยู่ตรงบริเวณหลุมใส่เศษขยะ ฉันดันลื่นและตกลงไปในนั้น มันเป็นหลุมขนาดประมาณห้าคูณห้าเมตร และสูงมากกว่าความสูงของฉัน ฉันคงขึ้นมาไม่ได้แน่ๆ หากตอนนั้นพี่โต้งไม่มารดน้ำต้นไม้ที่บ้าน

หลังกำแพงสูงและลูกกรงเหล็ก: เสี้ยวหนึ่งในห้วงคำนึุงของผมจากการสัมผัสชีวิตในนั้น

2007-12-13T10:39:00.000+07:00

กำแพงสูงใหญ่ตั้งตระหง่านอยู่เบื้องหน้าของผม ป้ายขนาดใหญ่ระบุว่าสถานที่นี้คือ ‘ทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่’ ผมเดินไปที่ประตูเหล็กด้านหน้าที่สองข้างขนาบด้วยปืนใหญ่ เจ้าหน้าที่ชายในชุดสีกากีที่ประจำอยู่ที่ประตูมองผ่านซี่ลูกกรงออกมาและถามขึ้น “ติดต่อเรื่องอะไรครับ” ผมตอบไปว่า “มาช่วยงานที่สถานพยาบาลครับ ผมเป็นนักจิตวิทยา” ประตูเหล็กค่อยๆ เปิดออก ผมสูดลมหายใจลึกและก้าวเท้าเข้าไป ประตูปิดลงพร้อมกับการเริ่มต้นงานของผมในสถานที่แห่งนี้...

-1-

ชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำไม่เป็นที่เปิดเผยเท่าใดนักในสังคม ไม่ค่อยมีใครรู้ว่าพวกเขาใช้ชีวิตและมีความเป็นอยู่อย่างไรภายในสถานที่ซึ่งรายล้อมไปด้วยกำแพงสูงและลูกกรงเหล็ก จินตนาการเกี่ยวกับเรือนจำของคนส่วนใหญ่ได้มาจากนิยายและภาพยนตร์ ซึ่งไม่แน่ว่าจะตรงกับความเป็นจริงหรือไม่ ความลึกลับของชีวิตในเรือนจำอยู่ในใจของผมมานาน จนกระทั่งพี่อ้อมเสนอให้ผมไปฝึกงานที่เชียงใหม่และทำวิทยานิพนธ์เกี่ยวกับผู้ต้องขัง ผมจึงตอบรับโดยไม่ลังเล นอกจากนี้ผมยังได้รับการสนับสนุนเรื่องความเป็นอยู่ในเชียงใหม่และการฝากฝังให้เข้าไปช่วยงานที่สถานพยาบาลของทัณฑสถานจากพี่อ้อมอีกด้วย

ปัจจุบันทัณฑสถานหญิง จังหวัดเชียงใหม่มีผู้ต้องขังราวหนึ่งพันสองร้อยคน กว่าเก้าสิบเปอร์เซ็นต์เป็นผู้ต้องขังคดียาเสพติด และที่เหลือเป็นผู้ต้องขังคดีอื่นๆ เป้าหมายหลักของผมอยู่ที่ผู้ต้องขังหญิงคดีฆาตกรรม ดังที่ระบุไว้ในหัวข้อวิทยานิพนธ์ นอกจากบทบาทของนักวิจัยในการเก็บข้อมูลทำวิทยานิพนธ์แล้ว บทบาทอีกอย่างหนึ่งของผมในนั้นก็คือ นักจิตวิทยาที่เข้าไปให้คำปรึกษาผู้ต้องขัง ในทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่ ผู้ต้องขังที่มารับบริการการปรึกษาเชิงจิตวิทยามีสามประเภทใหญ่ๆ คือ ผู้ต้องขังที่เดินเข้ามาขอพบนักจิตวิทยาด้วยตนเอง ผู้ต้องขังใหม่ที่มีคะแนนในแบบประเมินสุขภาพจิตเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด และผู้ต้องขังที่ถูกส่งตัวมาจากเจ้าหน้าที่เนื่องจากมีปัญหาบางอย่าง แต่ปัญหาของผู้ต้องขังทั้งสามประเภทแทบไม่แตกต่างกันเลย

-2-

ตอนแรกผมรู้สึกหวาดหวั่นอยู่บ้างเหมือนกันที่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับผู้ต้องขังที่บางคนก็เคยผ่านการฆ่าคนตายมาก่อน แต่หลังจากได้เข้าไปพูดคุยกับพวกเขา ภาพอันน่ากลัวที่ตนเองเคยวาดไว้ก่อนหน้านี้ก็หายไปหมด เหลือเพียงความเข้าใจและเห็นอกเห็นใจ ไม่ว่าพวกเขาจะเป็นใครหรือเคยทำสิ่งใดมาก่อน ท้ายที่สุดพวกเขาก็คือมนุษย์คนหนึ่งที่มีความทุกข์ไม่ต่างจากพวกเรา การกระทำบางอย่างของพวกเขาแม้จะขัดกับกฎหมายและค่านิยมอันดีงามของสังคม แต่ก็ไม่ใช่หน้าที่ของผมที่จะไปตัดสินถูกผิดหรือดีชั่วให้กับพวกเขา หน้าที่ของผมคือเยียวยาความทุกข์และช่วยให้พวกเขาสามารถใช้ชีวิตในทัณฑสถานได้อย่างมีความสุข หรืออย่างน้อยก็ทุกข์น้อยที่สุด

ผมจำได้ว่าครั้งแรกที่เข้าไปทำงานที่นี่ ตนเองแทบจะทำอะไรไม่ถูกเลยทีเดียว เป็นการเริ่มต้นงานอย่างไม่ทันตั้งตัว วันนั้นผมตั้งใจเพียงว่าจะเข้าไปแนะนำตัวกับเจ้าหน้าที่ที่สถานพยาบาล แต่มีผู้ต้องขังมารอรับคำปรึกษาอยู่พอดี ทำให้ผมต้องเริ่มงานอย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยง ในห้องสี่เหลี่ยมซึ่งปกติเป็นห้องพักของผู้ป่วยถูกดัดแปลงให้เป็นห้องรับการปรึกษา ที่นั่งอยู่ตรงหน้าของผมเป็นผู้ต้องขังหญิงคนหนึ่ง เธอนั่งเล่าเรื่องราวความทุกข์ของตนเองไปและร้องไห้ไป ผมทำอะไรไม่ได้มากไปกว่าการนั่งนิ่งๆ และพยักหน้า ภายในใจรู้สึกสับสนและมองไม่เห็นหนทางที่จะช่วยเหลือเธอ ภายหลังการสนทนา เธอบอกว่าตนเองรู้สึกดีขึ้นและขอบคุณผมที่ช่วยรับฟังปัญหาของเธอ

แม้ผมจะรู้สึกว่าตนเองไม่ได้ทำอะไรเลยก็ตาม แต่เมื่อมาคิดดูแล้วการที่ผมนั่งรับฟังเธออย่างตั้งใจ ก็เป็นการช่วยเหลือเธอเช่นกัน ปัญหาอย่างหนึ่งของผู้ต้องขังก็คือ การที่ไม่รู้ว่าจะเล่าปัญหาของตนเองให้ใครฟัง จะว่าไป ชีวิตที่อยู่ภายใต้ที่กฎระเบียบและตารางเวลาที่เคร่งครัดเช่นนี้ก็คงไม่มีใครมีเวลามารับฟังปัญหาของคนอื่นอย่างจริงจังเท่าไร เมื่อได้คุยกับผม ผู้ต้องขังหลายคนบอกว่าดีใจมากที่ได้พูดในสิ่งที่อยู่ในใจของตนเองมานาน เพราะว่าไม่รู้จะพูดกับใคร จะพูดกับเพื่อนผู้ต้องขังด้วยกันก็กลัวเขาจะไปเล่าต่อ จะคุยกับเจ้าหน้าที่ก็เกรงว่าจะโดนตำหนิหรือไม่ก็ได้รับคำแนะนำแบบขอไปที ผมคิดว่าการฟังด้วยหัวใจที่เปิดกว้าง ไม่ตัดสิน ไม่ตำหนิ และไม่สั่งสอน เพียงเท่านี้ก็ช่วยแบ่งเบาความทุกข์ที่หนักอึ้งอยู่ในใจของผู้คนที่นี่ได้มากแล้ว

ผมเชื่อว่าการรับฟังมีพลังอย่างยิ่งในการช่วยเยียวยาความทุกข์ที่เกิดขึ้นในใจของผู้คน หากเราฟังกันอย่างแท้จริง การฟังไม่ใช่แค่ใช้หูรับคลื่นเสียงเท่านั้น แต่ต้องใช้ใจสัมผัสกับความรู้สึกที่มาพร้อมกับเสียงให้ได้ด้วย หลายครั้งที่ผมทำหน้าที่เป็นเพียงผู้รับฟังมากกว่าที่จะให้คำแนะนำใดๆ ออกไป สิ่งที่ผู้ต้องขังต้องการจริงๆ อาจจะไม่ใช่ทางออกของปัญหา เพราะอย่างไรเสียปัญหาที่สำคัญที่สุดสำหรับพวกเขาก็คือ การต้องใช้ชีวิตอย่างไร้อิสรภาพอยู่ในนี้ ซึ่งเป็นปัญหาที่ไม่มีทางออกใดๆ นอกจากการยอมรับมันให้ได้ แม้ว่าผมจะไม่สามารถช่วยเหลือให้พวกเขาหลุดพ้นจากกำแพงสูงที่รายล้อมอยู่ไปสู่อิสรภาพได้ แต่ผมเชื่อว่าอย่างน้อยตนเองก็สามารถช่วยให้พวกเขาทำลายกำแพงแห่งความทุกข์ในใจที่กักขังพวกเขาอยู่ได้บ้าง แม้จะเป็นเพียงเสี้ยวเล็กๆ ก็ตาม

-3-

แม้ว่าชีวิตที่ไร้อิสรภาพในทัณฑสถานจะเต็มไปด้วยความกดดันและบีบคั้นจิตใจ แต่ผมพบว่าผู้ต้องขังจำนวนหนึ่งก็สามารถใช้ชีวิตในนี้ได้อย่างไม่ทุกข์ร้อนจนเกินไปนัก ไม่ใช่ว่าปัญหาของพวกเขาเบากว่าปัญหาของคนอื่น แต่เป็นเพราะมุมมองที่มีต่อชีวิต พวกเขาตระหนักว่าชีวิตของตนเองยังมีคุณค่าและยังมีสิ่งที่มีความหมายสำหรับชีวิตของพวกเขาอยู่ ดังที่นิทเช่ นักปรัชญาชาวเยอรมันกล่าวว่า “ผู้ที่มีเหตุผลในการมีชีวิตอยู่ย่อมสามารถอดทนต่อสภาพที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะมาในรูปแบบใดได้เกือบทุกอย่าง” ผู้ต้องขังเกือบทั้งหมดตอบเป็นเสียงเดียวกันว่า สิ่งที่มีความหมายที่สุดสำหรับตนเองในตอนนี้คือ “คนในครอบครัว” ไม่ว่าชีวิตในทัณฑสถานจะยากลำบากเพียงใด หากครอบครัวของพวกเขาไม่ทอดทิ้งและยังรอคอยพวกเขาอยู่ ผู้ต้องขังเหล่านี้ก็พร้อมที่จะอดทนและต่อสู้ชีวิตต่อไป กำลังใจจากครอบครัวเปรียบเสมือนสายฝนเม็ดเล็กๆ ที่หยดลงบนพื้นดินที่แล้งแห้งให้ชุ่มช่ำขึ้นมาอีกครั้ง

หากผู้ต้องขังไม่หลงเหลือสิ่งใดที่มีความหมายสำหรับชีวิตของตนเองเลย ก็เป็นหน้าที่ของผมที่จะอยู่เป็นเพื่อนและสนับสนุนให้พวกเขาค้นพบหรือสร้างความหมายของชีวิตขึ้นมาด้วยตนเอง ท้ายที่สุดแล้วพวกเขาไม่จำเป็นต้องมีชีวิตอยู่เพื่อใคร แต่มีชีวิตอยู่เพื่อตัวของพวกเขาเอง ความทุกข์ที่พวกเขากำลังเผชิญมีความหมายและคุณค่าแฝงอยู่ ติช นัท ฮันห์ กล่าวว่า “หากเราไม่รู้จักความทุกข์ เราก็จะไม่รู้จักความสุข” ความสุขอาจจะไม่ได้หมายถึงความเป็นอยู่ที่สะดวกสบาย แต่เป็นการค้นพบความหมายและคุณค่าของชีวิตที่พวกเขาไม่เคยตระหนักมาก่อน ผู้ต้องขังคนหนึ่งบอกว่าตนเองไม่เคยคิดถึงเรื่องอื่นนอกจากเรื่องงาน จนกระทั่งเข้ามาอยู่ในทัณฑสถานจึงได้ตระหนักว่าสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิตของตนเองคือ “ลูก” ทุกวันนี้ลูกเป็นกำลังใจที่ทำให้เธอมีชีวิตอยู่ได้ ผมคิดว่าบางทีกว่าที่เราจะตระหนักได้ว่าสิ่งใดมีความหมายที่สุดสำหรับเรา อาจจะต้องรอให้ถึงวันที่เราเผชิญกับความทุกข์ที่สุดในชีวิตก่อนก็เป็นได้

-4-

แรกเริ่มผมคิดว่าตนเองเข้าไปในทัณฑสถานด้วยบทบาทของนักจิตวิทยาที่ต้องเข้าไปจัดการกับปัญหาของผู้ต้องขังและช่วยเยียวยาพวกเขา แต่เมื่อเวลาผ่านไปผมรู้สึกว่าบทบาทของตนเองในนั้นเหลือเพียงบทบาทของเพื่อนมนุษย์คนหนึ่งที่พร้อมจะรับฟังและเป็นกำลังใจให้พวกเขา ผมไม่มีคำแนะนำดีๆ หรือทางออกของปัญหามอบให้กับพวกเขา ผมมีเพียงความเข้าใจและกำลังใจเท่านั้นที่จะมอบให้ แม้ว่าปัญหาของพวกเขายังคงอยู่วันยังค่ำ แต่พวกเขาอาจจะเผชิญมันด้วยจิตใจที่เข้มแข็งกว่าเดิม และท้ายที่สุดแล้วพวกเขาเองเท่านั้นที่จะเป็นผู้จัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นด้วยตนเอง

การเข้ามาช่วยงานที่ทัณฑสถานทำให้ผมมีโอกาสได้พบเจอกับผู้คนหลากหลายประเภทที่ไม่คิดว่าตนเองจะได้เจอ ได้รับฟังเรื่องราวชีวิตของผู้ต้องขังที่เข้มข้นกว่าละครหลังข่าว และที่สำคัญได้เรียนรู้การเป็นนักจิตวิทยาในอีกมิติหนึ่ง นักจิตวิทยาที่ไม่ต้องพยายามแก้ปัญหาใดๆ นอกจากการเป็นกัลยานมิตรที่พร้อมจะอยู่กับความทุกข์ของผู้คนด้วยใจที่เปิดกว้าง ยอมรับและเข้าใจความแตกต่างหลากหลายของเพื่อนมนุษย์ และท้ายที่สุดผมเองก็ต้องยอมรับให้ได้ว่าตนเองไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทุกเรื่อง ปัญหาบางอย่างต้องใช้เวลาในการคลี่คลายตัวมันเอง เพียงแค่ผมทำหน้าที่ของตนเองให้ดีที่สุด...เท่านี้ก็เพียงพอแล้ว

ปล. ตีพิมพ์ใน ad-hoc 2008 วารสารเฉพาะกิจของชาว counseling จุฬาฯ

วันอังคารที่ 4 เดือน 12 ปี '50

2007-12-04T20:19:00.000+07:00

ท้องฟ้าตอนเย็นเป็นสีเทาหม่น คล้ายกับว่าฝนจะตกลงมา แต่ก็ไม่มีฝนสักหยด มีเพียงลมหนาวที่พัดโชยมาเป็นระยะ สภาพอากาศแบบนี้เหมาะกับการนั่งจิบชาอุ่นๆ ในห้องมากกว่าที่จะเดินตะลอนๆ แบบที่ฉันกำลังทำ ฉันเริ่มเดินตั้งแต่ออกจากทัณฑสถาน หยุดพักจิบชาและอ่านหนังสือที่ร้านกาแฟเคออส ก่อนออกเดินต่อเลียบคูเมืองด้านประตูสวนดอก เดินลัดตัดเข้าไปยังกาดสวนแก้ว และเดินต่อไปบนถนนห้วยแก้ว ฉันเดินไปเรื่อยๆ เลี้ยวเข้าไปยังถนนนิมมานเหมินทร์ จากนั้นก็ทะลุออกมายังถนนสุเทพ แวะกินผัดซีอิ้วที่ร้านนำชัยลาดหน้า ตรงข้ามตลาดจันทร์กุมาร และเดินต่อจนถึงหลัง มช. ที่หมายของฉัน อันที่จริงฉันก็ไม่ได้โปรดปรานการเดินทางไกลด้วยเท้าแบบนี้เท่าไร แต่ทำอย่างไรได้ ในเมื่อรถสองแถวแดงไม่รับฉันสักคัน ฉันโบกอยู่ร่วมสิบคันตลอดทาง แต่ก็ไม่มีรถคันไหนยอมไปส่ง สุดท้ายฉันจึงต้องพึ่งสองเท้าของตัวเองให้นำพาฉันมายังจุดหมาย

ฉันเองก็พอเข้าใจที่สองแถวไม่ยอมมาส่งฉันที่หลัง มช. เนื่องจากหลายวันมานี้ การจราจรในเชียงใหม่หนาแน่นและติดขัดเหลือเกิน โดยเฉพาะด้านหลัง มช. ยาวตลอดไปจนถึงคูเมือง ช่วงนี้เป็นช่วงเทศกาลที่นักท่องเที่ยวเริ่มมาเที่ยวเชียงใหม่ และคงเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ไปจนถึงต้นปีหน้า รักโทรมาหาบอกว่าจะมาเที่ยวเชียงใหม่กับไอ้หมิงด้วยเหมือนกัน ประมาณวันที่สิบสามถึงสิบหก ส่วนวันที่สิบหกปูนกับพลอยก็จะมาอยู่ที่เชียงใหม่ด้วยเช่นกัน แต่ฉันคงไม่มีเวลาเที่ยวเล่นกับเพื่อนมากนัก เนื่องจากงานเก็บข้อมูลที่ทัณฑสถานยังไม่เรียบร้อย พูดถึงทัณฑถสถาน ฉันเองก็ยังรู้สึกค้างใจ ที่เจ้าหน้าที่ที่สถานพยาบาลทุกคนเรียกฉันว่า “พี่เอก” ทั้งๆ ที่ฉันคิดว่าพวกเขาน่าจะเป็นพี่ของฉัน แต่ฉันก็ไม่ได้แก้ไขความเข้าใจผิด ปล่อยให้พวกเขาเรียกฉันว่าพี่มาตลอด หากจะบอกความจริงเอาตอนนี้ ฉันก็เกรงว่าจะทำตัวไม่ถูก ก็เลยปล่อยเลยตามเลย

หัวค่ำ ฉันเข้าไปเดินเล่นในงานเกษตร ได้เสื้อแขนยาวผ้าฝ้ายมาหนึ่งตัว กลับมาบ้านเปิดคอมฯ ตั้งใจว่าจะเขียนบทความที่ต้องส่งไปลง ad-hoc วารสารรายปีของชาว counseling จุฬาฯ แต่ก็ยังไม่มีอารมณ์เขียน ฉันเขียนไปได้นิดหน่อยแล้วเกี่ยวกับประสบการณ์ที่ได้เข้าไปให้คำปรึกษาผู้ต้องขังในทัณฑสถานหญิง พี่อ้อนบอกว่าให้ส่งภายในวันที่หก เหลือเวลาอีกสองวัน ค่อยๆ บิวด์อารมณ์ไปก่อน พรุ่งนี้มีเวลาอยู่บ้านทั้งวัน ก่อนที่จะเดินทางกลับกรุงเทพฯ ตอนสามทุ่ม จะว่าไปพักนี้ฉันก็ไม่มีอารมณ์จะเขียนอะไรเลย แม้กระทั่งบันทึกประจำวัน ฉันรู้สึกว่าความคิดมันตีบตันจนไม่อาจลงมือถ่ายทอดออกมาเป็นตัวหนังสือได้ ยิ่งเขียนก็ยิ่งรู้สึกว่าตนเองเขียนไม่รู้เรื่อง เอาเถอะ ก็ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกอะไร เพราะมันก็เกิดขึ้นกับฉันอยู่เสมอๆ เป็นระยะอยู่แล้ว สักพักก็คงหาย

วันเสาร์ที่ 1 เดือน 12 ปี '50

2007-12-02T13:59:00.001+07:00

ฉันเริ่มต้นเดือนสุดท้ายของปีด้วยการนอนตื่นสายเช่นเคย ปั่นจักรยานออกจากบ้านไปกินก๋วยเตี๋ยวข้างร้านการ์ตูน แวะไปตัดผมที่ร้านตัดผมใกล้ๆ กับวัดสวนดอก จากนั้นก็ปั่นจักรยานเข้า มช. ฉันปั่นผ่านแปลงเกษตรจึงแวะลงไปดูดอกไม้และพืชผักนานาพันธุ์ที่ปลูกไว้ต้อนรับงานเกษตรที่จะมีขึ้นในสัปดาห์หน้า ดอกไม้สีสันงดงาม แต่ในใจของฉันเป็นสีเทามัวหมอง

ฉันปั่นต่อไปหาที่นั่งอ่านหนังสือตรงสนามหญ้าด้านข้างศาลาธรรม วันนี้ฉันรู้สึกว่าตนเองไม่มีความสุขเอาเสียเลย อารมณ์สับสนและเบื่อหน่ายในชีวิตกลับมาหาฉันอีกครั้ง ในขณะที่กำลังนั่งอ่านหนังสือ วูบหนึ่งคำพูดที่ฉันบอกกับผู้ต้องขังหญิงคนหนึ่งเมื่อวานนี้ก็ลอยเข้ามาในห้วงสำนึก “เราสามารถเลือกได้ว่าเราจะมีความสุขหรือเป็นทุกข์ ลองทำตามที่ผมบอกนะครับ หายใจเข้า บอกกับตัวเองว่าฉันสบายใจ หายใจออก บอกกับตัวเองว่าฉันมีความสุข” นี่คือสิ่งหนึ่งที่ฉันได้เรียนรู้จากการปฏิบัติตามแนวทางของหมู่บ้านพลัม เมื่อเราอยู่กับลมหายใจเข้าออกอย่างแท้จริง ลมหายใจจะช่วยเยียวยาความทุกข์ที่อยู่ภายในใจ และแปรเปลี่ยนไปเป็นความสงบและความสุข

น่าตลกตรงที่ฉันพยายามช่วยให้ผู้อื่นจัดการกับความทุกข์ของพวกเขา แต่ตัวฉันกลับไม่สามารถจัดการกับความทุกข์ของตนเองได้ เมื่อคิดได้ดังนั้น ฉันจึงสูดลมหายใจเข้าลึกๆ และบอกกับตัวเองว่าฉันสบายใจ จากนั้นค่อยๆ ปล่อยลมหายใจออก และบอกกับตัวเองว่าฉันมีความสุข ปล่อยความทุกข์ที่มีอยู่ในใจให้ลอยหายไปพร้อมกับลมหายใจออก ไม่ว่าอดีตที่ผ่านมาจะเป็นอย่างไร ไม่ว่าจะอะไรเกิดขึ้นในอนาคต ขอเพียงปัจจุบันเราสามารถหายใจอย่างมีความสุขได้ เท่านั้นก็เพียงพอแล้ว ฉันอยู่กับลมหายใจเข้าออกของตัวเองครู่หนึ่ง จากนั้นจึงกลับมาอ่านการ์ตูนที่อยู่ในมือต่ออย่างมีความสุข

ตอนหัวค่ำออกไปกินข้าวต้มที่ร้านย้งกับพี่อ้อมและพี่ตี๋ กลับมาบ้านนั่งดูมิวสิควีดีโอที่พี่อ้อมจะนำไปใช้สอนนักศึกษาในวันพรุ่งนี้ ฉันคิดว่าเป็นรูปแบบการสอนที่น่าสนใจที่เดียวที่ให้นักศึกษาดูฟังเพลงพร้อมกับดูมิวสิควีดีโอ และบอกว่าคนที่ร้องเพลงนี้มีอารมณ์หรือความรู้สึกอย่างไร เพื่อฝึกทักษะการเข้าใจความรู้สึกของผู้มารับการปรึกษา เนื้อหาของเพลงต่างๆ สะท้อนแง่มุมในชีวิตได้ดีทีเดียว บางเพลงก็บอกตรงไปตรงมาว่ารู้สึกอย่างไร บางเพลงก็ไม่บอกความรู้สึกออกมาตรงๆ แต่จะอ้อมไปอ้อมมาจนสับสน ซึ่งส่วนใหญ่แล้วนักจิตวิทยาจะเจอกับผู้มารับบริการประเภทหลังมากกว่า หรือแม้กระทั่งตัวของฉันเองก็ตาม การบอกความรู้สึกของเราออกไปตรงๆ ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

วันศุกร์ที่ 30 เดือน 11 ปี '50

2007-11-30T21:44:00.000+07:00

วันเวลาล่วงเลยไปอย่างรวดเร็วจนน่าใจหาย วันนี้เป็นวันสุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน พรุ่งนี้ก็จะเริ่มต้นเดือนธันวาคม ซึ่งเป็นเดือนสุดท้ายของฉันที่เชียงใหม่ ฉันวางแผนว่าจะเก็บข้อมูลให้เสร็จภายในเดือนธันวาคม และเดินทางกลับบ้านตอนปลายปี เวลาครึ่งปีที่เชียงใหม่มีความทรงจำมากมายเกิดขึ้นกับฉัน ความผูกพันค่อยๆ ก่อตัวขึ้นจนฉันรู้สึกว่าที่นี่คือบ้านอีกหลังหนึ่งของฉันไปเสียแล้ว แม้ว่าอีกไม่นานฉันต้องกลับไปอยู่บ้านที่แท้จริงของตนเอง แต่ฉันคงไม่มีวันลืมเชียงใหม่อย่างแน่นอน

วันนี้ฉันเข้าไปเก็บข้อมูลในทัณฑสถานตามตารางการทำงานที่วางไว้ โดยมีพี่อ้อมเข้าไปช่วยให้คำปรึกษาผู้ต้องขังในนั้นด้วย ที่นี่เป็นอีกสถานที่หนึ่งที่ฉันรู้สึกผูกพันด้วย มันเป็นสถานที่ที่ฉันได้เรียนรู้ชีวิตที่หลากหลายของผู้คนจำนวนมาก ตอนแรกที่เข้ามาช่วยงานที่นี่ใหม่ๆ ฉันรู้สึกไม่ค่อยสู้ดีนักกับบรรยากาศภายในรั้วสูงล้อมลวดหนาม แต่นานเข้าฉันก็เริ่มชินและให้ความสนใจกับชีวิตของผู้คนที่นี่มากกว่า น้องใหม่เคยถามฉันว่าปัญหาหลักของที่นี่คืออะไร ฉันตอบไปว่า “ความไม่เข้าใจ” ซึ่งเป็นที่มาของปัญหาหลายๆ ที่เกิดขึ้นตามมา วันนี้ฉันได้คุยกับคุณป้าคนหนึ่ง ตอนที่อยู่ภายนอก แกเป็นคนมีฐานะพอสมควร ชีวิตไม่เคยประสบกับความลำบากดังที่ชีวิตของตนเองเผชิญอยู่ในเวลานี้ จากชีวิตที่สุขสบาย เป็นที่รู้จักและมีคนนับหน้าถือหน้า ใครจะคาดคิดว่าชีวิตของแกจะมาลงเอยในคุกด้วยข้อหาค้ายาเสพติดพร้อมกับสามีของแก ทุกวันนี้คุณป้ายังคงยอมรับไม่ได้กับสิ่งที่เกิดขึ้น แกปฏิเสธว่าแกโดนใส่ร้าย แต่ศาลไม่รับฟังและตัดสินจำคุกแกตลอดชีวิต ใครเล่าจะรู้ว่าความจริงในเรื่องนี้คืออะไร มีคนเคยบอกกับฉันว่าผู้ต้องขังไม่มีทางพูดความจริง ฉันไม่รู้หรอกว่าเขาเคยมีประสบการณ์เช่นใดจึงทำให้สรุปเช่นนั้น แต่สำหรับฉันเองฉันเชื่อว่าผู้ต้องขังพร้อมที่จะพูดความจริงเมื่อพวกเขาอยากพูด และกับคนที่พวกเขาอยากพูด

ตอนเย็น ฉันเดินเล่นริมฟุตบาทไปเรื่อยเปื่อย เนื่องจากไม่มีรถสองแถวแดงยอมรับฉันไปส่งยังที่หมาย ฉันโบกรถอยู่หลายคันจนถอดใจ และหันมาพึ่งสองเท้าของตนเอง ฉันเดินมาจนถึงกาดสวนแล้ว แวะเข้าห้องน้ำ และโบกสองแถวให้ไปส่งที่หลัง มช. สภาพการจราจรในช่วงนี้อยู่ในขั้นวิกฤติเอามากๆ ฉันใช้เวลาในการเดินทางจากาดสวนแก้วไปยังหลัง มช. เกือบหนึ่งชั่วโมง ทั้งๆ ที่ปกติแล้วไม่น่าเกินสิบนาที เชียงใหม่ชักจะเหมือนกรุงเทพฯ เข้าไปทุกทีแล้วในเรื่องที่ไม่ควรเหมือน พอลงจากสองแถวฉันก็เดินต่อท่ามกลางความเย็นที่ค่อยๆ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ท้องฟ้าสีเทากับสายลมหนาวปลุกความเงียบเหงาในใจของฉันขึ้นมาอีกครั้ง บรรยากาศเช่นนี้ คนที่หัวใจไม่แข็งแรงพออาจโดนทำร้ายเอาได้ง่ายๆ หากอยู่เพียงลำพัง ฉันไม่รู้ว่าทำไมความหนาวเย็นกับความเงียบเหงาจึงเป็นของคู่กัน แต่ที่แน่ๆ ตอนนี้ความเหงาค่อยๆ เริ่มแทรกซึมเข้ามาในใจของฉันเสียแล้ว

วันเสาร์ที่ 24 เดือน 11 ปี '50

2007-11-25T14:13:00.000+07:00

ท้องฟ้าคืนนี้ไม่มีแสงดาว แต่กลับสว่างไหวไปด้วยแสงโคมที่ลอยอยู่เต็มท้องฟ้า วันนี้เป็นวันลอยกระทง ที่เชียงใหม่จัดงานมาตั้งแต่เมื่อวานนี้และมีต่อไปจนถึงวันพรุ่งนี้ นี่เป็นปีที่สองติดต่อกันที่ฉันมาเที่ยวงานลอยกระทงที่ต่างจังหวัด ปีที่แล้วฉันไปที่สุโขทัยในช่วงที่ไปช่วยอาจารย์จิราพรเก็บข้อมูลภาคสนาม คืนนี้ฉัน พี่ตี๋ พี่อ้อม และน้องธี ไปลอยกระทงกันที่ริมแม่น้ำปิง เราจอดรถใกล้ๆ กับท่าเรือหางแมงป่อง และเดินไปชมบรรยากาศของงานที่สะพานนครพิงค์ บรรยากาศงานลอยกระทงของเชียงใหม่คึกคักอย่างยิ่ง มีการปิดถนนหลายสายเพื่อให้ผู้คนได้เดินเที่ยว โคมลอยถูกจุดขึ้นไปบนท้องฟ้าอย่างต่อเนื่อง หากมองขึ้นไปบนท้องฟ้าจะเห็นแสงระยิบระยับเต็มไปหมด ฉันสังเกตว่ากระทงในแม่น้ำปิงมีไม่มากนัก เมื่อเทียบกับโคมที่ลอยอยู่บนท้องฟ้า เป็นไปได้ว่าการจุดโคมลอยเป็นที่นิยมมากกว่าในประเพณีลอยกระทงของที่นี่ การปล่อยโคมลอยเปรียบเหมือนการปลดปล่อยความทุกข์โศก หรือสิ่งไม่ดีต่างๆ ให้ลอยไปพร้อมกับโคม นอกจากลอยกระทงและปล่อยโคมแล้ว ผู้คนที่นี่จะจุดประทีป ซึ่งเป็นเทียนในจานดินเผาอันเล็กๆ และแขวนโคมและธงไว้หน้าบ้านอีกด้วย ตอนลอยกระทงฉันก็นึกอยู่เหมือนกันว่าจะอธิฐานอะไรดี แต่ก็นึกไม่ออกจึงไม่ได้อธิฐานอะไร ในตอนนั้นฉันนึกถึงเบิ้ลมากกว่า เราสองคนไม่ได้ลอยกระทงด้วยกันมาหลายปีแล้ว คืนนี้เบิ้ลก็คงไม่ได้ออกไปไหน

หลังจากลอยกระทงเสร็จ พวกเราก็กลับมาลอยโคมกันต่อที่บ้าน พี่โต้งมาร่วมลอยโคมกับพวกเราด้วย ความสนุกอย่างหนึ่งของการปล่อยโคมก็คือการลุ้นว่าโคมของเราจะลอยขึ้นไปได้ตลอดรอดฝั่งไหม เพราะเท่าที่ฉันสังเกตโคมของหลายคนก็ลอยไปติดต้นไม้บ้าง ลอยไม่ขึ้นและตกลงมาบ้าง จากนั้นพี่อ้อมชวนพวกเรานั่งล้อมวงดื่มชาและกินขนมร่วมกัน มีบทสนทนามากมายเกิดขึ้นในวงน้ำชาท่ามกลางบรรยากาศที่เงียบสงบและหนาวเย็น การดื่มชาไปคุยกันไปให้ความรู้สึกสงบนิ่งและผ่อนคลาย ฉันชอบบรรยากาศแบบนี้ และคิดว่าอยากจะไปจัดวงน้ำชาและมีการสนทนากันในหมู่เพื่อนฝูงที่กรุงเทพฯ บ้าง แทบทุกครั้งที่เรานัดสังสรรค์กันมักจะเป็นในร้านอาหารหรือไม่ก็สถานที่ที่มีความวุ่นวาย ทำให้การพบเจอกันของพวกเราไม่ได้เป็นการพบเจอกันอย่างแท้จริง เพราะเราไม่ค่อยมีสมาธิในการคุยกันอย่างเป็นเรื่องเป็นราว เราเพียงแค่มาเห็นหน้าค่าตากันแล้วก็ลาจากกันไปโดยที่ไม่รู้ความเป็นไปในชีวิตของอีกฝ่ายเท่าไร

ก่อนนอนฉันคุยกับเบิ้ลเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้นในการเซ้งร้าน ฉันรู้สึกหงุดหงิดและโมโหเมื่อได้ยินว่าเบิ้ลต้องพบเจอกับอะไรบ้าง ฉันรู้ตัวว่าจิตใจของตนเองกำลังไม่สงบและมองสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างมีอคติ เมล็ดพันธุ์แห่งความโกรธภายในจิตใจของฉันกำลังถูกรดน้ำให้เติบโตขึ้น เกิดการแบ่งแยกพวกเรากับพวกเขาและมิตรกับศัตรูขึ้นในความคิด ที่จริงฉันอยากให้เรื่องนี้จบลงโดยที่ต่างฝ่ายต่างมีความรู้สึกดีๆ ให้แก่กัน แต่ดูเหมือนมันจะเป็นไปได้ยากเหลือเกิน ฉันยังทำใจไม่ได้หากคนที่ฉันรักถูกทำร้าย ฉันยังยอมรับไม่ได้ที่จะปล่อยให้คนที่ฉันรักต้องเจ็บปวดจากการกระทำของอีกฝ่าย และฉันพร้อมที่จะแตกหักกับพวกเขา ในขณะที่คุยกันฉันไม่มีความคิดที่จะประณีประนอมหลงเหลืออยู่เลย ความโกรธครอบงำจิตใจของฉันจนมองไม่เห็นทางออกอย่างอื่น หลังจากวางสายฉันยังคงนอนไม่หลับ บางทีฉันควรจะใจเย็นและปล่อยให้เวลาช่วยทำให้จิตใจของฉันสงบลง ก่อนที่จะมาคิดทบทวนเรื่องนี้อีกครั้ง

วันพุธที่ 21 เดือน 11 ปี '50

2007-11-21T23:13:00.000+07:00

วันนี้เป็นวันที่สามของสัปดาห์แล้วแต่ฉันยังไม่ได้เริ่มงานสักที การเก็บข้อมูลในงานวิจัยของฉันมักจะมีปัญหาเกิดขึ้นอยู่เสมอๆ และปัญหาที่เกิดขึ้นในตอนนี้ก็คือน้องแอน นักจิตวิทยาที่ทัณฑสถาน ผู้อำนวยความสะดวกในการหาเคสให้ฉันไปราชการที่กรุงเทพฯ หนึ่งเดือน ก็ใช่ว่าฉันจะเก็บข้อมูลไม่ได้เสียทีเดียว เพราะพี่พยาบาลที่นั่นก็คงพอช่วยหาเคสให้ฉันได้บ้าง แม้ว่าอาจจะไม่สะดวกเท่าไรก็ตาม แต่ฉันก็รู้สึกเกรงใจเหลือเกิน ฉันรู้ดีว่าลำพังงานในนั้นก็ยุ่งและวุ่นพออยู่แล้ว การที่ฉันเข้าไปก็เป็นการเพิ่มภาระให้กับพี่พยาบาลมากขึ้น เมื่อวานนี้ฉันโทรไปคุยกับพี่พยาบาลคนหนึ่ง (แย่จริง ฉันพยายามนึกชื่อเธออยู่นาน แต่ก็นึกไม่ออก) เธอบอกว่าวันพฤหัสฯ ฉันสามารถเข้าไปได้ ดังนั้นวันนี้ฉันจึงทำตัวเรื่อยเปื่อยไปอีกหนึ่งวัน

พี่ตี๋ไปทำกลุ่มให้กับนักศึกษา ป.โท จิตวิทยา มช. ทำให้ฉันอยู่บ้านเพียงลำพัง ตื่นขึ้นมาตอนเก้าโมงครึ่ง เปิดเน็ตค้นข้อมูลเกี่ยวกับการฝึกกีตาร์ทันที ต่อเนื่องจากเมื่อคืนที่นั่งฝึกจนดึก วันนี้ฉันนั่งฝึกกีตาร์เกือบทั้งวัน โดยค้นวิธีการเล่นจากในเว็บ ดีดกีตาร์จนนิ้วระบมไปหมด ไม่รู้ว่าฉันจะแก่เกินไปที่จะเรียนกีตาร์ในวัยนี้หรือเปล่า เพราะนิ้วมันแข็งเหลือเกิน ขยับไม่ค่อยได้ดังใจ แต่วันนี้ฉันก็ไม่ได้เล่นสนุกเพียงอย่างเดียว ตอนหัวค่ำฉันนั่งถอดเทปวิจัยไปได้อีกพอสมควร

นึกๆ ดูแล้วก็กังวลเหมือนกันเกี่ยวกับเวลาของฉันที่เหลือในเชียงใหม่ ฉันรู้สึกเกรงใจพี่อ้อมหากต้องอยู่ที่นี่นานออกไปอีก ฉันเข้าใจว่าพี่อ้อมก็คงอยากย้ายเข้ามาอยู่ที่บ้านแล้ว เพราะช่วงนี้พี่อ้อมมาค้างที่บ้านเป็นประจำ บ้านของใครเขาก็คงอยากอยู่ แต่พี่อ้อมก็คงอยากช่วยเหลือฉันที่เป็นรุ่นน้อง ฉันอยู่ที่นี่ก็ไม่ได้ทำประโยชน์อะไรให้กับพี่ๆ เท่าไร ได้แต่อาศัยเป็นที่หลับที่นอนไปวันๆ ฉันไม่รู้ว่าการเก็บข้อมูลวิจัยของฉันจะสิ้นสุดเมื่อใด ฉันไม่สามารถให้คำตอบได้เนื่องจากไม่ได้ขึ้นอยู่กับฉันคนเดียว การเก็บข้อมูลกับผู้ต้องขังเป็นสิ่งที่ยากลำบากพอสมควร กว่าที่ฉันจะได้ข้อมูลที่เล็งเห็นว่าสามารถนำไปใช้ในงานวิจัยได้ก็ต้องใช้เวลาพอสมควรในการพูดคุย

นานวันเข้าฉันยิ่งรู้สึกแปลกแยกกับการอยู่ที่นี่มากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ได้เป็นเพราะพี่ทั้งสอง แต่เป็นเพราะฉันเองที่ไม่สามารถจัดการความรู้สึกเกรงใจของตัวเองได้ หลายครั้งที่ฉันทำตัวไม่ถูก ไม่รู้จะพูดอะไร ไม่รู้จะวางตัวยังไง เวลาอยู่ด้วยกันกับพี่ตี๋และพี่อ้อม ฉันรู้สึกเกรงใจกับการพึ่งพาอาศัยพี่ๆ ในทุกวันนี้ ยิ่งพี่เขาทำดีกับฉันเท่าไร ฉันก็ยิ่งรู้สึกแย่มากขึ้นเท่านั้น ฉันคิดอยู่เหมือนกันว่าจะคุยกับพี่เขาดีไหมถึงความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับฉันตอนนี้ แต่ฉันก็ไม่รู้จะเริ่มต้นยังไงดี

วันนี้เป็นอีกวันหนึ่งที่ฉันไม่ได้คุยกับเบิ้ล ตั้งแต่เช้าเมื่อวานนี้ที่เราคุยกัน ฉันไม่รู้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเรียกว่าการทะเลาะกันหรือเปล่า แต่มันก็จบลงด้วยการที่ต่างฝ่ายต่างวางสายด้วยความรู้สึกที่ไม่ค่อยสู้ดีนัก ฉันลังเลเหมือนกันที่จะโทรไปหาเบิ้ล ตั้งแต่เมื่อวานนี้จนกระทั่งวันนี้ฉันก็ยังไม่ได้โทร และเบิ้ลก็ไม่ได้โทรมา ฉันเป็นห่วงเบิ้ล แต่ฉันก็กลัวเกินไปที่หยิบโทรศัพท์ขึ้นมา ฉันกลัวว่าเราจะคุยกันไม่รู้เรื่องและจบลงด้วยความรู้สึกแย่ๆ อีก ฉันเชื่อว่าตอนนี้เบิ้ลเองก็คงรู้สึกไม่ต่างจากฉัน

วันจันทร์ที่ 19 เดือน 11 ปี '50

2007-11-21T11:35:00.001+07:00

ฉันเริ่มต้นสัปดาห์ใหม่ด้วยการตื่นนอนตอนสิบเอ็ดโมง กิจกรรมอย่างแรกที่ทำก็คืออ่านการ์ตูน ตอนนี้ฉันกำลังติดการ์ตูนเรื่อง “Beck” อยู่ อ่านแล้วรู้สึกฮึกเหิมอยากหยิบกีตาร์ขึ้นมาฝึกอย่างจริงจังอีกครั้ง จะว่าไปการ์ตูนบางเรื่องก็ไม่ได้มีไว้เพียงให้อ่านสนุกๆ เท่านั้น แต่มันสามารถเป็นแรงบันดาลใจในการลงมือทำอะไรบางอย่างให้กับชีวิตของเราได้เลยทีเดียว กว่าจะได้กินข้าวมื้อแรกของวันก็ปาเข้าไปตอนเที่ยง กินกับข้าวตอนเย็นของเมื่อวานที่พี่ตี๋อุ่นให้

ตอนบ่ายฉันปั่นจักรยานไปหาลุงวันกับป้าอู๊ดที่โรงอาหารคณะมนุษย์ ลุงวันกับป้าอู๊ดเป็นเจ้าของร้านอาหารมังสะวิรัสที่โรงอาหารที่ฉันกินอยู่เป็นประจำตอนฝึกงานที่ มช. ฉันมีโอกาสไปเยี่ยมบ้านของแกตอนไปทำกลุ่มให้เด็กจิตวิทยา มช. ที่เชียงดาวในเดือนก่อน และมีโอกาสได้พูดคุยและกินอาหารฝีมือลุงกับป้าอย่างเต็มอิ่มอีกครั้งที่งานภาวนาที่ผ่านมา วันนี้ฉันนั่งคุยกับลุงวันที่โรงอาหาร ฉันบอกกับลุงว่าอยากเรียนทำอาหารมังสะวิรัส ลุงบอกว่ายินดีสอนให้ ไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น แค่ซื้อของมาเท่านั้นและลุงจะเปิดบ้านสอนให้ ลุงวันไม่เคยหวงวิชา เคยมีคนมาขอเรียนกับลุงหลายคนแล้วและลุงก็สอนให้ บางคนก็เรียนเพื่อไปทำกินอยู่กับบ้าน บางคนก็เรียนเพื่อไปประกอบอาชีพขายอาหารมังสะวิรัส ได้ยินดังนั้นฉันจึงเกิดความสนใจที่จะจัดคอร์สเล็กๆ เกี่ยวกับการทำอาหารเพื่อสุขภาพขึ้นมา แล้วชวนเพื่อนๆ มาเรียนกับลุงเป็นกลุ่ม ถือเป็นการไปเรียนและการไปเที่ยวไปในตัว บ้านของลุงวันอยู่ที่เชียงดาว เป็นบ้านสวนน่าอยู่ทีเดียว มองออกไปเห็นดอยเชียงดาวตั้งตระหง่านอยู่ไม่ไกล น้องที่ มช. บอกว่าบนดอยเชียงดาวไม่มีถนนให้รถขึ้นไป หากจะขึ้นต้องเดินอย่างเดียว และใช้เวลาถึงสามวันในการเดินไปถึงยอดดอย น่าสนใจทีเดียว ฉันตั้งใจว่าจะหาโอกาสขึ้นดอยเชียงดาวให้ได้สักครั้ง

ลุงวันเล่าให้ฉันฟังเกี่ยวกับแนวคิดของลุงที่เปิดร้านอาหารมังสะวิรัสราคาถูกในโรงอาหารของมหาวิทยาลัย ลุงบอกว่าที่ขายอาหารราคาถูกเพราะต้องการช่วยเหลือพ่อแม่ของนักศึกษาในทางหนึ่ง ลุงเข้าใจความรู้สึกของคนเป็นพ่อแม่ที่เวลามีลูกมาขอเงิน “ตอนที่ลูกแบมือขอเงินลูกจะรู้ไหมว่ากว่าที่พ่อแม่จะหาเงินมาได้นั้นลำบากเพียงใด” ลุงบอกกับฉัน ข้าวราดแกงที่ร้านลุงวันกับป้าอู๊ดเริ่มต้นที่จานละสิบบาทเท่านั้น ซึ่งเป็นราคาที่ถูกมากเมื่อเทียบกับปริมาณและคุณภาพของอาหารมังสะวิรัสของที่นี่ สำหรับป้าอู๊ดแล้ว การทำอาหารไม่ได้เป็นเพียงการทำอาหารเท่านั้น แต่มันเป็นการปฏิบัติธรรมไปในตัว ป้าอู๊ดเคยบอกกับฉันว่า “การทำอาหารมังสะวิรัสไม่ได้ใช้แค่ฝีมือเท่านั้น แต่ต้องใช้ ‘ใจ’ ในการทำด้วย” โดยส่วนตัวแล้ว ฉันไม่เคยกินอาหารมังสะวิรัสที่อร่อยเท่านี้มาก่อนในชีวิต ป้าอู๊ดเคยเล่าให้ฉันฟังว่าต้นทุนของอาหารมังสะวิรัสสูงกว่าอาหารทั่วไปถึงสองเท่า แต่ลุงกับป้ากลับขายถูกกว่าอาหารทั่วไปสองเท่าเช่นกัน ลุงวันบอกกับฉันว่าป้าอู๊ดก็อยากขึ้นราคาอาหารเหมือนกัน เพราะเท่าที่ขายอยู่ทุกวันนี้ก็แทบไม่มีกำไร แต่ลุงวันก็ยังยืดหยัดในความตั้งใจเดิมที่ต้องการช่วยเหลือผู้อื่น “ผมไม่ได้ต้องการอะไรมาก ขอแค่มีที่อยู่ มีค่าน้ำมันรถเดินทางมาขายอาหารก็พอใจแล้ว ที่ทำอยู่ทุกวันนี้ก็ต้องการทำบุญช่วยเหลือผู้อื่น ใครเรียกไปช่วยงานอะไรก็ไป” ฉันคิดว่าฝีมือในการทำอาหารของป้าอู๊ดไม่เป็นรองร้านอาหารมังสะวิรัสชื่อดังในเชียงใหม่เลย หากแกต้องการขายเพื่อความร่ำรวยจริงๆ ป่านนี้ลุงกับป้าคงมีบ้านหลังใหญ่ๆ กับรถคันโตๆ ไปแล้ว แต่แกก็เลือกที่จะเดินบนเส้นทางแห่งความพอมีพอกินและช่วยเหลือผู้อื่นตามกำลังที่ตนเองมี

ฉันประทับใจลุงวันกับป้าอู๊ดมาก ถึงแกจะเป็นเพียงคนขายอาหารตัวเล็กๆ แต่จิตใจของแกกว้างใหญ่เหลือเกิน แม้ว่าแกจะไม่ได้เป็นคนร่ำรวยเหลือกินเหลือใช้ แต่แกก็พร้อมที่จะแบ่งปันสิ่งที่แกมีให้กับคนรอบข้าง แกทำให้ฉันนึกถึงคำว่า “สันโดษ” ที่เป็นรูปธรรมและจับต้องได้ การมาหาลุงวันกับป้าอู๊ดในครั้งนี้ทำให้ฉันได้ความตื้นตันใจกลับไปพร้อมกับอาหารมังสะวิรัสอีกถุงเบ่อเร้อ

วันอาทิตย์ที่ 18 เดือน 11 ปี '50

2007-11-18T23:46:00.000+07:00

หลังจากใช้เวลาในการเดินทางจากกรุงเทพฯ เก้าชั่วโมงครึ่ง ฉันได้กลับคืนสู่เมืองเชียงใหม่อีกครั้ง ทันทีที่เท้าสัมผัสกับพื้นของสถานีขนส่งอาเขต ฉันสัมผัสได้ถึงไอเย็นของลมหนาวที่พัดมาอย่างแผ่วเบาเป็นระลอก นี่เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ฉันได้มาใช้ชีวิตท่ามกลางความหนาวเย็นของฤดูหนาวในเมืองเหนือเป็นเวลานานๆ ก่อนหน้านี้เป็นการมาเที่ยวเพียงไม่กี่วันเท่านั้น บางทีนี่อาจจะเป็นครั้งแรกและครั้งเดียวที่ฉันจะมีโอกาสเช่นนี้

สองสัปดาห์ที่แล้วฉันเดินทางไปกรุงเทพฯ เพื่อส่งรายงานการฝึกงาน และใช้เวลาหลังจากนั้นในการอยู่กับครอบครัว สังสรรค์กับเพื่อนๆ และอยู่กับเบิ้ลที่อกาลิโก วันเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็วจนมาถึงวันที่ฉันต้องเดินทางกลับ เบิ้ลมาส่งที่สถานีขนส่งหมอชิต ฉันเห็นน้ำตาของเธอที่เอ่อล้นออกมาจากดวงตากลมโตคู่นั้น ฉันเข้าใจว่าเบิ้ลรู้สึกอย่างไร แต่ฉันก็ช่วยอะไรเธอไม่ได้มากไปกว่าการเดินไปส่งเธอที่รถและบอกกับเธอว่า “เข้มแข็งไว้นะ” มันเป็นคำพูดที่ค่อนข้างจะเห็นแก่ตัวของฉัน ฉันให้เบิ้ลเข้มแข็ง ไม่อยากให้เบิ้ลเศร้า เพราะฉันเองไม่อยากรู้สึกผิดหากช่วยอะไรเธอไม่ได้ ฉันมองดูรถของเบิ้ลที่ค่อยๆ เคลื่อนตัวออกไปจนลับตา ก่อนที่จะเดินกลับเข้าไปที่ชานชาลา

ฉันมาถึงบ้านตอนสาย เก็บข้าวของ อาบน้ำ และปั่นจักรยานออกมา ตรงไปที่ศาลาธรรม มช. วันนี้มีงาน “วันแห่งสติ” ของสังฆะพลัมน้อย ตอนฉันไปถึงกำลังอยู่ในช่วงฟังบรรยายธรรมะของหลวงปู่นัท ฮันห์ เกี่ยวกับการดูแลความโกรธที่เกิดขึ้นในใจ จากนั้นก็เป็นการเดินสมาธิ และกินข้าวกลางวันร่วมกันอย่างมีสติ กิจกรรมในช่วงบ่ายเริ่มต้นด้วยผ่อนพักตระหนักรู้ และปิดท้ายด้วยการสนทนาธรรม วันแห่งสติในครั้งนี้ ฉันได้เจอกับ “ธี” น้องที่ได้เจอกันที่งานภาวนาในเดือนตุลาคม เขามาอยู่เชียงใหม่ได้พักหนึ่งแล้วเพื่อเรียนชีวภาพบำบัด ก่อนหน้านี้ธีจบประกาศนียบัตรทางด้านคอมพิวเตอร์กราฟิกจากอเมริกา แต่มีความสนใจทางด้านการแสวงหาทางจิตวิญญาณจึงทำให้มีโอกาสเข้าร่วมงานภาวนาตามแนวทางของท่านติช นัท ฮันห์ เท่าที่ได้คุยกัน ฉันรู้สึกว่าธีเป็นคนที่มีเสน่ห์บางอย่างที่สามารถดึงดูดผู้คนให้เข้าหาและพูดคุยกับเขา ด้วยบุคลิกที่สดใส รู้จักพูดและตั้งใจฟังคู่สนทนาอย่างจริงจัง ฉันสังเกตว่ามีหลายคนเข้ามาพูดคุยกับธี และฉันเองก็เป็นหนึ่งในนั้น

หลังจากจบงาน ฉันปั่นจักรยานไปร้านเล่า ได้หนังสือติดมือมาหนึ่งเล่มคือ “ลิตเติลทรี” วรรณกรรมเยาวชนเกี่ยวกับชนเผ่าเชอโรกี พี่บอลเป็นคนแนะนำให้ฉันอ่านในวันที่ไปดูบอลด้วยกันที่ร้านเหล้า ฟังพี่บอลเล่าก็เกิดอยากอ่านขึ้นมา และฉันก็ซื้อมาอ่านจนได้แม้ว่าจะมีหนังสือที่รอให้ฉันอ่านอยู่ที่บ้านอีกหลายเล่มก็ตาม จากนั้นฉันกลับเข้า ไปใน มช. แวะ อมช. กินข้าวเย็น และปิดท้ายด้วยการเช่าการ์ตูนมานั่งอ่านที่ร้านนมสด-ขนมปังสังขยา ก่อนกลับเข้าบ้าน จะว่าไปการเช่าการ์ตูนมานั่งอ่านที่ร้านนมก็เป็นกิจกรรมอย่างหนึ่งที่ฉันทำอยู่บ่อยๆ นอกเหนือจากการปั่นจักรยานไปเรื่อยเปื่อย และการนั่งอ่านหนังสือที่ร้านกาแฟ

กลางคืนนั่งคุยกับพี่อ้อม พี่ตี๋ และพี่โต้งที่โต๊ะอาหาร พวกเราคุยกันหลายเรื่อง แต่ใจความหลักๆ ก็เกี่ยวข้องกับแนวคิดของท่านติช นัท ฮันห์ ฉันรู้สึกว่าตนเองโชคดีที่มีโอกาสได้มาสัมผัสกับแนวคิดและวิถีของการปฏิบัติตามแนวทางนี้ ฉันเชื่อว่าแนวทางดังกล่าวสามารถนำไปพัฒนาเป็นรากฐานทางทฤษฎีและการปฏิบัติให้กับจิตวิทยาแนวพุทธได้ดีทีเดียว หนังสือเล่มหนึ่งที่ฉันอยากได้อยู่ตอนนี้ก็คือ “สู่ชีวิตอันอุดม” ของท่านติช นัท ฮันห์ แปลโดย ส.ศิวรักษ์ เนื้อหาคล้ายคลึงกับฉบับภาษาอังกฤษที่ชื่อ “Understanding our mind” เล่มนี้ท่านได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับจิตใจของมนุษย์เอาไว้อย่างละเอียดลึกซึ้ง ฉันตั้งใจว่าจะลองอ่านดูและหากเป็นไปได้จะนำมาปรับใช้เพื่อเขียนขึ้นเป็นทฤษฎีจิตวิทยาแนวพุทธ

วันเสาร์ที่ 3 เดือน 11 ปี '50

2007-11-04T13:14:00.001+07:00

วันนี้ฝนโปรยลงมาทั้งวัน สายลมเย็นพัดมาเป็นระลอก ฉันยังคงนั่งปั่นงานอยู่ที่บ้านเพียงลำพัง กว่าที่ฉันจะได้เริ่มงานในวันนี้เวลาก็ล่วงเลยมาถึงบ่ายโมง ฉันตื่นนอนตอนสิบเอ็ดโมงกว่าๆ มองผ่านหน้าต่างออกไปนอกบ้าน ในใจนึกว่ายังเช้าตรู่ อากาศเย็นสบาย ไม่มีแสงแดด ฉันนอนขดตัวอยู่ใต้ผ้าห่มจนไม่อยากจะลุกออกมาเลย ฉันชอบสภาพอากาศแบบนี้จริงๆ ไม่รู้ว่ากลับไปกรุงเทพฯ จะได้เจอกับอากาศแบบนี้ไหม

ตอนบ่ายนั่งทำงานอย่างเพลิดเพลินอยู่ดีๆ ไฟก็เกิดดับขึ้นมา ให้มันได้อย่างนี้สิ ฉันไม่รู้จะทำอะไร จึงหยิบการ์ตูนขึ้นมาอ่านรอเวลา พอไฟมา ฉันทำงานได้ไม่ทันไร ก็ถึงเวลากินมื้อเย็น เย็นวันนี้ฉันไปกินข้าวร้านพี่โม พร้อมด้วยพี่อ้อม พี่เทพ พี่ตี๋ และพี่ชัย ร้านพี่โมเป็นร้านอาหารญี่ปุ่นโฮมเมด ทั้งอร่อย ถูก และเยอะมาก มื่อนี้ฉันสั่งข้าวหน้าไก่ทอดราดไข่ ส่วนพี่ๆ สั่งข้าวห่อไข่กันเกือบทุกคน เพราะเพิ่งดูซีรีส์ “สูตรรักข้าวห่อไข่” กันมา ฉันเองก็อยากดู แต่ต้องอดใจไว้ก่อน ฉันก็รู้เหมือนกันนะว่าอะไรควรอะไรไม่ควร อย่างไรก็ตาม ฉันก็อดใจไม่ได้อยู่ดีที่จะไม่ดูบอลคืนนี้

คืนวันนี้ แมนฯ ยูฯ เตะกับอาร์เซนอล โดยเป็นฝ่ายไปเยือน ฉันกับพี่ชัย ตามไปสมทบพี่บอลกับพี่กุ้งที่นั่งรออยู่ก่อนที่ร้านบ้านเลขที่หนึ่ง ทั้งที่ไม่น่าจะมีโต๊ะให้นั่งแล้ว แต่พี่แก้วก็หาโต๊ะมาให้กับพวกเราด้วยความที่สนิทสนมกับคนที่ร้านเป็นการส่วนตัว โต๊ะของพวกเราตั้งอยู่ใกล้ๆ กับหน้าจอเลยทีเดียว ตอนฉันไปถึงจบครึ่งแรกพอดี แมนฯ ยูฯ นำอยู่ หนึ่งต่อศูนย์ จากการยิงของรูนีย์ ฉันสั่งไฮเนเกนมาหนึ่งขวด เพื่อดื่มไล่ความหนาว แต่ดูเหมือนมันจะไม่ช่วยอะไรเท่าไร ฝนยังคงโปรยลงมาอย่างต่อเนื่อง และสายลมเย็นยังคงพัดมาอย่างไม่หยุดยั้ง

ผลบอลจบลงที่สกอร์ สองต่อสอง โดยฟาเบกัสยิงตีเสมอให้อาร์เซนอล ก่อนที่โรนัลโดจะยิงให้แมนฯ ยูฯ ขึ้นนำไปอีกตอนใกล้หมดเวลา และท้ายที่สุดอาร์เซนอลก็ตามมามีเสมอในช่วงทดเวลาบาดเจ็บจนได้จากกัลลาส ฟุตบอลคู่นี้เป็นคู่ที่ดูสนุกเอามากๆ ฉันไม่ได้ดูบอลสนุกๆ แบบนี้มานานแล้ว ในบรรยากาศที่ทุกคนส่งเสียงเฮเมื่อมีลุ้นทำประตู และร้องตะโกนโวยวายเมื่อมีการทำประตูเกิดขึ้น

ฉันกลับถึงบ้านตอนสี่ทุ่มกว่าๆ เริ่มทำงานต่อไปได้สักพัก ไฟก็ดับอีกครั้ง จนฉันถอดใจ ด้วยความที่ยังไม่ง่วงจึงไม่สามารถข่มตานอนได้ ฉันจึงออกมานั่งสมาธิเพียงลำพังท่ามกลางความมืดที่หน้าบ้าน บรรยากาศเงียบสงบอย่างยิ่ง ได้ยินเพียงเสียงฝนที่ตกลงมากระทบกับสิ่งต่างๆ ฉันพยายามจดจ่ออยู่กับลมหายใจเข้าและออกของตัวเอง ระหว่างที่นั่งอยู่ มีหลากหลายเรื่องราวปรากฏขึ้นภายในใจของฉัน แต่ฉันก็ไม่ได้พยายามขับไล่มันออกไป เพียงแต่เฝ้าดูมัน ปล่อยให้มันผ่านเข้ามาและผ่านออกไป ฉันนั่งสมาธิอยู่พักใหญ่ก่อนที่จะกลับเข้าไปในห้อง หยิบหนังสือ “ดวงตะวัน ดวงใจฉัน” ของท่านติช นัท ฮันห์ ขึ้นมาอ่านต่อ และหลับไปโดยที่ยังไม่ได้อาบน้ำ!

วันศุกร์ที่ 2 เดือน 11 ปี '50

2007-11-02T23:06:00.001+07:00

ค่ำวันนี้ฝนตกลงมา ทำให้ฉันไม่แน่ใจว่านี่มันฤดูอะไรกันแน่ เดี๋ยวหนาวเดี๋ยวฝนตก อากาศช่างแปรปรวนและไม่แน่นอนจริงๆ จะว่าไปก็คงไม่ต่างจากชีวิตของคนเราเท่าไร คืนนี้ฉันปูเสื่อนั่งทำงานอยู่หน้าบ้าน มีไอ้จุดนอนหนาวตัวสั่นอยู่ใกล้ๆ และมีพี่เทพกับพี่อ้อมนั่งคุยกันอยู่ไม่ไกล ฉันอยากเข้าไปร่วมวงสนทนาด้วยจัง แต่เจียมตัวเองขอนั่งทำงานดีกว่า พี่เทพเพิ่งมาถึงตอนเย็นที่ผ่านมา ตอนเย็นฉันเลยได้ออกไปกินข้าวกับพี่ๆ ที่ร้านเลมอนกรีน อาหารที่นี่อร่อยทีเดียว กินข้าวเสร็จกลับมาบ้าน ฉันซัดกาแฟไปหนึ่งแก้ว และเริ่มลงมือทำงานต่อ

หลายวันมานี้ฉันไม่อยากลุกจากที่นอนในตอนเช้าเลย วันนี้ก็เช่นกัน อากาศตอนเช้าเย็นสบายมากๆ จนฉันอยากนอนอยู่แบบนี้นานๆ กว่าที่จะลุกจากที่นอนก็ปาเข้าไปตอนสาย และกว่าที่ลงมือทำงานเวลาก็ล่วงเลยเข้าไปตอนบ่าย หากนับดูจริงๆ ในวันหนึ่งๆ ฉันใช้เวลาทำงานเพียงไม่กี่ชั่วโมงเท่านั้น เวลาที่เหลือหมดไปกับการอ่านการ์ตูน เล่นเน็ต และนั่งหายใจทิ้งไปเปล่าๆ สรุปแล้วนี่ฉันยังไม่ได้ทำงานจริงๆ จังๆ เลยนี่นา ช่างชะล่าใจจริงๆ เลย บ่ายวันนี้ฉันออกไปส่งโปสการ์ดไปให้กับเพื่อนๆ คาดว่าคงถึงในสัปดาห์หน้า ไม่รู้ว่าจะไปถึงทันก่อนส่งงานไหม ฉันอยากส่งกำลังใจไปให้กับเพื่อนๆ ในการทำรายงาน ที่จริงก็น่าจะส่งให้กับตัวเองด้วยนะ ฉันคิดว่ากำลังใจเป็นสิ่งสำคัญทีเดียวในการทำอะไรสักอย่าง หากมีกำลังใจ กำลังกายก็จะตามมาเอง

จะว่าไปในการทำรายงานครั้งนี้ฉันไม่ค่อยรู้สึกกดดันเท่าไร และดูเหมือนกับจะมีสติในการทำงานมากขึ้น ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะการฝึกสติจากการเข้าร่วมภาวนาครั้งที่ผ่านมา ตอนนี้ฉันมีเสียงระฆังในคอมพิวเตอร์ที่ดังเตือนสติอยู่ทุกสิบห้านาที พอเสียงระฆังดังฉันก็จะหยุดกิจกรรมที่ทำทุกอย่างและกลับมาอยู่กับลมหายใจตนเอง เมื่ออยู่กับลมหายใจ จิตใจของฉันสงบนิ่ง ไม่ว้าวุ่น ไม่กังวล ไม่กดดัน เหมือนได้ชำระจิตใจทุกๆ สิบห้านาที ไม่รู้สิ ตอนนี้ฉันรู้สึกว่าตนเองมีความสุขกับการทำงานมากขึ้นกว่าแต่ก่อน งานจะเสร็จทันกำหนดหรือไม่ไม่ใช่เรื่องที่ฉันควรจะเอามากังวลและใส่ใจ ฉันเพียงแต่ทำงานให้เต็มที่ด้วยใจที่เป็นสุขก็พอ หากงานจะเสร็จมันก็คงเสร็จ หากจะไม่ก็คงไม่ พูดเหมือนง่ายนะ แต่มันก็ง่ายจริงๆ นั่นแหละหากเราทำให้มันง่าย คนเราจะต้องการอะไรไปมากกว่าความสุขหรือ ฉันว่าเราสามารถมีความสุขกับการทำงานได้ โดยไม่ต้องรอให้งานเสร็จ และเราสามารถมีความสุขกับการหายใจในตอนนี้ได้ โดยไม่ต้องรออะไรเลย

วันพฤหัสบดีที่ 1 เดือน 11 ปี '50

2007-11-02T13:51:00.001+07:00

ที่จริงวันนี้ฉันต้องเข้าไปเก็บข้อมูลวิจัยที่ทัณฑสถาน แต่ด้วยความขี้เกียจประกอบกับปริมาณงานที่ยังคั่งค้างอยู่ ทำให้ฉันเบี้ยวนัด ไม่ยอมเข้าไปเสียอย่างนั้น ไม่รู้ว่าน้องแอน นักจิตวิทยาที่นั่น จะนึกด่าฉันไหมว่าเดี๋ยวเข้าเดี๋ยวไม่เข้า แล้วแบบนี้จะเก็บข้อมูลได้ครบไหมนี่ ฉันคงไม่ได้เข้าไปที่ทัณฑสถานอีกพักใหญ่เลยทีเดียว คงได้เข้าไปอีกทีหลังจากส่งรายงานและกลับมาจากกรุงเทพฯ

นี่ก็เป็นวันที่สองแล้วที่ฉันนั่งทำงานอยู่ที่บ้านทั้งวัน มีออกข้างนอกไปหาข้าวกินตอนเย็นเท่านั้น นอกนั้นก็นั่งอยู่หน้าคอมฯ ถอดเทปอินเทิร์น ยิ่งฟังฉันก็ยิ่งละอายตัวเองว่าตอนนั้นฉันพูดออกไปได้อย่างไร ทำกลุ่มมาสิบเอ็ดกลุ่ม แต่พอฟังเทปแล้วไม่มีกลุ่มไหนที่ฉันพอใจเลย นึกอยากโดดเตะตัวเองสักทีสองที ฉันต้องทำกลุ่มอีกสักกี่กลุ่มกันนะมันจึงจะออกมาดี อยากรู้เหมือนกันว่ากว่าที่อาจารย์โสรีช์จะมีฝีมือขนาดนี้ แกต้องผ่านการทำกลุ่มมากี่กลุ่ม แกต้องผ่านความเจ็บปวดมากี่ครั้งกันนะ ที่จริงฉันเองก็ไม่ควรซีเรียสกับตัวเองเกินไปนัก หากทำกลุ่มออกมาไม่ได้เรื่องก็ปล่อยให้มันไม่ได้เรื่องไปเถอะ ก็ในเมื่อมันไม่มีสูตรสำเร็จเสียหน่อยว่าทำอย่างไรกลุ่มจะออกมาดี มีปัจจัยมากมายที่บางทีก็อยู่นอกเหนือการควบคุมของเรา กลุ่มแต่ละกลุ่มก็มีวิถีของมันเอง แม้ว่ากลุ่มจะออกมาไม่ดีเท่าที่หวังและตั้งใจ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าการทำกลุ่มทุกครั้งทำให้ฉันเติบโตขึ้น แม้จะเป็นการเติบโตที่มาจากความเจ็บปวดก็ตาม คงจะเป็นอย่างที่อาจารย์โสรีช์บอกว่า “No GROWTH without PAIN” ความเจ็บปวดช่วยให้ฉันเติบโตขึ้น และตอนนี้ฉันคงต้องทนเจ็บปวดฟังเทปการทำกลุ่มที่ไม่ได้เรื่องของตัวเองต่อไป

แม้ว่าจะทำงานอย่างหนัก แต่ฉันก็ยังมีเวลาไปเช่าการ์ตูนมาอ่านอยู่ดี ตอนนี้ฉันกำลังอ่าน “BECK” การ์ตูนเกี่ยวกับดนตรี อ่านแล้วก็รู้สึกฮึกเหิมอยากฝึกกีตาร์อย่างจริงจังขึ้นมาอีกครั้ง แต่คงต้องเก็บความฮึกเหิมเอาไว้ก่อน ฉันควรจะเจียมตัวเองบ้างว่าตอนนี้อะไรคือสิ่งที่ฉันควรทำก่อน กลางคืนฉันนั่งเขียนโปสการ์ดถึงเพื่อนๆ ที่มาทำงานที่เชียงใหม่ด้วยกันคราวก่อน เป็นโปสการ์ดที่ฉันทำด้วยตัวเองโดยการเอารูปไปอัดและเอากระดาษมาแปะด้านหลังสำหรับเขียนข้อความ แม้ว่ามันจะไม่สวยเท่าโปสการ์ดที่ขายกัน แต่ฉันคิดว่ามันน่าจะมีคุณค่าทางจิตใจมากกว่า

วันพุธที่ 31 เดือน 10 ปี '50

2007-11-01T17:11:00.001+07:00

ตอนนี้อากาศที่เชียงใหม่เริ่มหนาวขึ้นทุกวันๆ ตอนกลางวันของวันนี้แทบไม่มีแดด ตอนเย็นมีฝนตกลงมาอีกต่างหาก ทำให้อากาศเย็นขึ้นไปอีก ยังดีที่บ้านมีน้ำอุ่นให้อาบ ไม่เช่นนั้นฉันคงเบี้ยวอาบน้ำเป็นประจำแน่ๆ

ในที่สุดวันนี้ฉันก็เริ่มลงมือทำงานเสียที หลังจากผัดผ่อนมานาน ฉันไม่อยากคิดเลยว่าปริมาณงานที่มากมายขนาดนี้ ฉันจะทำมันเสร็จได้อย่างไรภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งสัปดาห์ที่เหลือ ฉันมีกำหนดกลับกรุงเทพฯ ในคืนวันอาทิตย์ที่สี่ เดือนหน้าและต้องส่งงานภายในเที่ยงวันของวันพุธที่เจ็ด ฉันคงต้องยอมรับหากงานออกมาไม่มีคุณภาพอย่างที่ฉันต้องการ

วันนี้ฉันนั่งทำงานอยู่ที่บ้านเกือบทั้งวัน มีปั่นจักรยานออกไปกินข้าวตอนกลางวัน จากนั้นก็ไม่ได้ไปไหนอีกเลย แต่จะว่าไป ฉันก็ไม่ได้ทำงานอย่างเต็มที่เท่าไร มีพักสมองเป็นระยะด้วยการอ่านหนังสือและเล่นเน็ต คืนนี้ฉันได้คุยกับน้องใหม่ทางเอ็มเอสเอ็น น้องใหม่เป็นวัยรุ่นอายุสิบเก้าที่มีความคิดก้าวหน้าเกินตัว เราเจอกันที่งานภาวนาและพบว่าต่างฝ่ายต่างสนใจในเรื่องที่คล้ายคลึงกัน ในครั้งนั้นฉันจำได้ว่าเราคุยกันเรื่องอาจารย์สุลักษณ์และกลุ่มเสมสิกขาลัย ส่วนการคุยผ่านอินเตอร์เน็ตในวันนี้ ฉันได้คุยกับน้องใหม่ในหลายๆ เรื่องราว และเป็นเรื่องที่ฉันโปรดปรานทั้งนั้น โดยเฉพาะเรื่องหนังสือ น้องเขาเป็นคนที่อ่านหนังสือแนวเดียวกับฉันเลย เป็นหนังสือทางด้านจิตวิญญาณ เผลอๆ จะอ่านเยอะกว่าฉันด้วยซ้ำ ยิ่งคุยก็ยิ่งรู้สึกว่าน้องเขามีความคิดเกินเด็กรุ่นเดียวกันอยู่มาก ตอนที่ฉันเป็นเด็กรุ่นเดียวกับน้อง ฉันยังไม่เคยคิดหรือสนใจเรื่องทางด้านนี้เท่าไรเลย

โทรศัพท์ของฉันโดนตัดตั้งแต่เมื่อวาน ทำให้ฉันไม่สามารถโทรออกได้ ทำได้เพียงแค่รับสายเท่านั้น ตอนสายปูนโทรมาถามเรื่องอินเตอร์เน็ตและบ่นเรื่องรายงานให้ฟัง ฉันเองก็ได้แต่หัวเราะหึหึ เพราะชะตากรรมของฉันเองก็ไม่ต่างอะไรจากปูนเท่าไร คืนนี้ฉันคงหยุดการทำงานเอาไว้ก่อน และหันมาจัดการกับการ์ตูนที่พี่ตี๋เช่ามาให้ ฉันว่าจะพักการอ่านการ์ตูนเอาไว้แล้วเชียว แต่ฉันจะปฏิเสธความหวังดีของพี่ตี๋ได้อย่างไรกัน

เมื่อคืนมีเรื่องกับเบิ้ล ฉันไม่อยากใช้คำว่าทะเลาะกัน เพราะเราไม่ได้ทะเลาะ เพียงแต่ไม่เข้าใจกันมากกว่า ต้นเหตุของเรื่องก็ไม่ใช่ใครที่ไหน ก็ฉันเองนี่แหละ เรื่องมันเกี่ยวข้องกับปูน-เพื่อนรักของฉัน ฉันขี้เกียจจะบันทึกรายละเอียดของเรื่องลงไป เพราะมันก็เป็นเรื่องเดิมๆ เหมือนหนังเรื่องเก่า แต่ก็เป็นเรื่องยากที่ฉันจะพาเบิ้ลก้าวข้ามเรื่องนี้ไป ฉันรู้สึกแย่เหมือนกันที่ไม่ใส่ใจความรู้สึกของเบิ้ล ฉันรู้สึกว่าตนเองเป็นคนรักที่ไม่ดีเอาเสียเลย

วันอังคารที่ 30 เดือน 10 ปี '50

2007-10-30T23:21:00.001+07:00

ฉันรู้สึกอ่อนเพลียเหลือเกินหลังจากกลับมาถึงบ้านในตอนเย็น เนื่องจากวันนี้ฉันเข้าไปสัมภาษณ์ผู้ต้องขังที่ทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่เพื่อเก็บข้อมูลสำหรับทำวิทยานิพนธ์ ฉันสัมภาษณ์ผู้ต้องขังไปทั้งหมดสี่คน และปิดท้ายด้วยการให้คำปรึกษาผู้ต้องขังไปอีกหนึ่งคน ฉันรู้สึกว่าตนเองใช้พลังไปเยอะเหลือเกินกับการรวบรวมสมาธิในการตั้งคำถามและจับใจความ รวมถึงการร้องไห้ไปหลายต่อหลายรอบเมื่อได้ฟังเรื่องราวที่สะเทือนใจ

การสัมภาษณ์ผู้ต้องขังของฉันในวันนี้เป็นไปด้วยความยากลำบาก การที่จะได้ข้อมูลในเชิงลึกเกี่ยวกับอารมณ์และความรู้สึกที่อยู่ภายในใจไม่ใช่เรื่องง่ายเลย บางครั้งการถามแบบตรงไปตรงมาก็ไม่ได้ผล เพราะข้อมูลที่ฉันต้องการเป็นเรื่องที่ค่อนข้างละเอียดอ่อนและยากต่อการเปิดเผยให้คนแปลกหน้าฟัง กว่าจะได้ข้อมูลที่ต้องการจึงต้องใช้ความอดทนและความพยายามอย่างยิ่ง อย่างไรก็ตาม แม้ว่าข้อมูลที่ได้จะยังไม่สมบูรณ์นัก แต่มันก็ทำให้งานวิจัยของฉันคืบหน้าขึ้นมาบ้าง หลังจากหยุดนิ่งมาเนิ่นนาน ฉันเองยังไม่รู้เหมือนกันว่ามันจะเสร็จสิ้นเมื่อไหร่ ความหวังที่จะเรียนจบภายในเทอมนี้มองดูริบหรี่และเลือนรางเหลือเกิน

ตกเย็นพอกลับถึงบ้านได้สักพักฉันก็นอนหลับเอาแรง และตื่นขึ้นมาตอนหัวค่ำเพื่อไปกินข้าวเย็น จากนั้นก็ไปส่งไอ้เจกับน้องปลาที่สถานีรถไฟ ในที่สุดเพื่อนๆ ก็กลับไปกันหมดแล้ว คงถึงเวลาที่ฉันได้ลงมือทำงานจริงๆ จังๆ สักที หลังจากใช้การที่เพื่อนมานอนค้างที่บ้านเป็นข้ออ้างในการไม่ทำงานอยู่หลายวัน ฉันตั้งใจว่าค่ำคืนนี้จะเป็นคืนสุดท้ายที่ฉันจะทำตัวตามสบาย นั่งเล่นเน็ต อ่านหนังสือไปตามประสา ตั้งแต่วันพรุ่งนี้เป็นต้นไป ฉันคงต้องลงมือทำงานจริงๆ จังๆ เสียที ฉันอาจจะต้องทำงานอย่างหามรุ่งหามค่ำเลยทีเดียว หากต้องการเสร็จให้ทันกำหนด เพราะเหลือเวลาอีกเพียงหนึ่งสัปดาห์เท่านั้น

เมื่อมองสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตของตนเองตอนนี้แล้ว ฉันพบว่าตนเองไม่ได้เรียนรู้อะไรเลยจริงๆ จากประสบการณ์ในการทำงานหามรุ่งหามค่ำที่ผ่านมา นอกจากสุขภาพจะย่ำแย่แล้ว งานที่ออกมาก็ไม่มีคุณภาพดังที่ต้องการอีกด้วย ที่ผ่านมาฉันไม่เคยพอใจงานของตัวเองเลย ฉันมักจะคิดอยู่เสมอว่าฉันสามารถทำมันได้ดีกว่านี้ เพียงแค่มีเวลามากขึ้นอีกสักหน่อย! จะว่าไป เวลาคงมีมากเพียงพอให้ฉันทำงานได้อย่างเต็มที่ แต่ความพยายามของฉันต่างหากล่ะที่ไม่พอ นี่คือหนึ่งในนิสัยเสียของฉันที่คงอยู่มาเนิ่นนานและแก้ไม่หายเสียที ฉันดีแต่วาดฝันสวยหรูอยู่ในหัว แต่ไม่เคยลงมือทำจริงๆ ให้ได้ดังที่ฝัน และเมื่อช่วงเวลานี้ผ่านพ้นไป มันคงจะเป็นอีกครั้งหนึ่งที่ฉันบอกกับตัวเองว่า ฉันน่าจะทำได้ดีกว่านี้

วันจันทร์ที่ 29 เดือน 10 ปี '50

2007-10-29T20:30:00.001+07:00

วันนี้ฉันมีเวลานั่งอยู่นิ่งๆ ที่บ้านเสียที หลังจากไม่ได้อยู่ติดบ้านมาหลายวัน ฉันเพิ่งลงจากดอยอินทนนท์เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ฉันขึ้นดอยไปช่วยอาจารย์โสรีช์และพี่กล้าทำกลุ่มให้กับเด็กจิตวิทยาจุฬาฯ ตั้งแต่เย็นวันพุธ ทีมของพวกเราครั้งนี้ประกอบด้วยพี่ก๊ะ พี่ส้ม และพี่แก้ม ที่เพิ่งจบไป ตามมาด้วยไอ้เจ แพน และฉันที่อยู่ปีสาม และต่อมาด้วยปีสองคือ หลิน และวิกกี้ แต่จะว่าไปฉันรู้สึกเหมือนตนเองไปเที่ยวพักผ่อนมากกว่าไปทำงาน เพราะเอาเข้าจริงๆ แล้ว ฉันไม่ค่อยได้ทำงานอะไรเท่าไร อากาศบนดอยอินทนนท์ตอนเช้ากับตอนกลางคืนหนาวมาก พูดออกมาแต่ละทีเป็นไอเลยทีเดียว แต่ตอนกลางวันแดดก็แรงน่าดูเหมือนกัน กิจกรรมส่วนใหญ่ในการมาอินทนนท์ครั้งนี้คือการเดินป่าและทำอาหารกินกันเอง อาจารย์โสรีช์ได้บรรยายนิดหน่อย ส่วนฉันกับเพื่อนๆ ก็ได้ทำกลุ่มเพียงสองครั้งเท่านั้น รู้สึกว่าทำงานไม่คุ้มค่าแรงเลยแฮะ

การเดินป่าที่นี่ทำให้ฉันนึกถึงตอนที่ฉันไปเดินป่ากับเบิ้ลที่น้ำหนาวเมื่อสองปีก่อนและที่ปางสีดาเมื่อปีก่อน ถ้าเบิ้ลได้มาเดินป่าที่อินทนนท์ ฉันเชื่อว่าเบิ้ลต้องชอบแน่ๆ วันแรกพี่เจ้าหน้าที่พาพวกเราเดินตรงเส้นทางรอบๆ ที่พัก ระยะทางเพียงหนึ่งกิโลเมตร แต่ใช้เวลาในการเดินนานถึงสามชั่วโมง เส้นทางเดินป่าที่นี่ค่อนข้างจะลำบากพอสมควร ทำเอาฉันลื่นล้มไปหลายรอบอยู่เหมือนกัน ส่วนวันต่อมาพวกเราได้ไปเดินป่าที่กิ่วแม่ปาน ระยะทางสี่กิโลเมตร ครั้งนี้พวกเราห่อข้าวกลางวันมากินกันในป่าด้วย ตอนนี้ภาพบรรยากาศบนจุดสูงสุดของกิ่วแม่ปานยังติดตาและตรึงใจของฉันอยู่เลย ระดับที่พวกเรายืนอยู่สูงพอๆ กับเมฆเลยทีเดียว กระแสหมอกรายล้อมล่องลอยปกคลุมไปทั่วบรรยากาศ งดงามราวกับดินแดนแห่งความฝัน หลังจากลงมาจากกิ่งแม่ปาน พวกเราก็เดินทางขึ้นไปยอดดอย ฉันได้มายืนที่จุดเดิมเมื่อสามปีก่อน ครั้งที่มากับไอ้เจตอนเรียนปริญญาตรีปีสี่ ฯลฯ ความทรงจำในการขึ้นดอยอินทนนท์ครั้งนี้แทบจะไม่มีภาพของการทำงานอยู่เลย จะว่าไปการได้มาที่นี่ถือเป็นโชคของฉันด้วยซ้ำ ตอนแรกฉันตัดสินใจแล้วว่าจะไม่มา เนื่องจากความงี่เง่าบางประการของตัวเอง

ในคืนสุดท้ายของการทำกลุ่ม ฉันเริ่มต้นกลุ่มด้วยถามน้องๆ ว่า “ในขณะที่เรากำลังเดินป่า มีบ้างไหมที่เรานึกถึงใครบางคนในชีวิตของเรา และคนๆ นั้นคือใคร?” สำหรับตัวฉันเอง ฉันนึกถึงเบิ้ล-คนรักของฉัน และปูน-เพื่อนรักของฉัน แม้จะเป็นการเดินทางมาทำงาน แต่ฉันก็รู้สึกผิดอยู่เหมือนกันที่มีโอกาสได้เที่ยว ในขณะที่เบิ้ลต้องทำงานอยู่ที่ร้าน ตั้งแต่เปิดร้านมา เราสองคนแทบจะไม่มีโอกาสไปเที่ยวด้วยกันเลย ยิ่งฉันมาอยู่ที่เชียงใหม่ด้วย จึงแทบเป็นไปไม่ได้เลยที่จะหาโอกาสไปเที่ยวกับเบิ้ล ฉันกลับไปกรุงเทพฯ แต่ละครั้งเป็นเวลาสั้นๆ และใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่ด้วยกันที่ร้าน แม้ว่าใจหนึ่งฉันจะอยากรีบกลับไปกรุงเทพฯ อย่างถาวรเพื่อจะได้กลับไปอยู่กับเบิ้ล ฉันรู้ว่าเบิ้ลเหนื่อยและหนักใจกับการดูแลร้านคนเดียว หากฉันกลับไปคงช่วยเติมกำลังใจให้เบิ้ลได้บ้าง แต่อีกใจหนึ่งฉันก็ยังรู้สึกอาลัยอาวรณ์เชียงใหม่อยู่เหมือนกัน ห้าเดือนที่ผ่านมามีความทรงจำเกิดขึ้นกับฉันมากมาย หากถึงเวลาต้องกลับบ้านฉันคงใจหายน่าดู ฉันคิดว่าการที่คนเราอยู่ที่ไหนนานๆ แม้ว่าจะเป็นที่สุขสบายหรือยากลำบาก แต่พอถึงเวลาที่ต้องจากมันไป ก็คงจะรู้สึกอาลัยอาวรณ์เหมือนๆ กัน ส่วนปูน ฉันเองก็แอบน้อยใจแทนเธอเหมือนกันที่ไม่ได้ขึ้นอินทนนท์ แต่ฉันก็ไม่สามารถทำอะไรได้ ถึงแม้ว่าปูนจะไม่ได้ไป แต่ฉันก็บอกปูนไปแล้วว่าฉันพาเธอขึ้นไปอินทนนท์ด้วยกัน ฉันต้องขอบใจปูนที่โทรมาให้กำลังใจฉันในคืนที่ฉันต้องตัดสินใจว่าจะไปอินทนนท์ดีหรือไม่ ก่อนหน้านี้ฉันกับปูนเพิ่งสร้างความทรงจำในการทำกลุ่มร่วมกันที่เชียงใหม่กับนักศึกษา มช. มันเป็นการทำกลุ่มที่ฉันรู้สึกมีความสุขเหลือเกิน หากการเดินป่าของฉันที่อินทนนท์มีเบิ้ลกับปูนมาเดินด้วยกัน ฉันคงมีความสุขยิ่งขึ้นไปอีก ถึงแม้ตัวของเธอทั้งสองไม่ได้มา แต่ฉันก็พาเบิ้ลกับปูนมาด้วยกับใจของฉัน

หลิน วิกกี้ และแพน เพิ่งกลับไปกรุงเทพฯ เมื่อวานนี้ หลังจากที่อยู่เที่ยวเชียงใหม่อีกหนึ่งคืน เริ่มโปรแกรมด้วยการไปกินไก่โลกแตกตอนคืนวันเสาร์ เช้าวันอาทิตย์ฉันกับหลินขี่มอเตอร์ไซค์ไปซื้อซาลาเปาชื่อดังของเชียงใหม่ด้วยกัน วนรถอยู่หลายรอบกว่าร้านจะเปิด นี่เป็นการขี่มอเตอร์ไซค์ชมเมืองเชียงใหม่ยามเช้าครั้งแรกของฉันเลยทีเดียว หลังจากจัดการกับมื้อเช้าเรียบร้อย พวกเราเริ่มต้นโปรแกรมวันอาทิตย์ด้วยการไปนวดที่วัดอุโมงค์ ต่อด้วยไปกินมื้อกลางวันที่สวนนมหน้า มช. จากนั้นพี่ชัยก็มารับไปซื้อเสื้อผ้าที่ตรอกเล่าโจ๊ว เป็นการเดินที่นี่ครั้งที่สี่ของฉันในรอบหนึ่งเดือน! และปิดท้ายรายการด้วยการเดินถนนคนเดิน ตอนนี้เหลือไอ้เจกับน้องปลาอยู่กับฉันที่บ้าน และจะกลับในวันพรุ่งนี้ อีกไม่นานชีวิตของฉันก็จะกลับมาเงียบสงบเพียงลำพังอีกครั้ง ใจจริงฉันอยากให้เพื่อนๆ อยู่ต่อให้นานกว่านี้ แต่ก็รู้ดีว่าต่างคนต่างมีภารกิจและหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ ฉันไม่ชอบการจากลาเลย แม้จะไม่ใช่การลาจากอย่างถาวร แต่ฉันก็รู้สึกใจหาย ฉันรู้ดีว่าพอเวลาผ่านไป ฉันก็จะทำใจกับการอยู่คนเดียวเหมือนเดิมได้เอง แต่ฉันก็ไม่ชอบช่วงเวลาของการลาจากอยู่ดี เอาเถอะ ชีวิตต้องดำเนินต่อไป ฉันเองก็ควรจะกลับมาสนใจเรื่องงานของตนเองได้แล้ว เหลือเวลาอีกเพียงหนึ่งสัปดาห์เท่านั้นสำหรับการเขียนรายงานฝึกงาน

อีกเรื่องสำหรับวันนี้คือ ตอนบ่ายวันนี้ฉันได้รับพัสดุจากเบิ้ล ข้างในมีจดหมายหนึ่งฉบับกับหมวกไหมพรมหนึ่งใบ เป็นหมวกที่เบิ้ลถักขึ้นเอง แม้ว่ารูปร่างมันค่อนข้างจะแปลกๆ แต่ฉันรู้สึกว่ามันเป็นหมวกที่มีคุณค่าและสวยที่สุดที่ฉันเคยเจอ เป็นหมวกที่หาซื้อที่ไหนไม่ได้ เพราะมันสร้างขึ้นจากความรักระหว่างเราสองคน ฉันอยากบอกให้เบิ้ลรู้ว่าฉันดีใจมากที่ได้รับหมวกใบนี้ แต่ก็ไม่ได้พูดอะไรออกไปมาก ฉันขี้อายน่ะ เธอเองก็น่าจะรู้ดี

วันพุธที่ 17 เดือน 10 ปี '50

2007-10-29T17:52:00.002+07:00

อีกไม่กี่วันงานภาวนาที่นำโดยภิกษุและภิกษุณีแห่งหมู่บ้านพลัมก็จะเริ่มขึ้นแล้ว ตอนนี้บรรดาอาสาสมัครต่างกำลังเตรียมงานกันอย่างขะมักเขม้น ฉันเองก็เป็นหนึ่งในอาสาสมัครของงานครั้งนี้ แต่รู้สึกว่าตนเองยังไม่ได้ทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอันเท่าไร หยิบนี่นิดจับโน่นหน่อยตามแต่จะถูกเรียกใช้ งานภาวนาครั้งนี้ถือเป็นครั้งที่สองที่จัดขึ้นในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ ครั้งแรกจัดไปเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ในครั้งนั้นหลวงปู่ติช นัท ฮันห์ เป็นผู้นำการภาวนาด้วยตนเอง และมีบรรดาภิกษุและภิกษุณีติดตามมาด้วยเกือบร้อยชีวิต ส่วนในครั้งนี้มีภิกษุและภิกษุณีมาเพียงแปดรูปเท่านั้น นำโดยหลวงพี่นิรามิสา ภิกษุณีชาวไทย วันก่อนฉันมีโอกาสได้เจอท่านและทีมภิกษุและภิกษุณีที่เดินทางมานำภาวนาครั้งนี้ รู้สึกว่าตนเองไม่ค่อยประทับใจท่าทีของพวกท่านเท่าไร เท่าที่สังเกตจากกิริยาท่าทางนั้น ยังถือว่าห่างไกลจากคำว่าสำรวมอยู่มากนัก เอาเถอะ ฉันไม่อยากตัดสินคนหรือพระที่ภายนอกเท่าไร บางทีสิ่งที่ฉันเห็นอาจจะไม่ใช่อย่างที่มันเป็นก็ได้ ต้องรอดูกันต่อไปว่าสิ่งที่อยู่ภายในของพวกท่านจะต่างจากสิ่งที่ปรากฏออกมาภายนอกหรือไม่

เย็นวันนี้มีกิจกรรมระหว่างทีมภิกษุและภิกษุณีกับบรรดาอาสาสมัคร เริ่มต้นด้วยการผ่อนพักตระหนักรู้ หรือการนอนสมาธิ จากนั้นก็เป็นการกินข้าวเย็นร่วมกันในความเงียบ ต่อด้วยการแนะนำตัวและพูดคุยถึงหน้าที่และความรับผิดชอบต่างๆ ของอาสาสมัครแต่ละคนในการจัดงานภาวนาครั้งนี้ จากนั้นก็เป็นการแบ่งปันและแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวกับการจัดงาน หลวงพี่นารามิสาพูดเกี่ยวกับการทำงานไว้อย่างน่าสนใจว่า “ผลงานที่ออกมาไม่สมบูรณ์ไม่เป็นไร แต่ขอให้คนทำงานรู้จักกันมากขึ้นและเข้าใจกันมากขึ้น” ฉันฟังแล้วก็เห็นด้วยอย่างยิ่ง ในการทำงาน บางครั้งเราก็คิดถึงผลงานมากกว่าเพื่อนร่วมงาน จะมีประโยชน์อะไรหากงานออกมาสมบูรณ์แบบ แต่เพื่อนร่วมงานกับหมางเมินและมองหน้ากันไม่ติด หลวงพี่อยากให้บรรดาอาสาสมัครเข้าร่วมกิจกรรมในการภาวนาให้เต็มที่ ไม่ต้องเครียดและกังวลเกี่ยวกับการจัดงานให้มาก เพราะจุดประสงค์ของการจัดงานก็เพื่อกลุ่มสังฆะหรือบรรดาอาสาสมัครทั้งหลายนั่นเอง การมาฝึกงานที่เชียงใหม่ทำให้ฉันมีโอกาสได้เป็นส่วนหนึ่งของสังฆะที่นี่ไปโดยปริยาย เนื่องจากพี่ตี๋และพี่อ้อมก็เป็นแกนนำของสังฆะที่นี่อยู่ ผมเลยจับพัดจับพลูเข้ามาร่วมทำกิจกรรมด้วย บางครั้งก็สนุกสนานน่าสนใจ บางครั้งก็น่าเบื่อเหลือทน แต่ก็เป็นประสบการณ์แปลกใหม่สำหรับฉัน

คืนนี้ฉันนอนดึกอีกแล้ว นั่งเลือกรูปที่จะเอาไปอัดและทำโปสการ์ดส่งให้เพื่อนที่มาเชียงใหม่ นั่งดูรูปแล้วก็อดที่จะคิดถึงวันเวลาในตอนนั้นไม่ได้ ฉันจะจมอยู่กับความรู้สึกแบบนี้ไปถึงเมื่อไหร่กัน เมื่อไหร่จะเลิกบ้าและเริ่มลงมือทำงานจริงๆ จังๆ สักที หลังจากจบงานภาวนา ฉันจะเหลือเวลาอีกเพียงสองสัปดาห์ก่อนถึงกำหนดส่งงาน เอาเถอะ ไว้ถึงตอนนั้นสภาพจิตใจของฉันน่าจะดีขึ้นกว่านี้(หรือเปล่านะ?) ถ้างั้นตอนนี้ ฉันขออยู่มันเรื่อยๆ เปื่อยๆ แบบนี้ล่ะ นอนฟังเพลงเหงาๆ และหลับไปเพียงลำพัง

วันอังคารที่ 16 เดือน 10 ปี '50

2007-10-29T17:47:00.000+07:00

หลายวันมานี้ภาพของเพื่อนๆ ที่มาทำงานและเที่ยวเล่นด้วยกันที่เชียงใหม่ยังวนเวียนอยู่ในใจของฉันไม่หาย หลังจากที่ใช้ชีวิตส่วนใหญ่ที่นี่หมกมุ่นอยู่กับตัวเองมานานหลายเดือน การมีเพื่อนมาอยู่ด้วยทำให้ฉันคิดถึงเรื่องของตัวเองน้อยลงไปเยอะทีเดียว แม้ชีวิตจะขาดความเป็นส่วนตัวและความสงบไปบ้าง แต่ก็เต็มไปด้วยความสนุกสนานและครื้นเครง เชียงใหม่เป็นเมืองในฝันสำหรับฉันก็จริง แต่การต้องอยู่ที่นี่โดยไม่มีเพื่อนที่รู้ใจก็ทำให้ชีวิตเงียบเหงาอยู่บ้างเหมือนกัน การมาของเพื่อนๆ ทำให้ชีวิตของฉันมีชีวิตชีวาขึ้นเยอะทีเดียว และเชียงใหม่ก็น่าอยู่ขึ้นอีกเป็นกอง ปูนถามฉันว่าฉันรู้สึกเป็นทุกข์ได้อย่างไรกับการได้อยู่ในเมืองที่น่าอยู่อย่างเชียงใหม่ ตอนนั้นฉันไม่รู้จะตอบปูนอย่างไรเหมือนกัน อย่างไรก็ตาม การมาของเพื่อนครั้งนี้ทำให้ฉันตระหนักว่า จริงๆ แล้วคนต่างหากที่สำคัญมากกว่าสถานที่ ถึงสถานที่จะน่าอยู่เพียงใด แต่หากไม่มีคนรู้ใจอยู่ด้วย...มันก็เท่านั้น

ตอนนี้เพื่อนๆ กลับไปแล้ว ชีวิตของฉันกลับมาเงียบสงบอีกครั้ง นอกจากเงียบสงบแล้ว มันยังเงียบเหงาอย่างยิ่ง ก็อย่างที่บอก ภาพการอยู่ร่วมกันกับเพื่อนๆ ยังวนเวียนอยู่ในใจของฉันไม่หาย แม้ว่าอยู่ที่นี่จะมีพี่ตี๋กับพี่อ้อมอยู่ด้วยก็เถอะ แต่พี่ก็ให้ความรู้สึกที่แตกต่างไปจากเพื่อนอยู่ดี ลึกๆ แล้วฉันยังเกรงใจพี่ทั้งสองอยู่มาก ไม่ค่อยอยากรบกวนเท่าไร และยังไม่รู้สึกสนิทคุ้นเคยเหมือนเพื่อนที่อยู่ด้วยกันมานาน ตั้งแต่เพื่อนๆ กลับไป โดยเฉพาะปูน ฉันรู้สึกเหงาอย่างบอกไม่ถูก ตอนนี้ฉันไม่มีกะจิตกะใจจะลงมือทำงาน ความเหงาเข้าเกาะกุมพื้นที่ในใจจนไม่เหลือไว้ให้ความรู้สึกอื่น ถ้าเป็นไปได้ผมอยากให้ปูนหรือไม่ก็ไอ้เจมาอยู่ด้วยกันที่นี่ด้วย แต่ก็รู้ดีว่าเป็นไปไม่ได้ ฉันไม่อยากให้เบิ้ลรับรู้ถึงความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับฉันตอนนี้เท่าไร บอกไปก็ทำให้เธอกังวลเสียเปล่าๆ ที่จริงฉันก็ไม่ได้เป็นอะไรมากหรอก เพียงแต่ต้องอาศัยเวลาในการเยียวยาตัวเองสักหน่อย

วันนี้ฉันเข้าไปที่ทัณฑสถานหญิง แต่ก็ไม่ได้ลงมือเก็บข้อมูลวิจัย เนื่องจากผู้ต้องขังไม่ว่าง เวลาในการทำวิจัยหายไปอีกหนึ่งวัน ถือว่าวันนี้เข้ามากินข้าวฟรีที่นี่ก็แล้วกัน ฉันออกจากทัณฑสถานตอนเที่ยง อยากหาทำอะไรสักอย่างนอกจากทำงาน จึงแวะเข้าไปเดินเล่นที่หอศิลปวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ เดินดูไปเรื่อยเปื่อย ไม่ได้จดจำข้อมูลอะไรเท่าไหร่ สิ่งที่จำได้อย่างหนึ่งก็คือเชียงใหม่และจังหวัดทางภาคเหนือหรืออาณาจักรล้านนาในอดีตเคยเป็นเมืองขึ้นของพม่าโดยการยึดครองของพระเจ้าบุเรงนอง และพระเจ้าตากสินเป็นผู้มาตีเพื่อยึดกลับคืนมาเป็นของไทย...จำอะไรไม่ได้มากไปกว่านี้แล้ว ตอนบ่ายๆ ฉันไปนั่งอ่านหนังสือที่ร้านเล่า อ่าน “ไม่มีโทรศัพท์และเครื่องปรับอากาศ” และ “โอเพ่นไดอารี” ของวรพจน์ พันธ์พงศ์ เล่มแรกอ่านจบ ส่วนเล่มหลังอ่านไปครึ่งเล่ม แลกกับค่ากาแฟกับโกโก้ นอกจากนี้ฉันยังเสียเงินให้กับ “เจ้าการะเกด” ของแดนอรัญ แสงทอง อีกหนึ่งเล่ม เข้าร้านหนังสือทีไรต้องได้เสียเงินทุกที

หัวค่ำ ฉันซื้อข้าวเหนียวหมูปิ้งไปนั่งกินที่อ่างแก้ว ท้องฟ้าเป็นสีน้ำเงินเข้มและค่อยๆ มืดมิดขึ้นเรื่อยๆ ผู้คนที่นี่บางตากว่าตอนเปิดเทอม ฉันนั่งลงที่ม้านั่งตัวหนึ่งริมน้ำ ยังมิวายนึกถึงภาพวันก่อนที่ผมกับเพื่อนๆ มาแวะที่นี่ ปูนนั่งที่มานั่งตัวนี้ ในขณะที่ฉันกำลังง่วนอยู่กับการถ่ายรูปโดยมีไอ้เจยืนอยู่ข้างๆ วิกกี้กับหลินเดินเล่นอยู่อีกมุมหนึ่ง ไม่นานฝนก็ค่อยๆ โปรยลงมา วันนี้ฉันนั่งอยู่เพียงลำพัง ไม่มีเพื่อน ไม่มีสายฝน มีเพียงความเงียบเหงาที่อยู่ในใจ คืนนี้คงเป็นอีกค่ำคืนหนึ่งที่ฉันแน่ใจว่าตัวเองก็ยังไม่ได้ทำงาน และคงหลับไปพร้อมๆ กับเสียงบทเพลงเหงาเศร้าที่ฉันกรอกหูตัวเองในหลายค่ำคืนที่ผ่านมา

27 กันยายน 2550

2007-09-30T22:56:00.000+07:00

ผมกลับจากเชียงใหม่มาได้สองวันแล้ว ออกจากที่นั่นคืนวันจันทร์มาถึงที่นี่เช้าวันอังคาร เป็นการกลับมาบ้านอย่างไม่คาดคิดและวางแผนมาก่อนล่วงหน้า ก่อนหน้านี้ผมตั้งใจว่าจะกลับมาหลังจากเดือนตุลาคมไปแล้ว แต่ช่วงนี้มีปัญหาในการเก็บข้อมูลทำวิทยานิพนธ์นิดหน่อย (จริงๆ ก็มากอยู่) จึงทำให้มีเวลาว่างเหลือเฟือ (จะว่าไป ผมทำตัวเองให้ว่างต่างหาก!) ผมรู้สึกเบื่อๆ เหงาๆ กับการใช้ชีวิตอย่างปล่อยเวลาให้ผ่านเลยอย่างไร้สาระแบบนั้น อยากเติมพลังให้กับตนเองเพื่อกลับมาลงมือทำงานจริงๆ จังๆ อีกครั้ง และหนทางที่ดีที่สุดในการเติมพลังชีวิตคงไม่มีอะไรดีไปกว่าการกลับบ้านและกลับมาเจอคนที่ผมรัก

การได้อยู่กับคนที่ผมรักทำให้ผมลืมความเหนื่อยล้าและความสับสนที่เกิดขึ้นกับผมก่อนหน้านี้ไปชั่วขณะ สองวันที่ผ่านมาผมไปพักฟื้นจิตใจอยู่ที่ "อกาลิโก" เวลาแต่ละวันผ่านไปอย่างรวดเร็วเหลือเกิน ช่วงเวลาแห่งความสุขมักจะผ่านไปเร็วเสมอ ผมรู้สึกราวกับตนเองกำลังหลับและฝันไป ความฝันดีๆ ทำให้เราอยากหลับอยู่อย่างนั้นจนไม่อยากตื่นขึ้นมา แต่ใครกันเล่าที่จะมีชีวิตอยู่ในความฝันได้ตลอดไป อีกไม่นานผมต้องตื่นขึ้นมาเผชิญกับความจริงของการทำงานที่รออยู่ ยังมีงานอีกหลายอย่างรอให้ผมกลับไปสะสาง แต่ตอนนี้ขอเก็บเกี่ยวความสุขและเติมพลังให้กับตนเองให้เต็มที่ก่อน

21 กันยายน 2550

2007-09-23T15:11:00.000+07:00

บ่ายวันนี้ผมไปนั่งอ่านหนังสือที่ร้าน “กาแฟวาวี” สาขาในซอยนิมมานเหมินทร์... ผมนั่งอยู่ที่มุมหนึ่งในสวนด้านหลังร้าน หนังสือที่หยิบมาอ่านวันนี้คือ “ปรัชญาชีวิต ฌอง-ปอล ซาร์ตร์” เรียบเรียงโดยพินิจ รัตนกุล ซาร์ตร์เป็นนักปรัชญาแนว “เอกซิสเตนเชียลลิสม์” หรือมีชื่อไทยที่ไม่ค่อยเข้าใจมากไปกว่ากันว่า “อัตถิภาวนิยม” (การแปลให้ไม่เข้าใจไปมากกว่าเดิม ไม่รู้จะแปลไปทำไม ก็ใช้ทับศัพท์ไปสิ) ปรัชญาแนวนี้ว่าด้วยการดำรงอยู่และความหมายในชีวิตของมนุษย์ มีเจ้าของแนวคิดหลายคนและซาร์ตร์เองก็เป็นหนึ่งในนั้น(อัลแบร์ กามู นักเขียนชาวแอลจีเรียก็เป็นหนึ่งในนั้นเช่นกัน และเป็นเพื่อนสนิทของซาร์ตร์) นอกจากนี้ยังมีการบำบัดทางจิตวิทยาที่นำแนวคิดเอกซิสเตนเชียลลิสม์มาใช้เช่นกันคือ “โลโกเธอราพี” ของวิคเตอร์ แฟรงเกิล

จะว่าไปผมก็ไม่ค่อยเข้าใจความแตกต่างของเอกซิสฯ แต่ละแบบเท่าไร เพราะไม่ได้ศึกษาแบบจริงจัง แต่เท่าที่อ่านเล่มนี้ พอจะจับใจความแนวคิดของซาร์ตร์ได้ว่า โดยพื้นฐานแล้วมนุษย์ทุกคนเกิดมาพร้อมกับความว่างเปล่า ไม่ได้มีดีหรือเลวติดตัวมาด้วย ความว่างเปล่าทำให้มนุษย์มีอิสระที่จะเลือกดำเนินชีวิตในแบบของตน มนุษย์ไม่ได้ถูกกำหนดจากสิ่งภายนอก แต่ตัวเขาเป็นผู้กำหนดชีวิตของตัวเอง ดังคำพูดของซาร์ตร์ที่ว่า “มนุษย์คือเสรีภาพ” แม้จะเกิดมาพร้อมกับเสรีภาพในการใช้ชีวิต แต่ภาวะดังกล่าวนี้เองทำให้มนุษย์เป็นทุกข์ และต้องดิ้นรนแสวงหาบางสิ่งบางอย่างมาเติมเต็มความว่างเปล่าที่เป็นพื้นฐานของชีวิตเพื่อการทำให้ชีวิตมีความหมายขึ้นมา แต่การดิ้นรนดูเหมือนจะไม่มีวันสิ้นสุดและเป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่ต้องดิ้นรนเพื่อแสวงหาสิ่งที่มาเติมเต็มชีวิตจนกว่าจะถึงจุดจบ... ผมอ่านหนังสือเล่มนี้เพลินทีเดียว ผู้เขียนเขียนได้ดี(ในฐานะของการอธิบายภาพกว้างๆ ของแนวคิดของซาร์ตร์) ไม่มีภาษายุ่งยากมารบกวนใจเท่าไร แต่เสียดายมาตายตอนจบที่เอาเอกซิสฯ ของซาร์ตร์มาเปรียบเทียบกับพุทธศาสนา แล้วบอกว่าพุทธเหนือกว่าอย่างนั้นอย่างนี้ ผมล่ะเบื่อเหลือเกินกับพวกที่ชอบอ้างว่าพุทธคือคำตอบของทุกอย่าง ไม่ใช่ไม่เห็นด้วยกับแนวทางของพุทธศาสนา แต่ไม่เห็นด้วยกับพวกที่ชอบเอามาอ้างว่ามันคือคำตอบของทุกสิ่ง

ผมทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วยกับแนวคิดของซาร์ตร์หลายประการ แต่สิ่งหนึ่งที่ผมยอมรับในตัวของซาร์ตร์มากๆ ก็คือ การใช้ชีวิตในแบบที่เขาเชื่อ ปรัชญาของซาร์ตร์เป็นเช่นใดก็สะท้อนออกมาให้เห็นในชีวิตของซาร์ตร์ด้วย นี่คือคุณสมบัติของนักปรัชญาที่แท้จริง คือการเป็นในสิ่งที่เขาสอน นักปรัชญายุคแรกเริ่มก็เป็นในสิ่งที่พวกเขาสอนกับบรรดาศิษย์ ปรัชญาที่เขาสอนก็คือชีวิตของเขานั่นเอง หันมามองนักวิชาการหลายๆ คนในสังคมไทยในปัจจุบัน พวกเขาไม่ได้เชื่อหรือเป็นในสิ่งที่พวกเขาพร่ำสอนเลยแม้แต่น้อย! ปากอ้างประชาธิปไตยและเสรีภาพของประชาชน แต่กลับสนับสนุนและยกย่องรัฐประหารว่าเป็นการกระทำเพื่อเสรีภาพ! ปากอ้างเศรษฐกิจพอเพียง(ซึ่งไม่มีใครรู้แน่ชัดว่ามันคืออะไรกันแน่!) แต่ตนเองกลับมีทรัพย์สินหลายพันล้าน(แน่นอนการร่ำรวยไม่ได้หมายถึงการทุจริตเสมอไป แต่ใครจะปฏิเสธบ้างว่าในความร่ำรวยนั้นไม่มีการเอาเปรียบอยู่ด้วย) และไม่มีทีท่าว่าจะหยุดหรือพอ อีกตัวอย่างก็คือ คนในสังคมไทยทุกวันนี้ชอบอ้างคำว่า “คุณธรรม-จริยธรรม” เสียเหลือเกิน เอะอะก็อ้าง ตั้งแต่องคมนตรี ทหาร นักการเมือง นักวิชาการ ฯลฯ แต่ถามหน่อยว่าไอ้คนที่ขยันพูดคำนี้เชื่ออย่างที่ตนเองพูดหรือเปล่าว่าคนเราต้องมีคุณธรรมและจริยธรรม และถ้าถามต่อไป บางทีมันยังไม่รู้เลยว่าสิ่งที่ตนเองพูดคืออะไร

ความจริงไม่ต้องมองไปไกล แม้แต่ตัวผมเอง บางครั้งก็ยังรู้สึกว่าตนเองพูดในสิ่งที่ไม่ได้เชื่ออย่างแท้จริง พูดไปเพียงเพราะมันเป็นหลักการที่ฟังดูดีมีเหตุผล แต่ลึกๆ แล้วผมเองก็ไม่ได้เชื่อหรือเป็นในสิ่งที่ตนเองพูด บางทีผมอาจต้องกลับมาถามตนเองเหมือนกันว่าจริงๆ แล้วเราเชื่ออะไรและเราต้องการใช้ชีวิตแบบใด ปากที่พร่ำบอกคำพูดสวยหรูจะมีความหมายอะไรหากตนเองไม่ได้เป็นอย่างที่พูด เราอาจจะหลอกคนทุกคนได้ แต่คนหนึ่งที่เราหลอกไม่ได้ก็คือตัวเราเอง

20 กันยายน 2550

2007-09-21T22:38:00.000+07:00

วันนี้ผมเข้าไปทำงานที่ทัณฑสถาน ได้คุยกับผู้ต้องขังสามคน เป็นเรื่องราวเบาๆ ไม่มีอะไรหนักหนาเท่าไร เรื่องที่หนักหนาเห็นจะเป็นเรื่องของเจ้าหน้าที่มากกว่า เท่าๆ ที่ได้ฟังจากคนที่ทำงานในนั้น ผมรู้สึกว่าชีวิตของการเป็นเจ้าหน้าที่ในเรือนจำก็ค่อนข้างกดดันไม่น้อยเลยทีเดียว ทั้งภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบที่มากมายและบรรยากาศในการทำงานที่ไม่เอื้ออำนวยให้ปฏิบัติงานด้วยความเบิกบานใจ การทำงานในนี้ให้ความรู้สึกเหมือนเราเป็นผู้ต้องขังอีกคนหนึ่งด้วยเช่นกัน แม้ว่าผมจะไม่ได้ทำงานในนี้ทุกวัน แต่ก็ยังสัมผัสได้ถึงความคุกรุ่นของบรรยากาศที่นี่ หากเลือกได้เรือนจำคงจะเป็นอีกสถานที่หนึ่งที่ผมขอปฏิเสธที่จะทำงานประจำ

ตอนบ่ายออกจากทัณฑสถาน ผมไม่รู้จะทำอะไรดี จึงรีบกลับบ้าน พอมาถึงได้สักพัก พี่ตี๋ก็กลับมาพร้อมกับแขกสองคนคือพี่เทพและพี่ก้อย ที่เพิ่งมาจากนครปฐมเมื่อวานนี้ พี่เทพเป็นรุ่นพี่ Counseling จุฬาฯ รุ่น 12 ตอนนี้เป็นอาจารย์อยู่ที่ราชภัฏนครปฐม การต้อนรับแขกครั้งนี้หนีไม่พ้นการไปนั่งเล่นที่ "สวนนม" และต่อด้วยมื้อดึกที่ "ไก่โลกแตก" ดังเช่นครั้งที่พี่ก้อยรุ่น 14 มาเมื่อเดือนก่อน ครั้งนี้มีแถมด้วยการไปเดินเล่นที่อ่างแก้วและนั่งฟังเพลงที่มั้งกี้คลับคั่นรายการก่อนไก่โลกแตก

พี่เทพมีหนังสือของตัวเองชื่อ "สวยซะที...แม่สาวขี้คร้าน" เพิ่งออกมาไม่นานนี้ เป็นหนังสือเกี่ยวกับการดูแลตัวเองของผู้หญิง พี่เทพให้พี่ตี๋มาเล่มหนึ่ง วางอยู่บนโต๊ะทำงานที่บ้าน แต่ผมยังไม่มีโอกาสได้อ่าน พี่เทพเล่าให้ฟังถึงการเขียนหนังสือเล่มนี้ว่าไม่ใช่ความต้องการของตัวเองเสียทีเดียว แต่ทำไปเพราะว่ามันเป็นงานและทำเพื่อให้ได้เงิน ลึกๆ แล้วก็รู้สึกว่ามันไม่ใช่สิ่งที่ตัวเองอยากเขียนเท่าใดนัก พี่เทพบอกว่ามันไม่ได้ทำให้ตัวเรารู้สึกมีคุณค่า แต่จำเป็นต้องทำ

เมื่อมองจากเรื่องของพี่เทพแล้ว ผมตระหนักได้อย่างหนึ่งว่าบางทีคนเราอาจจะต้องเอาตัวให้รอดเสียก่อน(ไม่ว่าจะโดยวิถีทางใด) เพื่อรอให้ถึงวันที่ได้ทำในสิ่งที่ตนเองต้องการ หากยึดมั่นอุดมคติมากไปโดยไม่มองความเป็นจริง บางทีอาจจะไม่มีโอกาสได้ทำในสิ่งที่อยากทำก็เป็นได้ แต่ในแง่หนึ่งผมก็ไม่ค่อยเห็นด้วยกับวิธีคิดแบบนี้เท่าไร ผมมักจะคิดอยู่เสมอว่าหากไม่ได้ทำในสิ่งที่ตัวเองอยากทำหรือผลงานที่ออกมามันไม่ได้ดังใจที่ตัวเองอยากให้เป็น ก็สู้ไม่ทำมันเสียเลยดีกว่า ทุกวันนี้สิ่งที่เกิดขึ้นกับผมก็คือความสิ้นหวัง ซึ่งนำไปสู่การไม่ลงมือทำอะไรเลยสักอย่าง ตัวอย่างเช่น บางทีผมนึกอยากเขียนบทความ แต่เขียนไปเขียนมาก็ไม่ได้ดังใจ เลยหยุดเขียนมันเสียเลย จะเขียนไปให้คนอื่นอ่านทำไมในเมื่อตัวเรายังไม่พอใจเลย หรือทำกลุ่มแล้วไม่ได้ดังใจ ก็มีความคิดว่าจะเลิกเป็นผู้นำกลุ่มเสียเลยดีไหม

ก่อนไปกินไก่โลกแตก ผมได้นั่งคุยกับพี่ตี๋เกี่ยวกับเรื่องชีวิตฟรีแลนซ์ของพี่ตี๋และสิ่งที่เกิดขึ้นกับชีวิตของผมตอนนี้ ฟังแล้วก็อิจฉาที่พี่ตี๋ยืนหยัดทำในสิ่งที่ตนเองเชื่อคือการทำงานอิสระ เป็นเจ้านายตัวเองไม่ต้องขึ้นอยู่กับใคร แม้ว่าจะต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนและไม่มั่นคงก็ตาม การเลือกวิถีชีวิตเช่นนี้ต้องมีจิตใจที่เข้มแข็งพอสมควร แม้ว่าจะอิจฉาแต่ผมก็ยังตอบตัวเองไม่ได้ว่าผมต้องการวิถีชีวิตแบบนี้จริงๆ หรือไม่ ผมเล่าให้พี่ตี๋ฟังว่าตอนนี้ผมเองกำลังสับสนอยู่ว่าจะเอายังไงดีกับชีวิตที่ไม่ยอมลงมือทำอะไรสักอย่าง เพราะไม่พอใจโน่นไม่พอใจนี่ไปเสียหมด ตั้งมาตรฐานชีวิตเอาไว้สูงเกินไปจนไม่พอใจกับสิ่งที่ตนเองมีหรือเป็น

ผมเล่าให้พี่ตี๋ฟังเกี่ยวกับความต้องการทำงานเขียนที่มีสามารถเปลี่ยนแปลงหรือส่งผลต่อสังคม ได้แต่นึกฝันว่าจะเขียนงานดีๆ แต่ก็ไม่พยายามให้มันออกมาเป็นรูปเป็นร่าง ไอ้ที่ทำออกมาไม่ได้ก็เพราะมาตรฐานในใจที่สูงลิบลิ่วเกินความสามารถจนรู้สึกท้อใจและไม่อยากจะทำอะไรเลย พี่ตี๋บอกว่าหากมันไม่ออกมาเป็นรูปเป็นร่าง มันก็เป็นเพียงความอยากที่อยู่ในหัวของเราเท่านั้น แล้วมันจะส่งผลต่อสังคมได้ยังไง ผมมีเพียงความอยากแต่ไม่มีความพยายาม มีความคิดสวยหรูล่องลอยอยู่เต็มหัวไปหมดแต่ไม่ทำให้มันออกมาเป็นรูปธรรม ในเมื่อเขียนแล้วมันไม่ได้เรื่อง ทำไมผมไม่พยายามให้มากกว่านี้ล่ะ แทนที่ผมจะคิดว่าถ้าทำได้ไม่ดีก็ไม่ต้องทำมันเสียเลย ทำไมไม่คิดว่าถ้าทำได้ไม่ดีก็พยายามทำให้มากกว่านี้

ใช่! พยายามให้มากกว่านี้

19 กันยายน 2550

2007-09-21T21:32:00.000+07:00

ท้องฟ้าเย็นนี้เป็นสีเทาขมุกขมัว ละอองฝนโปรยลงมาอย่างแผ่วเบา สายลมพัดพาความเย็นมาเป็นระลอก ผมนั่งอ่านหนังสืออยู่ที่มุมหนึ่งของร้าน "สวนนม" สาขาในซอยริมคลองชลประทาน หนังสือที่อยู่ในมือของผมคือ "foolstop: คำถามของคนหนุ่มสาวและคำตอบของพระคเณศ" ของภิญโญ ไตรสุริยธรรมา บรรณาธิการของนิตยสาร OPEN ที่เปิดตัวไปเมื่อปีก่อน พี่ตี๋เพิ่งให้ผมยืมก่อนออกจากบ้าน

ผมจัดการชาเย็นกับขนมปังกระเทียมที่วางอยู่ตรงหน้าไปพร้อมๆ กับอ่านหนังสือไปด้วย ในหนังสือเล่มนี้ ภิญโญเล่าถึงเรื่องราวของผู้คนที่ผ่านเข้ามาในชีวิตของเขาในแง่มุมบางอย่างที่เขาได้เข้าไปสัมผัส ผมไม่มีอะไรประทับใจเป็นพิเศษกับผู้คนในหนังสือภิญโญเขียนถึง แต่ก็อ่านไปอย่างไหลลื่นด้วยลีลาการเขียนที่น่าสนใจของเขา ที่ชอบที่สุดในเล่มเห็นจะเป็นบทนำที่ยกเรื่องของพระคเณศที่กล่าวถึงไว้ในหนังสือของสาทิศ กุมาร

ในการแข่งขันเดินทางรอบโลก พระคเณศผู้มาถึงก่อนเป็นองค์แรกด้วยไหวพริบกล่าวกับบรรดาเทวดาและยักษ์ที่เดินทางมาถึงที่หลังว่า "สิ่งที่พวกท่านเห็นในภาวะต่างๆ กันล้วนเป็นมายา สารัตถะแห่งจักรวาลอยู่ที่องค์พระวิษณุเจ้านี่เอง ดังนั้นท่านไม่จำเป็นต้องเดินทางไปรอบโลกที่ไหนเลย ด้วยโลกนั้นปรากฎอยู่ที่นี่แล้ว"

สาระของการเดินทางอาจจะไม่มีอะไรมากไปกว่าที่ภิญโญระบุไว้ว่า "เราใช้เวลาไปมากกับการเดินทาง เพียงเพื่อพบว่าตัวเองไม่ได้ไปไกลจากจุดเริ่มต้นเลย"

ทุกวันนี้ผมเพียงเดินอยู่กับที่เท่านั้น...

***

หลายครั้งที่รู้สึกสับสนในชีวิต กิจกรรมอย่างหนึ่งที่ผมมักจะทำคือ "การตัดผม" ครั้งนี้ก็เช่นกัน ผมปั่นจักรยานออกจากบ้านในตอนเย็น หลังจากที่ตัดสินใจมาสองสามวันว่าจะตัดผม ร้านตัดผมตั้งอยู่ท้ายซอยปั่นจักรยานไปเพียงห้านาที ด้านหน้าเป็นร้านผัดไท ช่างตัดผมเป็นลุงคนหนึ่ง ผมทรงสกินเฮดสีขาวไปทั้งหัว และแขวนจตุคามฯ องค์เบ่อเร้อ

"ตัดสั้นๆ แบบไม่ต้องหวีครับ" ผมบอกกับแก

"สกินเฮดใช่ไหม"

"อืม เอายาวกว่านั้นหน่อยแล้วกันครับ"

"ถ้าเป็นเบอร์สองก็ยาวขนาดนี้" แกพูดพลางชี้ให้ดูที่หัวแก หากผมใช้บัตตาเลี่ยนเบอร์สอง ผมของผมก็จะสั้นเกือบติดหนังหัวเหมือนผมของลุง

"มียาวกว่านั้นอีกไหมครับ"

"งั้นเป็นเบอร์สี่แล้วกัน ยาวสุดแล้ว"

ผมพยักหน้าเป็นเชิงตกลง

ผ่านไปครึ่งชั่วโมง กระบวนการสรรสร้างทรงผมใหม่ก็สิ้นสุดลง ผมมองใบหน้าตัวเองในกระจก และพูดในใจว่า "แม่งไม่ต่างอะไรจากตอนที่พึ่งสึกเลยนี่หว่า!" ทรงผมใหม่ของผมก็คือทรงเก่าตอนเพิ่งสึกจากการเป็นพระนี่เอง เอามือลูบหัวตัวเองสองสามที รู้สึกโล่งดีเหมือนกันกับการไม่มีผมยาวๆ การตัดผมใหม่ให้ความรู้สึกสมองผ่อนคลายเหมือนเป็นคนใหม่อยู่บ้างเหมือนกัน แต่ก็ใช่ว่าผมจะลืมเรื่องราวที่ยังคงค้างอยู่ในใจเสียทีเดียว เรื่องราวที่ว้าวุ่นใจก็ยังคงอยู่ เพียงแต่น้อยลงเพราะต้องแบ่งความกังวลมาให้ทรงผมใหม่! ซึ่งดูยังไงก็ไม่เข้ากับผมเอาเสียเลย

***

การฝึกงานดูเหมือนจะเป็นอีกปัญหาหนึ่งที่ยังไม่จบไม่สิ้นสำหรับผม กลางคืนไอ้เจโทรมาคุยเรื่องการเขียนรายงานฝึกงาน ผมรู้สึกหงุดหงิดใจอยู่พอสมควร เมื่อได้ยินว่าอาจารย์โสรีช์บอกว่าให้ถอดเทปการฝึกงานกลุ่มละสี่สิบห้านาทีทุกกลุ่ม และถอดเทปทุกช่วงหนึ่งกลุ่ม และที่สำคัญให้ส่งภายในเทอมนี้! ถ้าไม่เช่นนั้นก็อาจจะต้องติด I เอาไว้ก่อน หรือไม่ก็ได้เกรด U คือไม่ผ่าน และต้องลงทะเบียนใหม่

ผมล่ะกลุ้มเหลือเกินกับความไม่แน่นอนของอาจารย์โสรีช์ ผู้ไม่มีมาตรฐานอะไรที่แน่นอน เปลี่ยนนั่นเปลี่ยนนี่ตามแต่ใจนึก ผมก็ไม่อยากพูดอยากบ่นอะไรเกี่ยวกับอาจารย์มากนักหรอก เพราะพูดไปก็เท่านั้น ผมรู้ดีว่ามันก็เท่านั้นจริงๆ ผมไม่ได้อยากโทษสิ่งที่เกิดขึ้นว่าเป็นความผิดของอาจารย์หรอก ทั้งเรื่องฝึกงานเรื่องวิทยานิพนธ์ ผมคงได้แต่โทษตัวเองนั่นแหละที่พยายามน้อยเกินไป และไม่มีความสามารถดังที่อาจารย์อยากให้มี

วันนี้ได้คุยกับเจ้าหน้าที่ของกรมราชทัณฑ์ เขาบอกว่าหนังสือขออนุญาตบันทึกเสียงที่ผมส่งไป มีแนวโน้มสูงว่าจะไม่ผ่าน เพราะที่ผ่านมาก็ไม่เคยมีใครได้รับอนุญาต ให้มันได้อย่างนี้สิ! แล้วผมจะได้เก็บข้อมูลวิจัยไหมเนี่ย พรุ่งนี้ก็ต้องเข้าทัณฑสถาน แต่เข้าไปก็ไม่เคยได้เก็บข้อมูล

โอย...มีแต่ปัญหา น่าเบื่อชิบหาย

18 กันยายน 2550

2007-09-19T20:40:00.000+07:00

ผมอยากเตือนคุณไว้ว่า ถ้าเพื่อนคนไหนขอร้องให้คุณพูดออกมาตรงๆ ว่าเห็นเขาเป็นคนอย่างไรละก็ คุณอย่าไปหลงเชื่อเป็นอันขาด เขาเพียงแต่อยากจะให้คุณพูดในสิ่งที่เขาอยากฟัง สิ่งที่จะสนับสนุนความนับถือที่เขามีต่อตัวเองให้หนักแน่นขึ้น...

-อัลแบร์ กามู
มนุษย์สองหน้า

คำพูดของฌอง-บัปติสต์ กลาม็องซ์ ผู้พิพากษา-ผู้สำนึกผิด ในนิยายเรื่อง "มนุษย์สองหน้า" ของอัลแบร์ กามู ดูเหมือนจะไม่ใช่สิ่งที่ไกลจากความจริงเท่าใดนัก บางช่วงเวลาของชีวิตผมเองก็เคยสวมบทบาท "เพื่อน" ที่เคยถามคำถามเหล่านี้ การถามผู้อื่นว่าเราเป็นคนอย่างไร แท้ที่จริงก็คือการถามว่าเรามีดีอะไรบ้าง แม้ว่าบางทีผมจะบอกกับผู้ถูกถามว่าต้องการรับฟังด้านที่ไม่ดีของตนเอง แต่ลึกๆ แล้วผมเองก็ปรารถนาที่จะได้ยินด้านที่ดีมากกว่า เพื่อสนับสนุนความหลงไหลได้ปลื้มในตัวเองให้มากยิ่งขึ้น

บันทึกในวันนี้ผมไม่มีอะไรจะบอกกล่าว นอกเสียจากความสมเพชที่มีต่อตัวผมเอง นับวันผมรู้สึกหมดสิ้นศรัทธากับมนุษย์ผู้นี้มากขึ้นทุกที ชีวิตของเขามันช่างเบาหวิวและไร้แก่นสารเหลือเกิน เมื่อไหร่เขาจะเลิกวิพากษ์ผู้อื่นและหันกลับมามองตัวเองเสียที การได้ตำหนิติเตียนและพูดถึงความผิดพลาดของผู้อื่นเป็นเพียงการหลบหลีกและกลบเกลื่อนความผิดพลาดของตัวเอง ท้ายที่สุดเขาเองก็ไม่ต่างจากผู้คนที่เขาประนามหยามเหยียดเท่าใดนัก เขาเป็น "มนุษย์สองหน้า" ผู้ซึ่งเก็บงำด้านอันมืดมิดของตนเองเอาไว้และแสดงแต่หน้าที่สวยหรูออกมา

ผมเชื่อว่าไม่มีใครเป็นมนุษย์ที่บริสุทธิ์ผุดผ่องอย่างแท้จริง มีเพียงผู้ที่แปดเปื้อนมากกับน้อยเท่านั้น และการกระทำเพียงหนึ่งเดียวของเราที่จะรักษาความบริสุทธิ์ที่มีอยู่เพียงน้อยนิดเอาไว้ คือการละเลงความสกปรกให้กับผู้อื่นก่อนที่เขาจะป้ายมันให้กับเรา และนี่คือสิ่งที่ผมกระทำอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน เราไม่จำเป็นต้องถีบตัวเองให้สูงขึ้นไป เพียงแค่ดึงผู้อื่นลงมาให้ต่ำกว่าเราเท่านั้น ผมพยามยามสร้างภาพจอมปลอมให้กับตนเอง คำชื่นชมของผู้อื่นเปรียบเสมือนน้ำที่รดลงบนเมล็ดแห่งความอวดดีของผม นับวันมันยิ่งเติบโตและหยั่งรากลึกเกินถอดถอน แม้ว่าด้านหนึ่งจะแสดงถึงความอหังการ แต่อีกด้านกลับเต็มไปด้วยความสิ้นหวัง และกำลังตายลงไปพร้อมๆ กัน

นับวันผมยิ่งมองชีวิตว่าเป็นสิ่งที่ไม่มีสาระ และไม่มีอะไรเป็นแก่นสารที่มีค่าควรแก่การใส่ใจ เราเกิดขึ้นมาเพียงลำพังแล้วก็ตายลงไปอย่างโดดเดี่ยว ชีวิตของเราอาจเป็นเพียงความฝันของผีเสื้ออย่างที่จวงจื้อกล่าวไว้ ตัวตนของเราแท้จริงแล้วอาจะไม่ได้มีความหมายอะไรมากไปกว่าเศษเสี้ยวแห่งความฝันของผีเสื้อตัวหนึ่ง และที่สำคัญมันเป็นฝันร้ายเสียด้วย!

17 กันยายน 2550

2007-09-17T22:17:00.000+07:00

วันนี้ความสับสนและความขัดแย้งภายในจิตใจเข้ามารุมเร้าชีวิตของผมอีกครั้ง ช่วงนี้ผมใช้ชีวิตอย่างเรื่อยเปื่อยล่องลอยอย่างไร้สาระและหายใจทิ้งไปวันๆ ไม่ได้ทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอันสักอย่าง ผมรู้สึกว่าตนเองควรที่จะเริ่มลงมือทำงานอย่างจริงๆ จังๆ สักที เนื่องจากเวลาในการฝึกงานและใช้ชีวิตในเชียงใหม่เหลืออีกไม่มากแล้ว แต่การจะลงมือทำอะไรสักอย่างมันช่างยากเย็นเหลือเกินสำหรับผม ผมรู้สึกไม่มีแรงจูงใจที่จะทำอะไรเลย แม้ว่าจะรู้ทั้งรู้ว่ายังไงก็ต้องทำ แต่ผมก็พยายามผัดผ่อนเรื่อยมา โดยบอกกับตัวเองว่าเวลายังมีอีกเยอะ หากตั้งใจทำจริงๆ คงใช้เวลาไม่มากเท่าไร ดูเหมือนผมจะเชื่อมั่นในความสามารถของตนเองเหลือเกิน นี่เป็นข้อเสียอย่างหนึ่งที่ผมแก้ไม่หายสักที ทั้งๆ ที่ผมน่าจะรู้ตัวได้แล้วว่าผมไม่ใช่อัจฉริยะที่มีความสามารถเหนือคนทั่วไป และควรจะตระหนักได้แล้วว่าต้องใช้ความพยายามให้มากกว่านี้ ไม่เช่นนั้นหายนะคงรออยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม คนหลงตัวเองอย่างผมคงได้เป็นเหยื่อมันเข้าสักวัน

สิบเอ็ดโมงกว่า ผมไปนั่งอ่านหนังสือที่อ่างแก้ว บรรยากาศภายนอกเงียบสงบ แต่ภายในใจของผมเต็มไปด้วยความสับสนวุ่นวาย หลังจากอ่านหนังสือไปได้ไม่นานนัก ความพยายามของผมก็หมดลง จากนั้นผมจึงปั่นจักรยานคู่กายไปตามท้องถนนท่ามกลางไอแดดร้อนระอุยามเที่ยงอย่างไม่มีจุดหมาย พยายามคิดไปด้วยว่าตนเองจะทำอะไรต่อไป ผมปั่นจักรยานไปรอบคูเมือง ผ่าน "สุริวงศ์" ร้านหนังสือที่ใหญ่ที่สุดในเชียงใหม่ ได้หนังสือติดมือมาหนึ่งเล่มคือ "วาระสุดท้ายของชีวิต จิตร ภูมิศักดิ์" ของแดน สาริกา พอออกจากสุริวงศ์อ้อมคูเมืองอีกด้าน แวะไปเดินเล่นที่เซ็นทรัลแอร์พอร์ตด้วยจิตใจที่ห่อเหี่ยว และปั่นจักรยานวกกลับมาที่ถนนสุเทพ มุ่งตรงสู่ มช. อีกครั้งด้วยสภาพเหงื่อท่วมตัว ผมเค้นความพยามยามของตนเองขึ้นมาอีกรอบ และแวะไปที่หอสมุด ตั้งใจว่าจะค้นหนังสือหาข้อมูลทำวิทยานิพนธ์ ค้นมาได้สี่ห้าเล่ม นั่งลงกับพื้นที่ซอกหลืบหนึ่งของหอสมุด แต่หลังจากทนอ่านไปได้ไม่เท่าไรก็หลับคาหนังสือ เมื่อลืมตาตื่นขึ้นมา ผมรู้สึกท้อใจอย่างบอกไม่ถูก เปิดหนังสืออ่านอีกรอบ แต่ดูเหมือนจะไม่มีอะไรเข้าหัว ทำไมผมอ่านภาษาอังกฤษพวกนี้ไม่เข้าใจเลยวะ มันเกิดอะไรขึ้น! หากเป็นแบบนี้ต่อไป ผมจะทำวิทยานิพนธ์เสร็จไหม วูบหนึ่งผมรู้สึกสิ้นหวังกับความสามารถของตนเอง ที่จริงตอนนี้ผมมันก็แค่วัยรุ่นที่ยังสับสนกับชีวิตคนหนึ่ง ไม่ได้มีความเก่งกาจสามารถอะไรเท่าไหร่อย่างที่ตนเองเคยเชื่อว่ามี เมื่อทนไม่ไหวแล้ว ผมจึงปิดหนังสือลง และเดินออกจากหอสมุด

ปั่นจักรยานออกจาก มช. อีกครั้งไปยังถนนนิมมานเหมินทร์ ผมตั้งใจว่าจะหาร้านกาแฟสักร้านเพื่อนั่งพักและปลดปล่อยอารมณ์ ผมไม่ได้ดื่มกาแฟสดมาเดือนกว่าๆ แล้ว ครั้งสุดท้ายดื่มที่ร้านอกาลิโกตอนกลับไปกรุงเทพฯ ผมปั่นจักรยานมาเรื่อยๆ จนเหลือบไปเห็น "ร้านเล่า" ร้านหนังสือที่มีกาแฟสดขาย จึงหยุดรถแวะเข้าไปดู ใช่แล้ว! มันคือร้านที่ผมเคยเห็นในเน็ตก่อนมาเชียงใหม่และตั้งใจว่าจะมาที่นี่ให้ได้ แต่จนแล้วจนรอดก็หาไม่เจอสักที การได้มานั่งกินกาแฟที่นี่ในวันนี้จึงเป็นความบังเอิญโดยแท้ บรรยากาศของร้านเล่าคล้ายคลึงกับ "ร้านหนังสือเดินทาง" ที่กรุงเทพฯ มากทีเดียว มีหนังสือน่าสนใจค่อนข้างเยอะ ผมดื่มกาแฟและนั่งคุยกับชายคนหนึ่ง (น่าจะเป็นเจ้าของร้านหรือไม่ก็หุ้นส่วน) เราคุยกันเรื่องหนังสือ เขาเองก็ชอบแดนอรัญ แสงทอง เหมือนกันและติดตามอ่านงานเขียนของเขาอยู่หลายเล่ม นอกจากดื่มกาแฟแล้ว ผมยังได้หนังสือติดมือกลับออกมาอีกสองเล่มคือ "มนุษย์สองหน้า" ของอัลแบร์ กามู และ "เรื่องเล่าของคนบันทึกเรื่องเล่าที่นักเล่าเรื่องคนหนึ่งเล่าให้เขาฟัง" ของศิริวรณ์ แก้วกาญจน์ ความเพลิดเพลินจากการเลือกหนังสือและนั่งเล่นเรื่อยเปื่อยในร้านกาแฟดูเหมือนจะทำให้ผมลืมความกังวลของตนเองไปได้ชั่วขณะหนึ่ง หลังจากนั่งอ่านหนังสืออยู่พักใหญ่จนท้องฟ้าเริ่มมืด ผมก็ปั่นจักรยานกลับบ้าน

และแล้วก็ผ่านไปอีกหนึ่งวันโดยที่ไม่ได้ทำงานอะไรเป็นชิ้นเป็นอันสักอย่าง ผมอยากได้แรงบันดาลใจที่จะลงมือทำงาน แต่ผมจะหามันจากที่ไหน...

ชีวิตของคนเราไม่มีทางให้เลือกเดินมากนัก (งั้นหรือ?)

2007-09-17T00:29:00.000+07:00

"ชีวิตของคนเราไม่มีทางให้เลือกเดินมากนัก"

ผมพูดประโยคข้างต้นออกไปให้นักศึกษาฟัง ในช่วงหนึ่งของการสนทนากลุ่มกับพวกเขา

บ่ายวันนี้ ผมไปช่วยรุ่นพี่ที่เป็นอาจารย์สอนนักศึกษากลุ่มนี้อยู่ทำกิจกรรมให้กับพวกเขา กิจกรรมดังกล่าวคือการเข้ากลุ่มสนทนาเชิงจิตวิทยา หรือเรียกให้เป็นทางการว่า group counseling

ประเด็นหลักๆ ของวันนี้เริ่มจากประโยคที่ว่า "We cannot direct the wind, but we can adjust our sails" - เราไม่สามารถกำหนดทิศทางลม แต่เราสามารถปรับใบเรือของเราได้ ซึ่งหมายถึงเราไม่สามารถควบคุมทุกสิ่งในชีวิตให้เป็นไปดังที่ใจเราต้องการได้ เหมือนกับการล่องเรือ ที่เราไม่สามารถควบคุมทิศทางลม ทำให้แค่เพียงปรับใบเรือของเรา

จากประโยคดังกล่าว ผมถามนักศึกษาต่อว่า "มีอะไรในชีวิตเราไหมที่ไม่ได้ดังใจเรา แต่เราต้องทนอยู่กับมัน" แน่นอนไม่มีใครที่ตอบว่าไม่มี ทุกคนล้วนมีสิ่งที่ไม่ได้ดังใจในชีวิตทั้งนั้น เรื่องราวส่วนใหญ่ของสมาชิกเป็นเรื่องเกี่ยวกับการทำงาน เนื่องจากเป็นนักศึกษาที่ทำงานแล้วทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นภาระงานที่หนัก หัวหน้างานที่เรื่องมาก และเพื่อนร่วมงานที่ไม่ได้ดังใจ

แรกเริ่มพวกเขาอาจเลือกที่จะหนีเมื่อไม่พอใจงานที่ทำอยู่ ไม่พอใจหัวหน้า หรือไม่พอใจเพื่อนร่วมงาน แต่ไม่มีใครที่จะหนีได้ตลอดไป สุดท้ายพวกเขาก็เลือกที่จะทนกับภาวะที่ไม่ได้ดังใจนั้นและทำใจยอมรับมัน

แม้ว่าในใจจะไม่ยอมรับและอยากที่จะหนีไปหาสิ่งที่ตนเองพอใจ แต่เงื่อนไขที่บีบรัดพวกเขาอยู่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องปากท้อง เรื่องความรับผิดชอบต่อครอบครัว ฯลฯ ทำให้พวกเขาต้องทน และคอยบอกตัวเองเหมือนอย่างที่ผมบอกตอนต้นว่า "ชีวิตของคนเราไม่มีทางเดินให้เลือกมากนัก"

ผมไม่ค่อยพอใจประโยคดังกล่าวเท่าไร แม้ตัวเองจะพูดออกไปเช่นนั้น แต่ลึกๆ แล้วผมค่อนข้างจะคัดค้านและไม่ยอมรับมันเท่าไร

ผมคิดว่าชีวิตคนเรามีทางเดินให้เลือกมากมาย แต่เป็นตัวเราเองต่างหากที่จำกัดเส้นทางเหล่านี้ให้เหลือน้อยลง และบอกกับตัวเองว่าไม่มีทางเลือก แม้ว่าแต่ละคนจะมีเงื่อนไขของชีวิตที่แตกต่างกัน แต่ผมเชื่อว่าภายใต้เงื่อนไขที่จำกัดนั้น เราก็มีทางเลือกในชีวิตมากมาย ซึ่งมาพร้อมกับความรับผิดชอบของการเลือก

ผมเชื่อว่าการที่เราบอกว่าไม่มีทางเลือก ไม่ได้หมายความว่าไม่มีทางเลือกจริงๆ แต่มาจากการที่เราไม่สามารถยอมรับผลที่เกิดขึ้นจากการเลือกของเราได้ต่างหาก สุดท้ายเราก็ต้องทนอยู่กับสิ่งที่เราไม่ได้เลือกหรือไม่อยากที่จะเลือก ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องเสียหาย บางคนอาจใช้เวลาไม่นานในการปรับตัวกับสิ่งที่เลือกได้โดยไม่มีความคับข้องหม่นหมองใจ แต่บางคนอาจจะต้องท่องคำว่า "ทน" เป็นสรณะเพื่ออยู่กับสิ่งนั้นๆ ไปตลอดชีวิตอย่างไม่มีความสุข

ส่วนหนึ่งผมเห็นด้วยกับประโยค "We cannot direct the wind, but we can adjust our sails" เพราะบางอย่าง เราก็ไม่สามารถบังคับให้มันเป็นอย่างที่เราต้องการ ที่ทำได้คงจะเป็นการปรับใจของเราเพื่ออยู่กับมันอย่างไม่ทุกข์ทนและร้อนรน อย่างไรก็ตาม อีกส่วนหนึ่งผมก็คิดว่าเราไม่ควรใช้ประโยคนี้เพื่อปลอบใจตัวเอง ว่าเราไม่มีทางเลือก จึงจำเป็นต้องปรับตัวเองตามกระแสลมของชีวิต

อีกครั้งที่ต้องถามตัวเองว่า เราไม่มีทางเลือก หรือเราไม่กล้าที่จะเลือก

ความตายคือคำตอบสุดท้าย?

2007-09-14T23:12:00.000+07:00

"เธอไม่ได้อยู่ในนี้ เธอไม่เข้าใจหรอก" หญิงวัยกลางคนที่นั่งอยู่เบื้องหน้าบอกกับผม ดวงตาของเธอชุ่มไปด้วยหยาดน้ำตา ผมถอนหายใจและพยักหน้าเป็นเชิงเห็นด้วย ผมคงไม่เข้าใจเธอจริงๆ อย่างที่เธอว่า คนที่มีชีวิตอย่างอิสระเสรีในโลกภายนอกอย่างผมคงไม่สามารถรับรู้ถึงความเจ็บปวดและความทุกข์ทรมานของคนที่มีชีวิตโดยถูกจำกัดอิสรภาพอย่างเธอ ผมไม่รู้ว่าเธอจะคิดในใจหรือไม่ว่าป่วยการที่จะคุยกับผม เพราะยังไงเธอก็ยืนยันว่าไม่เปลี่ยนใจที่จะหลุดพ้นจากความทุกข์ที่กำลังเผชิญอยู่ด้วย "ความตาย" เธอบอกว่ามันเป็นหนทางเดียวเท่านั้นที่จะทำให้เธอเป็นอิสระจากพันธนาการแห่งความทุกข์ทีตนเองกำลังเผชิญ

ผมพยายามบอกให้เธอมีชีวิตอยู่ต่อไปและบอกกับเธอว่าตราบใดที่ยังมีชีวิตอยู่ความหวังก็ยังมี ผมไม่รู้เหมือนกันว่าหากผมอยู่ในสถานการณ์เดียวกับเธอ ผมยังจะสามารถบอกตัวเองด้วยคำพูดเหล่านี้ไหม เธอบอกว่าโทษของเธอเท่ากับสองช่วงอายุคนคือ ร้อยสามสิบปี! ไม่ว่าจะมองอย่างไรก็ไม่เห็นแสงแห่งความหวังที่จะพ้นโทษออกไป ในเมื่อยังไงเสียก็ต้องตายในนี้อยู่ดี ก็รีบๆ ตายให้มันรู้แล้วรู้รอดไป น้ำตาของเธอเอ่อล้นออกมาเป็นระยะ ผมสัมผัสได้ถึงความสิ้นหวังที่ห้อมล้อมอยู่รอบตัวเธอ "ชีวิตของเราไม่มีความหมายอะไรแล้ว" เธอบอกเมื่อผมพยายามให้เธอนึกถึงสิ่งที่มีความหมายกับชีวิตของเธอ "ลูกก็โตแล้ว เราตายไปลูกจะได้หมดห่วง" ดูเหมือนเธอจะไม่เผื่อทางเลือกอื่นไว้ให้กับตัวเองอีกแล้ว นอกจาก "ความตาย"

ผมถามตัวเองว่าทำไมถึงต้องพยายามบอกให้เธอมีชีวิตอยู่ต่อไป ผมรู้ได้อย่างไรว่าการที่เธอมีชีวิตอยู่นั้นจะดีกว่าการที่เธอจบชีวิตของตัวเองไปเสีย หลายคนอาจจะทำใจได้กับชีวิตที่ถูกจำกัดอิสรภาพ แต่ก็มีจำนวนไม่น้อยที่ไม่อาจยอมรับชีวิตในรั้วสูงที่เต็มไปด้วยลวดหนามและลูกกรงเหล็ก ผมนึกอยู่เสมอว่าหน้าที่ของนักจิตวิทยาอย่างผมคือการทำให้ผู้ต้องขังทำใจยอมรับสภาพที่ตนเองกำลังเผชิญและสามารถใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างราบรื่นในเรือนจำ การมีความคิดฆ่าตัวตายของผู้ต้องขังจึงเป็นสิ่งที่ผมรับไม่ได้และพยายามทุกวิถีทางเพื่อทำให้พวกเขาเปลี่ยนความคิด โดยมีพื้นฐานความเชื่อที่ว่าความคิดฆ่าตัวตายเป็นความคิดเพียงชั่ววูบ เป็นอารมณ์หุนหันพลันแล่นที่เกิดจากปัญหาทางจิตใจที่บีบคั้นและมองไม่เห็นทางออกของปัญหา ผมเชื่อว่าหากพวกเขาได้นึกตรึกตรองอย่างถี่ถ้วนในภาวะที่จิตใจสงบนิ่งก็อาจจะเปลี่ยนใจไม่ฆ่าตัวตาย

แต่ถ้าการเลือกที่จะตายผ่านการตรึกตรองมาอย่างดีแล้วล่ะ? มันนำผมกลับมาสู่คำถามคลาสสิคที่ว่า "มนุษย์ควรมีสิทธิเลือกที่จะมีชีวิตอยู่หรือเลือกที่จะตายไหม?" คนเรามีสิทธิในชีวิตของตนเองเพียงใด จะว่าไปหากพิจารณาจริงๆ ผมเองก็ไม่ได้มีสิทธิในชีวิตของผมมากไปกว่าเธอเลย เราต่างถูกจำกัดและถูกคุมขังด้วยกันทั้งคู่ในรูปแบบที่ต่างกัน สิ่งที่พันธนาการผมไว้ไม่ใช่กำแพงสูงใหญ่และรายล้อมด้วยลวดหนามของเรือนจำ แต่เป็นความเชื่อ ทัศนคติ ค่านิยม และความจริงจอมปลอมทั้งหลายที่อยู่รายรอบชีวิตและคอยกักขังผมเอาไว้ บางครั้งผมไม่รู้ตัวว่ากำลังอยู่ในกรงขังและหลงคิดไปว่าตนเองมีอิสระเสรีในชีวิตเสียเต็มประดา แต่ที่เลวร้ายยิ่งกว่าก็คือแม้ว่าจะรู้ตัวว่ากำลังถูกคุมขัง แต่ผมก็ยอมที่จะใช้ชีวิตอยู่ในกรงแคบๆ ที่ให้ความรู้สึกปลอดภัย แม้ร่างกายจะเป็นอิสระ แต่จิตใจกลับเต็มไปด้วยโซ่ตรวนที่คล้องเอาไว้

"เธอมีอะไรจะแนะนำเราไหม" เธอถามผมในช่วงท้ายของการสนทนา ผมพูดอะไรไม่ออก ไม่รู้จะแนะนำอะไรให้เธอ ผมทำได้แค่เพียงพูดถึงความรู้สึกที่มีหลังจากได้รับฟังเรื่องราวของเธอ และเป็นกำลังใจให้เธอในการตัดสินใจเลือกว่าจะมีชีวิตอยู่ต่อไปหรือตายไปเสีย ผมบอกเธอว่าไม่ว่าเธอจะตัดสินใจอย่างไร ผมจะยอมรับ ผมจะไม่บอกให้มีชีวิตอยู่ต่อไปอีกแล้ว ในเมื่อมันเป็นชีวิตของเธอ เธอก็ควรมีสิทธิที่จะเลือกหนทางชีวิตให้กับตนเอง แท้ที่จริงแล้วหน้าที่ของนักจิตวิทยาอย่างผมไม่น่าจะใช่การสนับสนุนให้เธออยู่หรือตาย สิ่งที่ผมทำได้คือการรับฟังและเข้าใจเธอเท่านั้น "ไม่ว่าคุณจะตัดสินใจอย่างไร ผมก็เคารพในการตัดสินใจของคุณ ยังไงก็ขอเป็นกำลังใจให้นะครับกับการตัดสินใจครั้งนี้" ผมทำได้ดีที่สุดเพียงเท่านี้

การฆ่าตัวตายในเรือนจำอาจจะไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ก็ไม่ยากเกินไปนักหากต้องการลงมือจริงๆ ผมทำหน้าที่สุดท้ายด้วยการบอกเจ้าหน้าที่ในเรือนจำให้คอยเฝ้าระวังเธอเอาไว้ และยังอดไม่ได้ที่จะภาวนาอยู่ลึกๆ ว่าขอให้เธอเปลี่ยนใจ

"ความตาย" คือคำตอบสุดท้ายของเธอหรือไม่ เธอคนเดียวเท่านั้นที่จะรู้...

11 กันยายน 2550

2007-09-12T19:21:00.000+07:00

เรื่องราวของน้องในกลุ่มเมื่อวันเสาร์อาทิตย์ที่ผ่านมายังติดใจของผมอยู่ไม่หาย ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่ผมรู้สึกชัดๆ ว่าตนเองทำร้ายสมาชิกในกลุ่ม เรื่องมีอยู่ว่าตอนที่ให้พูดถึงความรู้สึกที่มีต่อเพื่อน น้องคนหนึ่งโดนเพื่อนๆ ในกลุ่มทุกคน (ย้ำว่าทุกคน) ต่อว่าถึงพฤติกรรมและนิสัยบางอย่างของเจ้าตัว และเป็นคนเดียวในกลุ่มที่โดนเพื่อนๆ รุมต่อว่า โดยที่ผมเองก็ทำตัวไม่ถูก ไม่รู้จะจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างไร สังเกตว่าน้องคนนี้ก็มีสีหน้าไม่ค่อยสู้ดีนัก แม้จะบอกว่าดีใจที่ได้ฟังเพื่อนๆ พูดก็ตาม ผมรู้สึกแย่เอามากๆ ที่ไม่สามารถช่วยคลี่คลายสถานการณ์ที่เกิดขึ้นได้ ผู้นำกลุ่มไม่ควรปล่อยให้สมาชิกทำร้ายกันผ่านทางคำพูด ผมคิดว่านี่เป็นเรื่องเลวร้ายกว่าการที่สมาชิกคุยกันอย่างผิวเผินและไม่ได้รับประโยชน์อะไรจากกลุ่มเสียอีก อย่างน้องก็ไม่ต้องมีใครโดนทำร้ายทางความรู้สึก

วันนี้ผมไม่ได้ไปทำงาน ตื่นขึ้นมาก็นั่งอ่านหนังสือเรื่อยเปื่อยอยู่ที่บ้าน ตอนบ่ายนั่งเขียนโครงการส่งให้ปูน เป็นโครงการที่นำไปเสนอกับสำนักงานอัยการ หากโครงการนี้ผ่านก็คงจะมีงานให้ทำอีกหนึ่งชิ้น ตลอดเดือนตุลาคมก็มีอะไรเข้ามาให้ทำตลอด ผมมัวแต่คิดถึงเรื่องราวในอนาคต จนลืมนึกไปว่าตอนนี้งานที่ต้องรับผิดชอบยังคั่งค้างอยู่มากมาย นี่ก็ใกล้จะหมดเทอมแล้ว แต่ชีวิตการเรียน ป.โท ดูเหมือนจะยังไม่จบลงง่ายๆ เวลาของผมเหลืออีกเพียงหนึ่งเทอมเท่านั้นในการเขียนรายงานฝึกงานและปั่นวิทยานิพนธ์ เพราะเมื่อสิ้นสุดเทอมหน้า ผมต้องเปลี่ยนสถานะจากนิสิตปริญญาโทจุฬาฯ ไปเป็นพลทหารประจำการอยู่กองร้อยที่ไหนสักแห่ง ในเดือนธันวาคมนี้ผมต้องเลือกแล้วว่าจะสมัครเป็นพลทหารของเหล่าทัพใด จะว่าไปก็นับเป็นโชคดีของผมเหมือนกันที่ตนเองยังมีรายชื่อในบัญชีขอผ่อนผันอยู่ นั่นหมายความว่าหากผมเลือกสมัครเป็นทหารแทนการจับใบดำใบแดง ผมจะอยู่ในเครื่องแบบเป็นเวลาเพียงหกเดือนเท่านั้น ซึ่งก็น้อยลงกว่าที่คาดไว้ว่าจะต้องไปเป็นถึงสองปี

ตอนเย็นผมไปทวนศีลกับสังฆะของหมู่บ้านพลัมที่เชียงใหม่ การทวนศีลจัดขึ้นสัปดาห์ละหนึ่งครั้งเพื่อเป็นการทบทวนศีลห้าข้อที่ใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติตามวิถีของชาวพุทธแบบหมู่บ้านพลัม และพิจารณาว่าตนเองปฏิบัติตามศีลทั้งห้าได้มากน้อยเพียงใดในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมเพิ่งเคยเข้าร่วมกิจกรรมนี้เป็นครั้งแรกจึงรู้สึกแปลกๆ อยู่บ้างและเกิดอาการขำขำเหมือนกันในบางช่วง นึกในใจว่ากูกำลังทำอะไรอยู่วะ แต่ผมว่าการทวนศีลแนวนี้ทำให้เข้าใจศีลห้าชัดเจนกว่าการสมาทานศีลห้าแบบนิกายเถรวาทเสียอีก

9 กันยายน 2550

2007-09-09T22:22:00.001+07:00

ผ่านไปอีกหนึ่งวัน...

...

..

.

8 กันยายน 2550

2007-09-08T20:51:00.000+07:00

เฮ้อ! เหนื่อยใจเหลือเกิน ทำไมพักนี้ไม่มีเรื่องอะไรที่ทำให้ใจของผมชุ่มชื่นเลย ทำกลุ่มก็ห่วยแตก กลับมาบ้านก็เหนื่อยหน่ายไม่มีกะจิตกะใจจะทำอะไร ตอนนี้ไม่มีสิ่งที่ผมอยากจะทุ่มเทให้กับมันเลย วันนี้ไม่มีอารมณ์เขียนบันทึก แค่นี้ก็แล้วกัน

7 กันยายน 2550

2007-09-07T23:42:00.000+07:00

ตอนนี้ผมยังเห่อกล้องใหม่ไม่หาย บ่ายวันนี้หลังจากเสร็จงานที่มหา'ลัย ผมก็ปั่นจักรยานตระเวนไปถ่ายรูปเช่นเดียวกับเมื่อวาน ไปถ่ายรูปที่อ่างแก้วอีกครั้ง แก้ตัวที่เมื่อวานถ่ายออกมาไม่ค่อยดี แต่ผลงานวันนี้ก็ไม่ต่างอะไรกับเมื่อวานนัก ทั้งๆ ที่แดดก็แรงเอามากๆ ผิดกับเมื่อวานที่เมฆครึ้ม พอออกจากอ่างแก้ว ผมก็ปั่นไปเรื่อยๆ ทางถนนห้วยแก้วด้านหน้า มช. ปั่นไปจนถึงสวนสัตว์เชียงใหม่ ลังเลอยู่ชั่วครู่ ก่อนจะตัดสินใจซื้อตั๋วเข้าไปในราคาห้าสิบบาท ในที่สุดผมก็ได้เข้ามาเหยียบที่นี่เสียที หลังจากแคล้วคลาดไปเมื่อสองปีก่อน ครั้งนั้นมาเที่ยวเชียงใหม่กับไอ้เจ เดินผ่านสวนสัตว์เชียงใหม่ก็ลังเลกันว่าจะเข้าดีไหม เพราะตั้งใจว่าจะประหยัดเงินเอาไว้ทำอย่างอื่น สุดท้ายก็เลยไม่ได้เข้าไป ไอ้เจยังบ่นเรื่องอดดูแพนด้ามาจนถึงทุกวันนี้

เจ้าหน้าที่ให้ผมจอดจักรยานเอาไว้ด้านหน้า ผมจึงต้องใช้ขาสองข้างในการเดินสำรวจสวนสัตว์ ต้องเดินไปพร้อมกับแบกโน้ตบุ๊คไปด้วย เดินได้ไม่เท่าไรก็รู้สึกเหนื่อยเหลือเกิน สวนสัตว์ที่นี่มีเนินเยอะเหลือเกิน ไม่เหมือนเขาดินที่กรุงเทพฯ ทั้งเหนื่อย ทั้งเมื่อย ทั้งร้อน จนไม่มีอารมณ์อยากถ่ายรูป ผมเดินไปเรื่อยๆ จนถึงที่อยู่ของหมีแพนด้า ทีแรกก็ตั้งใจว่าจะเข้าไปดูและถ่ายรูป แต่พอเดินเข้าไปได้หน่อยเดียว ก็มองเห็นช่องขายตั๋วตั้งอยู่ ซึ่งหมายความว่าผมต้องเสียเงินอีกห้าสิบบาทเพื่อดูแพนด้า! ผมเกิดความลังเลอีกแล้วว่าจะเอาไงดี ไหนๆ ก็มาถึงที่นี่แล้วก็น่าจะดูมันสักหน่อย แต่จะว่าไปเงินในกระเป๋าของผมก็แทบไม่เหลือแล้วตอนนี้ และแล้วผมก็ตัดสินใจว่ายังไม่ดูก็ได้วะ ยังอยู่เชียงใหม่อีกนาน เอาไว้ค่อยมาใหม่ตอนมีเงินก็ได้วะ ตั้งแต่ซื้อกล้องมาชีวิตของผมลำบากขึ้นพอสมควรเลยทีเดียว ต้องคิดแล้วคิดอีกเรื่องการใช้เงิน การปั่นจักรยานมาถึงสวนสัตว์และเสียเงินเข้ามาก็เป็นอะไรที่สิ้นคิดพอสมควรแล้วในช่วงเวลาที่ไม่มีเงินเช่นนี้

นอกจากไม่ได้ดูแพนด้าแล้ว ผมยังไม่ได้ถ่ายรูปอย่างที่ตั้งใจเอาไว้อีกด้วย สวนสัตว์เชียงใหม่ในตอนนี้สภาพไม่ค่อยน่าดูเท่าไร ไม่สวยงามอย่างที่คิดเอาไว้ มันค่อนข้างรกและโทรม บรรยากาศวังเวง ไม่มีนักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมชมเท่าไร นอกจากนี้กล้องเจ้ากรรมของผมพอถ่ายไปไม่กี่รูป ถ่านดันหมดเสียนี่! สรุปแล้วผมใช้เวลาอยู่ในสวนสัตว์ไม่ถึงชั่วโมง ทั้งเหนื่อย เพลีย และเสียอารมณ์ จนไม่มีอารมณ์จะดูสัตว์แล้ว ปั่นจักรยานกลับเข้ามาใน มช. แวะหอสมุดเข้าไปนั่งอ่านหนังสือ

ก่อนเข้ามีเรื่องให้หงุดหงิดใจนิดหน่อย ก่อนเข้าหอสมุด ผมต้องกรอกข้อมูลและวางบัตรประชาชนเอาไว้ที่เจ้าหน้าที่ด้านหน้า ทุกครั้งก็ไม่เคยมีปัญหาอะไรจนกระทั่งวันนี้ ผมกรอกข้อมูลแล้วยื่นเจ้าหน้าที่ แต่เธอบอกว่าให้ผมกรอกใหม่ในช่องที่อยู่ โดยกรอกให้ตรงกับที่อยู่ในบัตรประชาชน ผมแสดงสีหน้าไม่พอใจขึ้นทันที เพราะทุกครั้งผมก็กรอกที่อยู่ที่เชียงใหม่ก็ไม่เห็นมีปัญหาอะไร ผมกรอกที่อยู่ใหม่ด้วยความหงุดหงิด เขียนหวัดๆ แทบจะไม่เป็นตัวหนังสือ ส่งให้เจ้าหน้าที่พร้อมกับรับบัตรผ่านโดยไม่กล่าวขอบคุณ ซึ่งปกติผมต้องขอบคุณเจ้าหน้าที่ทุกครั้งทั้งตอนเข้าและออก แต่วันนี้หงุดหงิดไม่มีอารมณ์จะพูด แต่พอผ่านไปสักพักผมก็มาคิดได้ว่าเราไม่น่าจะไปหงุดหงิดใส่เจ้าหน้าที่เลย เธออาจจะทำไปตามหน้าที่หรือกฎระเบียบที่ออกมาใหม่ อีกทั้งกรอกใหม่ก็ไม่ได้เสียเวลาอะไรมาก

การเข้าห้องสมุดวันนี้ทำให้ผมอ่านนิยายจบไปสองเล่มคือ "คนทรงเจ้า" กับ "โคกพระนาง" นิยายของวิมล ไทรนิ่มนวล เจ้าของผลงานเรื่อง "งู" ที่ผมเพิ่งอ่านจบไปเมื่อวันก่อน ทั้งสามเรื่องนี้ใช้ฉากเดียวกันคือ ตำบลในจินตนาการที่ชื่อโคกพระนาง ตัวละครบางตัวก็โผล่มาคาบเกี่ยวกันในสามเรื่องนี้ ภาษาและลีลาในการเขียนของวิมลชวนให้น่าติดตามอย่างยิ่ง บรรยายฉากและวิถีชีวิตของชาวบ้านในชนบทได้เห็นภาพ ในเรื่อง "คนทรงเจ้า" วิมลแสดงให้เห็นว่า"ความเชื่อ" เป็นอาวุธที่ทรงพลังที่สุดยิ่งกว่าอาวุธใดๆ "ขาม" ตัวเอกของเรื่องก็โดนทำร้ายโดยความเชื่อ(เนื่องจากเขาไม่เชื่อ) จนเขาต้องลุกขึ้นมาใช้ประโยชน์จากความเชื่อของชาวบ้านเพื่อความอยู่รอดของตนเองด้วยการเป็นคนทรงเจ้า การเป็นคนทรงทำให้ขามตระหนักถึง "อำนาจ" ของความเชื่อที่สามารถดลบันดาลทุกสิ่งให้กับชีวิตของเขา ส่วนใน "โคกพระนาง" เป็นนิยายสะท้อนให้เห็นถึงชีวิตของชาวบ้านในชนบทที่ต้องเผชิญกับปัญหานานัปการ ปัญหาหลักเลยก็คือ เรามองไม่ออกว่าใครกันแน่คือศัตรู บางครั้งศัตรูก็แสดงตัวออกมาในหน้ากากของมิตรสหายที่พร้อมจะช่วยเหลือ แต่แท้จริงแล้วมันเข้ามาสูบเลือดสูบเนื้อเราอย่างเลือดเย็น ดังเช่นที่ "บัวลอย" ตัวเอกของเรื่องต้องเผชิญกับชะตากรรมนี้ไม่จบไม่สิ้น

6 กันยายน 2550

2007-09-07T11:09:00.000+07:00

หลังจากค้นหาข้อมูลเรื่องกล้องดิจิตอลอยู่หลายวัน ในที่สุดผมก็ตัดสินใจซื้อมันได้สักที ตอนนี้ผมเป็นเจ้าของ Canon Powershot A550 ซื้อมาในราคา 6,900 บาท เป็นกล้องตัวแรกในชีวิตที่เก็บเงินซื้อด้วยตนเอง (แม้ว่าส่วนหนึ่งจะยืมมาจากอาก็ตาม แต่ยังไงก็ต้องใช้คืนอยู่ดีล่ะน่า) ช่วงที่ผ่านมาจะกินอะไรแต่ละที ผมต้องคิดแล้วคิดอีก อีกทั้งไม่ค่อยได้ซื้อของโน่นนี่เหมือนตอนแรกที่เพิ่งมา ร้านกาแฟก็ไม่ได้ไปมาตั้งนานแล้ว การเก็บเงินนี่มันทรมานจริงๆ เลย

ด้วยอาการบ้าเห่อของใหม่ เย็นวันแรกที่ได้มา ผมก็ปั่นจักรยานไปตระเวนถ่ายรูปใน มช. ไปถ่ายที่อ่างแก้วตอนฟ้าอึมครึม ฝนตกลงมาปรอยๆ ภาพที่ออกมายังไม่ค่อยประทับใจนัก ในใจนึกโทษสภาพอากาศ แต่จริงๆ แล้วอาจเป็นเพราะฝีมือยังไม่ถึง หรือว่าจะเป็นที่กล้อง ไม่เอาๆ ผมไม่อยากโทษกล้อง ในเมื่อเลือกแล้วเลือกอีกขนาดนี้ ไม่เป็นไร ผมยังมีเวลาถ่ายรูปอีกนาน เพราะวิจัยคงยังไม่เสร็จง่ายๆ

วันนี้ผมไม่ได้ไปทัณฑสถานเนื่องจากท้องเสีย ตื่นมาเข้าห้องน้ำตั้งแต่เช้ามืด กลับไปนอนแล้วก็ลุกมาเข้า สลับกันแบบนี้ จนกระทั่งตอนสายก็ยังไม่หาย จึงตัดสินใจโทรไปบอกน้องแอนว่าวันนี้ไม่เข้า แม้จะรู้สึกเพลียอยู่บ้าง แต่ตอนกลางวัน ผมก็ยังมีอารมณ์นั่งรถไปเซ็นทรัลแอร์พอร์ต ก็ไปซื้อกล้องดิจิตอลนั่นแหละ จ่ายไปแทบหมดเนื้อหมดตัวเลยทีเดียว

5 กันยายน 2550

2007-09-05T22:08:00.000+07:00

ในที่สุดวันนี้ก็่ผ่านไปอีกหนึ่งกลุ่ม เหลืออีกสองกลุ่มเท่านั้นสำหรับการฝึกงานของผม ผมไม่มีอะไรจะพูดถึงกลุ่มวันนี้มากนัก พยายามฝืนตัวเองให้ทำแบบไม่มีโครงสร้างอีกครั้งต่อจากครั้งก่อน นอกจากไม่มีโครงสร้างแล้ว มันยังไม่มีเนื้อหาสาระอีกด้วย! ผมปล่อยให้สมาชิกพูดคุยกันไปอย่างอิสระและคอยเข้าไปจับประเด็นขึ้นมาบ้างในบางครั้ง แต่ก็ไม่มีประเด็นที่ลงลึกในเรื่องความรู้สึกเท่าไร ทำไปตามเรื่องตามราวจนจบกลุ่ม จนบัดนี้ผมยังมองไม่เห็นความหวังเลยว่าตนเองจะเป็นผู้นำกลุ่มที่ดีได้อย่างไร ผ่านมาแล้วเก้ากลุ่มแบบล้มลุกคลุกคลาน แม้ว่าจะมีหลายๆ แง่มุมที่ได้เรียนรู้ก็จริง แต่ก็ยังไม่เพียงพอที่จะทำให้ผมเป็นผู้นำกลุ่มที่ดีได้ แล้วนี่ผมจะต้องทำอีกสักกี่กลุ่มล่ะเนี่ย? ครั้งนี้น้องคนหนึ่งเขียนคอมเมนต์ว่า "พี่เงียบเกินไป น้ำเสียงเหมือนง่วง เบื่อ เหนื่อยใจ" ไม่รู้ผมจะดีใจดีไหม ที่น้องมองผมออกขนาดนี้

แม้ว่าจะไม่มีกำลังใจจากการทำกลุ่ม แต่วันนี้ผมก็รู้สึกดีกับการให้คำปรึกษาน้องผู้หญิงคนหนึ่ง เพื่อนของน้องคนนี้โทรมาหาผมเมื่อวานบอกว่าจะพาเพื่อนมาปรึกษา ผมจึงนัดมาวันนี้ตอนเที่ยงระหว่างพักทำกลุ่ม หลังจากที่ได้นั่งคุยกันชั่วโมงกว่าๆ เธอบอกว่ารู้สึกดีขึ้นมากจากการที่ได้มาคุยกับผม และได้มองเห็นแง่มุมหลายๆ อย่างที่ตนเองไม่เคยเห็นมาก่อน ตอนกลับออกไปสีหน้าของเธอดีขึ้นมากกว่าตอนที่เข้ามาหา แม้ผมจะรู้ว่าหากพิจารณาตามกระบวนการแล้ว ยังมีข้อบกพร่องอยู่มาก แต่คำชื่นชมของน้องคนนี้ก็ทำให้ผมภูมิใจนิดๆ ว่าตนเองมีส่วนช่วยให้เขาสบายใจ ผมไม่ได้รู้สึกดีๆ จากการให้คำปรึกษาผู้คนมาพักใหญ่แล้ว เพราะรู้สึกว่าตนเองยังช่วยเหลือพวกเขาได้ไม่เต็มที่ แต่จะว่าไปคงต้องกลับมาถามตัวเองว่าผมเป็นใครวะ คิดจะช่วยคนทุกคนให้สบายใจทั้งหมดได้หรือไง

"บางครั้งแดดก็ออก แต่บางครั้งฝนก็ตก" ผมบอกกับน้องผู้หญิงในช่วงหนึ่งของการสนทนา ต้องการสื่อความหมายให้เธอรู้ว่าไม่มีอะไรได้ดังใจเราทุกอย่าง บางครั้งก็เป็นวันของเรา แต่บางครั้งก็ไม่ใช่ เห็นทีผมต้องกลับมาบอกกับตนเองด้วยประโยคนี้เหมือนกัน บางทีตอนนี้อาจจะยังไม่ใช่วันของผม ไม่รู้เหมือนกันว่าเมื่อไหร่ฝนจะเลิกตกสักที

4 กันยายน 2550

2007-09-05T19:43:00.001+07:00

ดูเหมือนว่าการเก็บข้อมูลวิจัยจะเป็นปัญหาที่ไม่จบไม่สิ้นสำหรับผมสักที วันนี้ผมเข้าไปที่ทัณฑสถานหญิงเพื่อช่วยงานด้านการให้คำปรึกษาผู้ต้องขัง และเก็บข้อมูลวิจัย และเพิ่งมีโอกาสได้เห็นหนังสือตอบรับอนุญาตให้ทำวิจัยเป็นครั้งแรก ในหนังสือระบุว่าอนุญาตให้ทำวิจัยได้ แต่ไม่อนุญาตให้บันทึกเสียงและบันทึกภาพของผู้ต้องขัง! ผมทำวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้การสัมภาษณ์ในการเก็บข้อมูล หากไม่ให้บันทึกเสียงแล้วผมจะทำได้ยังไงวะ! จะให้ผมจดคำพูดของผู้ต้องขังเอางั้นหรือ จะว่าไปหากผมแอบบันทึกเสียงก็คงจะทำได้ เหมือนครั้งที่ผ่านมาที่ผมบันทึกและถอดเทปไปเรียบร้อยแล้ว แต่มันก็อาจจะมีปัญญาตอนที่งานวิจัยเผยแพร่ สรุปแล้ววันนี้ผมเลยไม่ได้สัมภาษณ์ผู้ต้องขังต่อ ได้ทำเพียงให้คำปรึกษาแก่ผู้ต้องขังสองคนในช่วงเช้า ฟังไปอย่างไม่ค่อยมีสมาธิและไม่มีอารมณ์ร่วมไปกับพวกเขาเท่าไร เรื่องวิจัยแวบๆ มากวนในบางช่วง รู้สึกว่าตนเองเฉยชาต่อความรู้สึกของผู้ต้องขังอย่างไรชอบกล

ตอนบ่ายออกจากทัณฑสถาน ผมไม่รู้จะไปไหน เป็นปัญหาที่ผมต้องเผชิญทุกครั้งหลังจากเลิกงานก่อนเวลาอันควร ใจหนึ่งก็อยากกลับบ้าน แต่อีกใจก็อยากไปตะลอนๆ ที่อื่นก่อน สุดท้ายจึงโบกสองแถวไปเซ็นทรัลแอร์พอร์ต สถานที่เที่ยวของเชียงใหม่ที่ผมมาบ่อยที่สุด ผมไปเดินวนเวียนในร้านหนังสืออีกแล้ว มันเป็นนิสัยที่แก้ไม่หายเสียทีที่ผมต้องเดินไปมาเข้าร้านนี้ออกร้านโน้น ไปเรื่อย แต่วันนี้ได้นั่งอ่านหนังสือที่ร้านบีทูเอสจบไปหนึ่งเล่มคือ "งู" นิยายสะท้อนสังคมของวิมล ไทรนิ่มนวล เจ้าของนิยายรางวัลซีไรต์เรื่อง "อมตะ

ผมอ่านรวดเดียวสองชั่วโมงด้วยความเพลิดเพลิน "งู" สะท้อนให้เห็นถึงการหากินกับ "ความเชื่อ" ของผู้คน แม้ว่านิยายเรื่องนี้จะเขียนขึ้นตั้งแต่ปี 2527 แต่ก็ยังสะท้อนสภาพสังคมในปัจจุบันได้เป็นอย่างดี ยุคสมัยของ "จตุคามรามเทพ" ที่ดูดเงินจากผู้คนทุกสารทิศที่นิยมความร่ำรวยโดยหวังพึ่งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ไม่ต่างอะไรจากยุค "หลวงพ่อเนียน" ในเรื่อง "งู" ที่ใช้บุญกุศลเป็นเครื่องมือในการสูบเงินจากชาวบ้าน พลังของสถาบันที่หากินกับความศักดิ์สิทธิ์ดังกล่าวก็มากล้นเหลือจนมิ อาจมีผู้ใดต้านทานได้ ทำให้ชะตากรรมของตัวเอกในเรื่องนี้ไม่ต่างอะไรจากชะตากรรมของ "ไอ้ฟัก" ใน "คำพิพากษา" เท่าใดนัก เป็นชะตากรรมที่ถูกตัดสินจากค่านิยมของสังคมที่ทำให้คนที่คิดต่างกลายเป็น คนที่แปลกแยกและถูกลงโทษในที่สุด

ตอนเย็นน้องที่เคยเข้ากลุ่มโทรมาหาผมบอกว่าเพื่อนต้องการมาปรึกษา ผมจึงนัดให้มาพรุ่งนี้ตอนกลางวัน ซึ่งเป็นเวลาพักจากการทำกลุ่ม ไม่รู้ว่าเป็นการหาเรื่องให้กับตัวเองหรือเปล่า นัดเคสมาปรึกษาวันเดียวกับที่ผมต้องทำกลุ่ม จะมีสมาธิหรือเปล่าเนี่ย สิ่งที่ทำได้สำเร็จในวันนี้ก็คือเย็นนี้ผมคืนการ์ตูนและเลิกเช่าแล้วกะว่า จะไม่อ่านสักพัก เอาเวลาไปทำอย่างอื่นบ้าง (ทำอะไร ก็ยังคิดไม่ออก แต่เป็นอะไรก็ได้ที่ไม่ใช่ทำงาน) ตอนนี้มีหลายเรื่องให้กังวลอยู่ในใจ ตั้งแต่เรื่องกลุ่มที่พักหลังๆ ไม่ค่อยมีสมาธิและแรงฮึดที่จะทำ ต่อมาก็เรื่องวิจัยที่ยังไม่เป็นชิ้นเป็นอันเท่าใดในขณะที่เวลาเหลืออีกไม่ มากนัก รวมถึงเรื่องความรู้สึกขี้เกียจและเหนื่อยหน่ายกับหลายๆ สิ่งในชีวิตที่ยังหาทางแก้ไม่ได้ ว่าแล้วก็ไปหาหนังสืออ่านดีกว่า

3 กันยายน 2550

2007-09-03T21:20:00.000+07:00

วันนี้ผมไม่ได้ไปทำงาน ตามตารางที่กำหนดไว้ งานของผมในวันนี้คือการประจำห้องรับคำปรึกษาในช่วงบ่าย ผมไม่รู้ว่าจะเข้าไปทำไม เพราะยังไงก็ไม่มีใครเข้ามาปรึกษา จะว่าไปไม่มีใครรู้ด้วยซ้ำว่ามีบริการนี้อยู่ แผ่นประชาสัมพันธ์ที่ติดไว้ตามบอร์ดต่างๆ น่าจะโดนดึงออกหมดแล้ว และผมก็ไม่คิดที่จะนำไปติดใหม่ ช่วงแรกๆ ก็ยังไฟแรงดีอยู่หรอก แต่นานเข้าก็ชักหมดกำลังใจ ไม่มีใครมาปรึกษาก็ช่างมัน ไม่ทำแล้วก็ได้ วันก่อนผมลองถามนักศึกษาดูว่าคิดยังไงกับบริการให้คำปรึกษา พวกเขาต่างก็ตอบเป็นเสียงเดียวกันว่าปรึกษาพ่อแม่หรือไม่ก็ปรึกษาเพื่อนดีกว่า พวกเขาไม่เห็นความจำเป็นและความสำคัญของการปรึกษาเชิงจิตวิทยาเท่าไร พูดง่ายๆ ก็คือมองว่ามันไม่จำเป็น ที่เจ็บใจก็คือพวกเขาบอกว่าเวลามีปัญหาไปหาหมอดูดีกว่า ผมล่ะกลุ้มเหลือเกินเมื่อได้ยินแบบนี้

ผ่านไปอีกหนึ่งวันก็ไม่ได้ทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอันเท่าไร ผมตื่นนอนตอนสาย เปิดเน็ตตั้งใจจะหาข้อมูลเพื่อเขียนอะไรสักอย่างแต่ก็ไม่ได้อะไรขึ้นมา จนถึงตอนบ่ายก็ปั่นจักรยานไปข้างนอก ตั้งใจว่าจะไปนั่งอ่านหนังสือที่หอสมุด แต่พอไปถึงก็นึกขึ้นได้ว่าบัตรประชาชนอยู่ที่ร้านเช่าหนังสือ ทำให้เข้าหอสมุดไม่ได้ ผมจึงเปลี่ยนเป้าหมายไปนั่งอ่านหนังสือที่ “อ่างแก้ว” แทน อ่างแก้วเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่ (ผมไม่รู้เหมือนกันว่ามันเรียกว่าอะไร ห้วย หนอง คลอง บึง?) ในกูเกิลเอิร์ธก็มีระบุชื่อเอาไว้และมีรูปถ่ายให้ดู บรรยากาศที่นี่ร่มรื่นและสวยงามทีเดียว ผมนั่งอยู่ใต้ต้นมะพร้าวริมน้ำ ดวงอาทิตย์แอบอยู่หลังก้อนเมฆสีเทาขนาดใหญ่ สายน้ำพลิ้วไหวเป็นระลอกด้วยแรงลม

ผมนั่งอ่านนิยาย “คนนอก” ของอัลแบร์ กามู นักเขียนรางวัลโนเบลชาวแอลจีเรีย เป็นการอ่านรอบที่เท่าไรก็ไม่รู้เหมือนกัน หลายครั้งที่ผ่านมาอ่านไม่เคยจบ ครั้งนี้เริ่มอ่านใหม่ตั้งแต่ต้นจนจบ อ่านได้ไม่นานฝนก็โปรยลงมา ผมหาที่หลบแถวๆ นั้นและยืนอ่านต่อ จนกระทั่งฝนหยุดตกได้ไม่นานก็อ่านจบพอดี ว่ากันว่า “คนนอก” เป็นนิยายแฝงปรัชญาของพวกเอ็กซิสเตนเชียลิสม์ (ซึ่งมีหลายสำนักมากๆ) “เมอโซ” ตัวเอกในเรื่องเป็นผู้ที่ยืดหยัดและจริงใจกับความรู้สึกของตนเองอย่างถึงที่สุด แม้ว่ามันจะขัดกับกฎเกณฑ์หรือค่านิยมทางสังคม และผลลัพธ์ที่ตามมาจะจบลงด้วยความหายนะก็ตาม แม้ว่าจะขัดใจกับภาษาของผู้แปลอยู่บ้าง แต่ก็ได้แง่มุมหลายๆ อย่างในเรื่องมาขบคิดต่อ

กามูกล่าวถึงเมอโซไว้อย่างน่าสนใจว่า “เขาปฏิเสธที่จะโกหก การโกหกมิได้หมายความเพียงเฉพาะแต่พูดไม่จริงเท่านั้น หากหมายรวมไปถึงการพูดเกินความจริงด้วย ยิ่งไปกว่านั้น กล่าวในแง่จิตใจมนุษย์แล้ว ยังรวมถึงการพูดมากกว่าที่รู้สึกอีกด้วย มันเป็นสิ่งที่เราประพฤติปฏิบัติอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ทั้งนี้ก็เพื่อความสะดวกของชีวิต ซึ่งตรงข้ามกับตัวตนที่เปิดเผยให้เห็นของเมอโซ เขาไม่ต้องการให้ชีวิตมักง่ายเช่นนั้น เขาพูดแต่สิ่งที่เขาเป็น ปฏิเสธที่จะพูดมากกว่าความรู้สึกของเขา และนี่เองที่ทำให้สังคมรู้สึกถูกคุกคามโดยตรง”

อ่านแล้วผมสะดุดใจอย่างมากเมื่อนึกถึงเรื่องการพูดมากกว่าที่รู้สึก สิ่งที่ผมกำลังเป็นอยู่ทุกวันนี้เข้าข่ายนี้อย่างเลี่ยงไม่ได้ หลายครั้งที่คำพูดของผมไม่ได้ออกมาจากความรู้สึกที่แท้จริง โดยเฉพาะตอนทำกลุ่มกับนักศึกษา อาจจะเพื่อความสะดวกของชีวิตอย่างที่กามูว่า หรือไม่ก็เพื่อความสำเร็จลุล่วงของงานที่ทำ การหลีกเลี่ยงที่จะพูดถึงความรู้สึกที่แท้จริง หรือการพูดเกินความจริงไปบ้างช่วยให้ชีวิตสบายขึ้นเยอะก็จริง ตรงที่ไม่ต้องไปขัดแย้งกับใครและเป็นที่พอใจของคนรอบข้าง แต่จะว่าไปมันก็เป็นชีวิตที่มักง่ายอยู่เหมือนกัน การจริงใจกับความรู้สึกของตนเองเป็นเรื่องที่ยากเหลือเกิน คนที่ทำเช่นนั้นได้ต้องเป็นผู้ที่กล้าหาญอย่างยิ่งและพร้อมที่จะเผชิญกับผลลัพธ์ทุกอย่างที่เกิดขึ้นตามมาจากการยืนยันที่จะทำตามความรู้สึกที่แท้จริง

หลังจากอ่าน “คนนอก” จบ ผมก็ไปแวะร้านเช่าการ์ตูนเหมือนเช่นทุกวัน ว่าจะเลิกอ่านแล้วแต่ก็อดไม่ได้ ซื้อสลัดกลับเข้าไปกินที่บ้าน แต่ปั่นจักรยานยังไม่ทันถึงบ้าน ฝนเจ้ากรรมก็ดันตกลงมาอีกรอบ รีบปั่นสุดชีวิต ปั่นไปปั่นมาเบรกดันขาดเสียนี่ เกือบล้มคว่ำไปเหมือนกัน เย็นวันนี้พี่อ้อมกับพี่ตี๋ทำกับข้าวกินกันที่บ้าน จากนั้นเราสามคนต่างก็นั่งอยู่หน้าโน้ตบุ๊คคนละเครื่อง ต่างทำงานของตนเองไป พรุ่งนี้ผมต้องเข้าไปเก็บข้อมูลที่ทัณฑสถานหญิง เพิ่มจากสัปดาห์ละวันเป็นสองวัน แต่ก็ยังไม่ได้เตรียมตัวปรับปรุงข้อคำถามแต่อย่างใด ไม่รู้จะไปทางไหนเหมือนกัน โทรบอกพี่หลีว่าให้ปรึกษาอาจารย์โสรีช์ให้หน่อย เรื่องเพิ่มอาจารย์จิเป็นอาจารย์ที่ปรึกษาร่วม ไม่อย่างนั้นผมตายแน่ๆ

2 กันยายน 2550

2007-09-03T11:17:00.000+07:00

วันนี้ผมยืมนิตยสารค.คน มาอ่าน ฉบับนี้มีสกู๊ปของสุชาติ สวัสดิ์ศรี หรือ "สิงห์สนามหลวง" ผู้คอยตอบปัญหาเกี่ยวกับหนังสือและวรรณกรรมในเนชั่นสุดสัปดาห์ สุชาติได้รับการยกย่องให้เป็นสุดยอดบรรณาธิการคนหนึ่งของเมืองไทย และตอนนี้เขากำลังจะกลับมาทำหนังสือรายสามเดือนที่ชื่อ "ช่อการะเกด" อีกครั้งหนึ่ง ช่อการะเกดเป็นหนังสือรวมเรื่องสั้นคัดสรรโดยสุชาติ ผมไม่เคยอ่านผลงานของสุชาติอย่างจริงๆ จังๆ เคยได้อ่านคอลัมน์ของเขาในเนชั่นฯ อยู่บ้าง เคยอ่าน "ความเงียบ" รวมเรื่องสั้นและบทกวีของเขา แต่ก็อ่านไม่จบ และหากจำไม่ผิดผมคิดว่าตนเองน่าจะเคยอ่านช่อการะเกดอยู่เล่มหนึ่ง แต่ก็ไม่ได้ประทับใจอะไรมากมาย การกลับมาครั้งนี้ของช่อการะเกดทำให้ผมสนใจอยากจะส่งเรื่องสั้นไปให้พิจารณาอยู่เหมือนกัน แต่จนแล้วจนรอดก็ยังไม่ได้เขียนอะไร ตอนนี้ช่อการะเกดเล่มล่าสุดวางแผงแล้วหลังจากห่างหายไปเก้าปี เมื่อได้อ่านสกู๊ปของสุชาติในนิตยสารค.คนจบ ทำให้ผมรู้สึกอยากอ่านช่อการะเกดขึ้นมา จึงรีบนั่งรถสองแถวไปร้านหนังสือที่เซ็นทรัลแอร์พอร์ตทันที แต่หลังจากเข้าออกทุกร้านก็ยังไม่พบช่อการะเกดวางแผง

ผมเดินเล่นที่เซ็นทรัลอยู่พักหนึ่ง ก่อนจะนั่งสองแถวต่อไปยังถนนคนเดิน ถนนสายนี้ยังคงพลุกพล่านไปด้วยผู้คนไม่ต่างจากที่แล้วมา ผมเดินเล่นดูข้าวของไปเรื่อยๆ ด้วยความรู้สึกที่ไม่ค่อยจะดีนัก เนื่องจากวันนี้มีนักเรียนและนักศึกษามาขอรับบริจาคเงินมากเป็นพิเศษ มันเยอะจนผมรู้สึกว่าน่ารำคาญ แม้ว่าในอดีตผมเองจะเคยทำสิ่งเหล่านี้มาก่อน แต่ผมคิดว่าท่าทีในการเรี่ยไรของเด็กเหล่านี้แตกต่างจากท่าทีของผมและเพื่อนๆ ในตอนนั้นเหลือเกิน พวกเขาพูดด้วยน้ำเสียงห้วนๆ และแข็งกร้าว แทบจะไม่มีความอ่อนน้อมหรืออ่อนโยนปนอยู่เลย ผมมองเห็นท่าทีและได้ยินน้ำเสียงของพวกเขาแล้วไม่เกิดรู้สึกอยากบริจาคแม้แต่น้อย และดูเหมือนว่าพวกเขาส่วนใหญ่ไม่ได้จริงจังกับการทำแบบนี้เท่าไร เหมือนมาเล่นสนุกกันมากกว่า บางกลุ่มก็มาเรี่ยไรด้วยจุดประสงค์ที่ไม่ค่อยเข้าท่าเท่าใดนัก เช่น ขอรับบริจาคเงินไปสนับสนุนกีฬาสีโรงเรียน ผมคิดในใจว่าทำไมกูต้องให้เงินมึงไปจัดกีฬาสีด้วยวะ ไม่เห็นจะก่อให้เกิดประโยชน์กับสังคมตรงไหน อีกทั้งโรงเรียนก็เป็นโรงเรียนมีชื่อและเด็กที่เรียนที่นั่นก็ใช่ว่าจะยากจน เมื่อเจอแบบนี้เข้าผมก็เลยเดินอย่างเซ็งๆ รีบเดินรีบกลับ ได้เสื้อยืดติดมือกลับมาหนึ่งตัว

พอผมกลับมาถึงบ้านก็เปิดเน็ต เช็คเมล ค้นข้อมูลในกูเกิล ตั้งใจว่าจะเขียนอะไรสักอย่าง แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่ได้เรื่องได้ราวอะไรขึ้นมา อยากลองเขียนบทความทางจิตวิทยาที่ใช้ภาษาธรรมดา คนทั่วไปอ่านง่ายๆ นั่งนึกอยู่นานก็นึกไม่ออกว่าจะเขียนเรื่องเกี่ยวกับอะไรดี พอดีกว่าสำหรับวันนี้ นั่งพิมพ์บันทึกก่อนนอน เออ...ลืมเรื่องกลุ่มวันนี้ไปเลย ช่างมัน ผมเองก็ไม่ค่อยอยากจะจำมันเท่าไร