Blackdog's World

บ้านใหม่ของผม

2008-02-06T13:09:00.000+07:00

หลังจากประกาศปิดบล็อกไปเมื่อสองวันก่อน วันนี้ผมเกิดอยากเขียนขึ้นมาอีกครั้ง แต่ไม่อยากกลับมาโพสที่นี่ จึงสร้างบ้านหลังใหม่ขึ้นมา (อย่างไม่มีเหตุผล) ลองตามไปเยี่ยมชมดูนะครับ

บ้านใหม่ของผมครับ

http://blackdogsworld.wordpress.com/

ขอปิดบล็อกอย่างเป็นทางการ

2008-02-05T01:34:00.000+07:00

ถึง เพื่อนๆ ทุกคนที่เข้ามาอ่าน

ผมขอปิดบล็อกอย่างเป็นทางการ นับจากนี้ไปผมจะไม่มาอัพเดทอะไรที่บล็อกแห่งนี้อีก

แต่ก็ไม่แน่ครับ อาจจะได้เจอกันใหม่ เมื่อผมมีอารมณ์อยากเขียน (แต่คงไม่ใช่ที่นี่ และเร็วๆ นี้)

หมาดำ

วันพฤหัสบดีที่ 10 เดือน 1 ปี '51

2008-01-11T23:28:00.000+07:00

ฉันละลายเวลาทั้งวันไปกับการนั่งอ่านหนังสือที่ร้านกาแฟ ต่อด้วยร้านนม และปิดท้ายที่ร้านเหล้า ฉันไม่อยากกลับบ้านไปเผชิญกับบรรยากาศแห่งความตึงเครียดในความสัมพันธ์ระหว่างฉันกับปูน

....

ตารางเวลาในวันนี้ของฉัน

9.00 – 12.30
ปั่นจักรยานออกจากบ้าน ต่อสองแถวไปกาดสวนแก้ว ตั้งใจว่าจะดูหนัง แต่ไม่มีหนังอะไรน่าดู สุดท้ายเลยไม่ได้ดู นั่งสองแถวมาแถวถนนนิมมานฯ เดินเล่นเรื่อยเปื่อยอยู่พักหนึ่ง แวะกินก๋วยเตี๋ยวตำลึง และนั่งอ่านหนังสือที่ “ร้านกาแฟวาวี” ไฟดับทำให้ชงกาแฟไม่ได้ เลยไม่ได้กินกาแฟ

12.30 – 16.30
นั่งอ่านหนังสือที่ “ร้านเล่า” สั่งกาแฟเย็นมากิน ต่อด้วยชาจีนร้อน นั่งอยู่คนเดียวที่ชั้นสองของร้าน บรรยากาศสงบเงียบ แต่ใจไม่ค่อยเงียบสงบ มือถือแบตหมด ไม่สามารถติดต่อใครได้ และไม่มีใครสามารถติดต่อเราได้เช่นกัน อยากซื้อหนังสือสักเล่ม แต่ไม่รู้จะซื้อเล่มไหนดี สุดท้ายเลยไม่ได้ซื้อ

16.30 – 19.00
เดินไปตามถนนนิมมานฯ ซื้อลูกชิ้นทอดกับหมูปิ้งกินแก้หิว หมูปิ้งริมทางอร่อยมาก เดินไปเรื่อยๆ จนถึงหลัง มช. ปั่นจักรยานไป “สวนนม” นั่งกินโยเกิร์ตปั่นกับมันบด ไปพร้อมๆ กับอ่านการ์ตูน นั่งด้านนอกตอนหัวค่ำยุงเยอะมาก แต่ไม่เป็นไร เด็กเสิร์ฟที่ร้านน่ารักดี

19.00 – 22.00
ปั่นจักรยานกลับมาบ้าน แต่ไม่มีใครอยู่ เปลี่ยนเสื้อผ้าและปั่นออกไปอีกครั้ง ตั้งใจว่าจะไปหาอะไรที่ทำให้ร่างกายอบอุ่นกินที่ร้านที่ไม่ไกลจากบ้านนัก แวะ “ร้านปาเต๊ะ” สั่งเหล้าปั่นหนึ่งเหยือกกับเบียร์หนึ่งขวด มึนหัวนิดหน่อยก่อนกลับบ้าน

....

ฉันนั่งอยู่ที่ร้าน “ปาเต๊ะ” ตั้งแต่ทุ่มครึ่งจนถึงสี่ทุ่ม สั่งเหล้าปั่นหนึ่งเหยือก ต่อด้วยเบียร์อีกหนึ่งขวด แกล้มกับถั่ว ข้าวเกรียบ และเสียงดนตรี ฉันไม่ได้นั่งดื่มเหล้าดื่มเบียร์เพื่อกลบเกลื่อนปัญหาที่เกิดขึ้นภายในใจหรอก เพราะฉันรู้ดีว่าถึงจะพยายามกลบยังไง มันก็ยังคงอยู่วันยังค่ำ แต่ฉันดื่มเพื่อรอเวลากลับบ้าน และดื่มด้วยความรู้สึกอยากรู้อยากลองความแปลกใหม่ในชีวิตมากกว่า ฉันไม่เคยคิดที่จะมานั่งดื่มคนเดียวที่ร้านเหล้าแบบนี้มาก่อน และฉันก็ได้รู้แล้วว่าการนั่งดื่มคนเดียวมันไม่สนุกเอาเสียเลย ฉันถามตัวเองเหมือนกันว่าฉันทำสิ่งเหล่านี้ไป “เพื่ออะไร” เสียทั้งเงินและเวลา แต่ฉันก็ขี้เกียจตอบตัวเองเหมือนกันว่าเพื่ออะไร

วันอังคารที่ 8 เดือน 1 ปี '51

2008-01-09T13:31:00.000+07:00

ที่ลาปาซ คาเฟ่, เพื่อนร่วมโต๊ะมากมาย แต่ฉันรู้สึกเหมือนนั่งอยู่เพียงลำพัง หรือที่จริงพวกเขาต่างนั่งอยู่ที่นี่ แต่ฉันต่างหากที่ไม่ได้อยู่ตรงนี้ ฉันรู้สึกว่าตนเองเป็นดังอากาศธาตุ มีอยู่ แต่ไม่มีใครมองเห็น มีหรือไม่มี ก็ไม่แตกต่าง ฉันไม่ได้กล่าวโทษว่าพวกเขาทำให้ฉันรู้สึกแบบนี้ ฉันรู้ดีว่าความรู้สึกดังกล่าวเกิดขึ้นจากตัวฉันเอง ความรู้สึกแปลกแยกจากสังคมเกิดขึ้นกับฉันบ่อยๆ เมื่อความคาดหวังของตนเองกับความจริงที่เกิดขึ้นไม่ได้เป็นในในทางเดียวกัน การผูกติดการมีอยู่ของตนเองไว้กับความสนใจหรือใส่ใจของผู้อื่นเป็นเรื่องงี่เง่าอย่างยิ่ง และฉันเองก็มักกระทำเรื่องงี่เง่าดังกล่าวอยู่เสมอ ความทุกข์ของฉันเกิดจากรอยแยกที่เกิดขึ้นภายในใจที่ฉันสร้างมันขึ้นมาด้วยตนเอง...นั่นก็เป็นเรื่องสมควรแล้ว

วันเสาร์ที่ 5 เดือน 1 ปี' 51

2008-01-06T16:05:00.000+07:00

ฉันเริ่มต้นลงมือทำงานจริงๆ จังๆ อีกครั้ง แต่ก็ยังไม่คืบหน้าเท่าไหร่ ฉันไม่สามารถอดทนฟังเทปการสนทนาของตนเองกับผู้ต้องขังได้เป็นเวลานานๆ การถอดเทปเป็นสิ่งที่น่าเบื่อมากในความรู้สึกของฉัน แม้จะรู้ว่ามันมีประโยชน์ แต่ดูเหมือนจะเป็นการใช้เวลาไปเยอะโดยไม่จำเป็น จะว่าไปในแต่ละวันฉันก็ใช้เวลาไปอย่างไร้สาระอยู่แล้ว เวลาที่ฉันต้องเดินทางกลับบ้านใกล้เข้ามาทุกที และความหวังที่จะเรียนจบในเทอมนี้ก็ริบหรี่ลงทุกทีเช่นกัน ฉันยอมรับว่าส่วนหนึ่งเป็นเพราะความขี้เกียจของตนเอง ทำให้วิทยานิพนธ์ดำเนินไปอย่างเชื่องช้า อีกส่วนหนึ่งมาจากความสามารถของฉันเอง ฉันอาจจะไม่ได้มีความสามารถที่จะสร้างสรรค์งานวิจัยคุณภาพที่มีคุณภาพอย่างที่ตนเองต้องการได้ มันเป็นความขัดแย้งระหว่างความเป็นจริงกับสิ่งที่ฉันอยากให้มันเป็น ทำให้ฉันค่อยๆ ทำงานอย่างเชื่องช้า ผัดวันประกันพรุ่งไปเรื่อยๆ ไม่อยากจะยอมรับว่าตนเองไม่ได้มีความสามารถขนาดนั้น

ตอนเย็นพี่อ้อมพาฉันกับปูนไปกินอาหารเย็นกับญาติพี่อ้อมที่ร้านอาหาร “ข้าวเม่า-ข้าวฟ่าง” ที่อยู่แถวหางดง ร้านตกแต่งได้สวยงามทีเดียว แต่ฉันไม่ค่อยประทับใจเท่าไหร่ ความสวยของร้านที่ปรากฏเป็นเพียงการปรุงแต่งขึ้นอย่างจงใจ ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ น้ำตก หรือบ่อน้ำขนาดใหญ่ ใจของฉันไม่ได้ดื่มด่ำกับพวกมันเลยแม้แต่น้อย นอกจากนี้ ฉันยังรู้สึกอึดอัดที่ต้องร่วมโต๊ะอาหารกับคนที่ไม่คุ้นเคย พวกเขามากันเป็นครอบครัว แต่ทำไมฉันต้องไปนั่งอยู่ท่ามกลางครอบครัวของพวกเขาด้วย วูบหนึ่งฉันนึกถึงภาพของครอบครัวของตนเอง พวกเราไม่ได้ไปนั่งกินอาหารด้วยกันแบบนี้นานแล้ว เมื่อไรกันนะที่ฉันจะทำงานและมีเงินพาครอบครัวมานั่งกินอาหารแบบนี้ด้วยกัน

ขากลับจากร้านอาหาร ฉันเป็นคนขับรถแทนพี่อ้อม รู้สึกเกร็งๆ อยู่บ้างเหมือนกัน เพราะไม่ได้ขับมานาน วันก่อนก็เพิ่งขับรถเป็นครั้งแรกตั้งแต่มาอยู่เชียงใหม่ คืนนี้ฉันขับรถกลับบ้านโดยไม่เปิดไฟหน้ารถมาตลอดทาง เลี้ยวรถก็ไม่เปิดไฟเลี้ยว ขับคร่อมเลนไปมา ฯลฯ รวมๆ แล้วเป็นการขับรถที่แย่จริงๆ กลับมาถึงบ้าน ฉันลงมือทำงานต่อตอนเกือบเที่ยงคืน โดยมีปูนนั่งทำอยู่ด้วยกัน แรกๆ ก็นั่งทำกันเงียบๆ อยู่หรอก แต่พอเปิดประเด็นคุยกันเรื่องงานปูนเท่านั้นแหละ ความเงียบทั้งปวงก็ถูกทำลายจนหมดสิ้น เสียงของการถกเถียงค่อยๆ ดังขึ้นเรื่อยๆ พี่อ้อมเดินจากข้างห้องมาบอกว่าให้เงียบเสียงหน่อย สรุปแล้วฉันนั่งทำงานจนถึงเกือบตีห้าก่อนที่จะเข้านอน

วันพฤหัสบดีที่ 3 เดือน 1 ปี '51

2008-01-04T21:15:00.000+07:00

ในขณะที่กำลังพิมพ์บันทึกอยู่นี้ ฉันรู้สึกหงุดหงิดอย่างยิ่ง ไม่กี่นาทีที่ผ่านมาฉันเพิ่งคุยโทรศัพท์กับเบิ้ล หัวข้อในการสนทนาเป็นเรื่องของคนๆ หนึ่งที่พวกเราไม่พอใจ หลายเดือนที่ผ่านมาคนๆ นี้เป็นหัวข้อในการสนทนาของฉันกับเบิ้ลบ่อยครั้ง และทุกครั้งก็นำมาซึ่งความขุ่นข้องหมองใจให้กับพวกเรา ฉันไม่อยากจะระบุชื่อของคนๆ นี้ลงในบันทึก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะบันทึกของฉันมีการเผยแพร่สู่สาธารณะ แต่อีกส่วนหนึ่งมาจากการที่ฉันไม่อยากให้ชื่อของคนผู้นี้มาปรากฏในบันทึกของฉัน ก่อนหน้านี้ฉันพยายามทำความเข้าใจคนๆ นี้และไม่เก็บเรื่องราวที่เธอได้กระทำต่อเบิ้ลมาเป็นอารมณ์ แต่ตอนนี้ฉันไม่สามารถทำเช่นนี้ได้อีกต่อไป ฉันยอมรับว่าตนเองโกรธและเกลียดคนๆ นี้เหลือเกิน แม้จะรู้ดีว่าฉันกำลังรดน้ำเมล็ดพันธุ์แห่งความโกรธ และความโกรธของฉันกำลังทำร้ายตัวฉันเอง แต่ฉันก็เลือกที่จะให้มันเป็นเช่นนี้ ฉันไม่อยากอยู่ร่วมสังคมเดียวกันกับคนผู้นี้และครอบครัวของเธออีกต่อไป พอกันที...ฉันกำลังพยายามสงบสติอารมณ์เพื่อพิมพ์บันทึกต่อไป

ฉันนึกถึงเรื่องที่คุยกับปูนเมื่อวานนี้ ปูนพูดถึงเรื่องยายที่เพิ่งเสียไปตอนต้นปีที่ก่อน ทำให้ฉันนึกถึงปู่ของฉันขึ้นมา เดือนมีนาคมปีนี้จะครบรอบสองปีที่ปู่จากเราไป ยิ่งคิดฉันก็ยิ่งรู้สึกเสียดาย ที่จริงปู่ไม่น่ารีบจากเราไปเลย ฉันไม่เคยคุยอะไรกับปู่เป็นเรื่องเป็นราวเท่าไหร่ จะว่าไปก็ไม่เคยคุยอะไรกับญาติพี่น้องจริงๆ จังๆ เหมือนกัน ฉันรู้สึกว่าตนเองละเลยและให้ความสำคัญกับครอบครัวน้อยเกินไป แต่ฉันก็รู้ดีว่าพวกเขารักฉัน ฉันยังจำได้ถึงวันที่ปู่นอนอยู่โรงพยาบาล ตอนนั้นปู่พูดอะไรไม่ได้แล้ว ต้องต่อเครื่องช่วยหายใจและให้อาหารผ่านสายน้ำเกลือ แต่ดูเหมือนปู่พยายามจะสื่อสารอะไรบางอย่างกับฉันและคนอื่นๆ ทุกครั้งที่เรามาเยี่ยม แต่ฉันไม่รู้ว่าปู่ต้องการบอกอะไร ทุกคนพยายามให้กำลังใจปู่ แต่ลึกๆ แล้วพวกเราต่างรู้ดีว่าโอกาลที่ปู่จะได้ออกจากโรงพยาบาลมีเพียงไม่กี่เปอร์เซ็นต์ ฉันยังจำประโยคที่อาเล็กพูดขึ้นว่า “พ่อรีบหายไวๆ นะ เดี๋ยวไปดูปลาที่สยามพารากอนกัน” ได้ดี แต่ปูก็ไม่มีโอกาสได้ออกไปดู หลังจากนั้นไม่กี่วันปู่ก็จากพวกเราไป ศพปู่ตั้งบำเพ็ญกุศลหกวันก่อนฌาปนกิจ ฉันกับน้องบวชหน้าไฟให้ปู่ในวันเผา เมื่อปู่จากไปแล้ว คนที่ฉันสงสารมากที่สุดก็คือย่า ตั้งแต่ฉันจำความได้ ฉันก็เห็นย่าทำงานหนักมาตลอด ไม่ว่าครอบครัวของเราจะอยู่ดีกินดีหรือไม่ แต่ย่าไม่เคยอยู่สบาย ก่อนที่ปู่จะจากไป ปู่กับย่าย้ายบ้านไปอยู่ที่เพชรบุรี เปิดร้านขายของชำและขายต้นไม้ แม้จะอายุมากแล้ว แต่ปู่กับย่าก็ยังต้องทำมาหากิน ไม่มีลูกคนไหนมั่งมีพอจะให้เงินปู่กับย่าใช้ทุกเดือน เพราะลำพังครอบครัวของแต่ละคนก็แทบเอาตัวไม่รอด ถึงชีวิตจะยากลำบาก แต่ย่าก็ยังมีปู่อยู่ด้วย คนที่อยู่ด้วยกันมาห้าสิบปี อยู่ดีๆ วันหนึ่งต้องอยู่เพียงลำพังโดยไม่มีอีกฝ่าย เขาจะรู้สึกเศร้าเพียงใดและใช้ชีวิตที่เหลือต่อไปอย่างไร วันแรกที่ปู่เสียและตั้งศพให้รดน้ำอยู่ที่ศาลาวัด ฉันเห็นน้ำตาของย่าไหลออกมา หลายคนน้ำตาซึม ฉันกับน้องนั่งร้องไห้อยู่ที่ม้านั่ง ย่าเดินเข้ามาปลอบโดยการกอดพวกเราเอาไว้ มันเป็นอ้อมกอดที่ฉันไม่เคยได้สัมผัสจากคนในครอบครัวมานาน หลังจากงานศพปู่ไม่นาน ย่าก็ย้ายมาอยู่กับครอบครัวของฉัน ป๋าสร้างบ้านใหม่ให้ย่าหลังหนึ่ง ใกล้ๆ กับบ้านของฉัน แต่ย่าเป็นคนไม่ชอบอยู่เฉย ทำให้ย่ากลับไปขายขนมที่เพชรบุรีอยู่พักหนึ่ง ทุกวันนี้ย่ากลับมาอยู่ที่บ้านแล้ว ตอนนี้ฉันอยากทำอะไรให้กับย่าบ้าง ฉันไม่อยากรอให้สายเกินไปเหมือนทีเกิดขึ้นกับปู่ แต่ฉันก็คิดแบบนี้ได้เป็นพักๆ ไม่นานก็ลืม ฉันมักจะผัดวันประกันพรุ่ง ฝากความหวังไว้กับอนาคตว่าวันหนึ่งฉันคงได้ทำสิ่งดีๆ ให้กับครอบครัว ฉันร้องไห้ไปด้วยในขณะที่พิมพ์บันทึก แต่น้ำตาของฉันจะมีประโยชน์อะไร หากฉันไม่ลงมือทำอะไรเลย

เราต่างเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน...สวัสดีปีใหม่

2008-01-02T14:03:00.000+07:00

ผมคิดอยู่นานว่าจะส่งคำอวยพรปีใหม่ให้กับทุกคนอย่างไรดี ที่ว่าคิดอยู่นานเป็นเพราะผมไม่อยากทำให้มันกลายเป็นแค่ธรรมเนียมหรือความคุ้นชินที่ต้องส่งคำอวยพรอะไรสักอย่างถึงกันในวาระพิเศษ ผมนั่งคิดแล้วคิดอีกว่าจะอวยพรอย่างไร แต่ดูเหมือนยิ่งคิดก็ยิ่งคิดไม่ออก การอวยพรอะไรสักอย่างต้องใช้ความคิดถึงเพียงนี้เชียวหรือ แต่ในชั่วขณะหนึ่งผมเกิดตระหนักได้ว่าที่จริงแล้วเนื้อหาของคำอวยพรอาจจะไม่ได้มีความหมายอะไรเลย สิ่งที่สำคัญที่สุดของคำอวยพรอยู่ที่ “ผู้อวยพร” ต่างหาก

ผมนึกถึงวันที่ตนเองเข้าไปที่ทัณฑสถานหญิงในช่วงปลายปี วันนั้นผมเข้าไปเก็บข้อมูลเพิ่มเติมกับป้าคนหนึ่งที่เป็นผู้ต้องขัง ก่อนที่จะแยกกัน ป้าได้อวยพรปีใหม่ให้กับผม ตอนนี้ผมจำไม่ได้แล้วว่าป้าพูดว่าอะไรบ้าง แต่ผมยังจำความรู้สึกตอนที่ได้ฟังได้ดี รอยยิ้มของคนที่ใช้ชีวิตภายใต้การถูกจองจำอย่างป้าดูมีความสุขมากกว่าคนที่มีชีวิตอย่างอิสรเสรีในโลกภายนอกอย่างผมเสียอีก ป้าทำให้ผมตระหนักขึ้นอีกครั้งว่า ความสุขเป็นเรื่องของภายในไม่ใช่ภายนอก และความสุขไม่ใช่เป็นของใครคนหนึ่งหรือของเราคนเดียว แต่ความสุขสามารถส่งต่อและแบ่งปันกันได้ เช่นเดียวกับที่ป้าแบ่งความสุขของป้าให้กับผม ติช นัท ฮันห์ บอกว่า “เราต่างเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน” หากเรามีความสุข คนรอบข้างเราก็มีความสุขไปด้วย หากเราอยู่ท่ามกลางคนที่มีความสุข เราเองก็จะมีความสุขด้วยเช่นกัน เช่นเดียวกัน เวลาที่เรามีความทุกข์ ก็ไม่ใช่เราคนเดียวเท่านั้นที่เป็นทุกข์ แต่ความทุกข์ของเราก็คือความทุกข์ของคนทั้งโลก เมื่อเราเป็นทุกข์ โลกทั้งใบก็กำลังเป็นทุกข์ไปกับเรา ในขณะที่เรากำลังเจ็บปวดจากความรัก ผิดหวังจากหน้าที่การงาน หรือกังวลกับผลการสอบ ผู้คนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังหวาดกลัวการก่อความไม่สงบของผู้ก่อการร้าย เด็กๆ ในท้องถิ่นทุรกันดารของอัฟริกากำลังหิวโหยและอดตายเพราะขาดอาหาร คนไร้บ้านกำลังนอนอยู่ข้างถนนท่ามกลางความเหน็บหนาว ฯลฯ เมื่อคิดได้เช่นนี้ เราจะไม่กังวลว่าเราเป็นผู้แบกรับความทุกข์อยู่เพียงลำพัง

เขียนมาซะยาว แต่สุดท้ายผมก็ยังคิดไม่ออกอยู่ดีว่าจะอวยพรปีใหม่อย่างไรให้กับทุกคน เอาเป็นว่าผมขอแบ่งปันความสุขที่ตนเองได้รับให้กับทุกคนผ่านทางอีเมลฉบับนี้แล้วกันนะครับ และขอให้ทุกคนแบ่งปันความสุขให้แก่กันและกันในทุกๆ วันตลอดปีใหม่นี้

สวัสดีปีใหม่ครับ

วันปีใหม่

2008-01-02T12:54:00.000+07:00

ปีใหม่แล้ว แต่ในความรู้สึกของฉัน มันก็เป็นเพียงวันธรรมดาๆ วันหนึ่ง ที่เปลี่ยนแปลงไปจากปีก่อนคงเป็นตัวเลขในปฏิทินเท่านั้น

ฉันเริ่มต้นปีใหม่ด้วยการนอนตื่นสายเหมือนเคย วันนี้พวกเรา (ทีมเดียวกับวันที่ไปลำพูน) เดินทางไปปิกนิกกันที่บ้านกังหัน รีสอร์ตที่อยู่แถวๆ ดอยสะเก็ด ทางไปเชียงราย พวกเราอยู่ที่นั่นตั้งแต่เที่ยงจนถึงเย็น ใช้เวลาไปกับการถ่ายรูปและเล่นไพ่เสียเป็นส่วนใหญ่ ก่อนกลับมีเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้น ปูนเดินไปถ่ายรูปดอกกุหลาบใกล้ๆ กับบ่อน้ำและก้าวพลาดพลัดตกลงไปในนั้น ฉันเห็นเหตุการณ์ตั้งแต่ต้นจนจบ ทีแรกก็รู้สึกตกใจ ทำอะไรไม่ถูกเหมือนกัน แต่พอเห็นปูนยิ้ม ฉันก็เลยหัวเราะขึ้นได้ ปูนเปียกไปทั้งตัว ทำให้ต้องนั่งรถกลับบ้านด้วยการนุ่งผ้าห่มและเสื้อยีน พวกเราแวะซื้อมื้อเย็นกันที่ร้านตายาย และกลับมานั่งกินกันที่บ้าน ซุปมิโซะร้อนๆ กินกับลาบคั่วและข้าวเหนียว อืม...ช่างเข้ากันดีเหลือเกิน

เบิ้ลถามฉันว่าปีนี้ตั้งเป้าหมายอะไรให้กับตัวเอง ฉันตอบว่ายังไม่รู้เลย หลายปีที่ผ่านมาฉันไม่เคยตั้งเป้าหมายอะไรให้กับตัวเองเลย เพราะรู้ดีว่าถึงจะตั้งไป สุดท้ายฉันก็ไม่เคยทำได้ ที่เป็นเช่นนั้นคงไม่ใช่เพราะเป้าหมายยากเกินไป แต่เป็นที่ฉันไม่ได้กระตือรือร้นและมุ่งมั่นที่จะทำมันมากกว่า ปีนี้ฉันอยากจะตั้งเป้าหมายสักอย่างให้กับตัวเอง แต่ตอนนี้ก็ยังนึกไม่ออก ไม่เป็นไร ค่อยๆ นึกไปก็แล้วกัน

ก่อนนอนฉันตั้งใจจะดู “ฮูล่าเกิร์ล” แต่ปูนจะดู “โนดาเมะ” ตอนสุดท้าย ก็เลยต้องนั่งดูโนดาเมะกับปูน แม้ว่าจะเป็นการดูรอบที่สองแล้ว แต่ฉันก็ยังรู้สึกสนุกและหัวเราะอยู่เหมือนเดิม คืนนี้ฉันหลับไปพร้อมกับหนังสือ “เพชรตัดทำลายมายา” ของติช นัท ฮันห์ ที่อยู่ในมือ แต่ไม่ได้เปิดอ่านสักหน้า

และแล้วก็ผ่านไปอีกหนึ่งวัน...

วันพุธที่ 26 เดือน 12 ปี '50

2007-12-27T00:18:00.000+07:00

วันนี้ฉันไปบริจาคเลือดให้ป้าคำแปงที่โรงพยาบาลสวนดอก ป้าคำแปงเป็นแม่บ้านของภาควิชาจิตวิทยา มช. ตอนที่ฉันฝึกงานอยู่ที่นี่ ก็ทักทายแกอยู่เป็นประจำ ป้าคำแปงจะเข้ารับการผ่าตัดหัวใจในวันศุกร์นี้ พี่อ้อมเลยชวนฉันกับพี่ๆ ให้ไปบริจาคเลือดให้กับแก วันจันทร์ที่ผ่านมาเราไปเยี่ยมป้ามาแล้วครั้งหนึ่ง ป้าคำแปงไม่มีทีท่าของความวิตกกังวลให้เห็นเท่าไร แกพูดถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นกับตัวแกด้วยทีท่าปกติ จิตใจของป้าคำแปงเข้มแข็งใช้ได้เลยทีเดียว การบริจาคเลือดของฉันในวันนี้นับเป็นครั้งที่สองในชีวิต ครั้งแรกฉันบริจาคเลือดในสมัยที่ตนเองอยู่ ม.ปลาย จากนั้นก็ไม่เคยบริจาคอีกเลย ช่วงบ่ายฉันนั่งทำการ์ดต่อ และหยิบกล้องขึ้นมาถ่ายรูปเล่นในตอนเย็น เป็นอีกหนึ่งวันที่ฉันไม่ได้ลงมือทำงานอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน ความขี้เกียจเริ่มเข้าครอบงำตัวฉันอีกครั้ง (หรือที่จริงมันไม่เคยหายไปไหน) ฉันกำลังหาเหตุผลที่จะไม่ไปทำงานที่ทัณฑสถานในวันพรุ่งนี้อยู่ ฉันรู้ดีว่าตัวเองยังไม่พร้อม แต่การอยู่บ้านก็คงไม่ช่วยให้ฉันได้งานเพิ่มขึ้นมาเท่าไหร่ ฉันจะฝืนใจเข้าไปเก็บข้อมูลต่อ หรือจะทำงานอยู่กับบ้าน ฉันขอเวลาตัดสินใจสักหน่อยก็แล้วกัน

วันอังคารที่ 25 เดือน 12 ปี '50

2007-12-25T23:55:00.000+07:00

ปีนี้ทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่ไม่ได้จัดงานปีใหม่เนื่องจากพี่ของในหลวงป่วย ฉันไม่ค่อยเข้าใจเหตุผลที่เจ้าหน้าที่บอกเหมือนกัน การไม่จัดงานปีใหม่เกี่ยวอะไรกับพระพี่นางฯ ป่วย ความทุกข์ของคนๆ หนึ่งต้องทำให้คนอีกนับพันเป็นทุกข์ไปด้วยงั้นหรือ? งานปีใหม่เป็นความบันเทิงไม่กี่อย่างในรอบปีที่ผู้ต้องขังจะได้รับ เจ้าหน้าที่บอกกับฉันว่างานปีใหม่ปีก่อนๆ มีดนตรีและมีดารามาร่วมงาน แต่ปีใหม่ปีนี้ไม่มีความบันเทิงใดๆ ทั้งสิ้น ฉันรู้สึกแย่ไปกับผู้ต้องขังด้วยที่ปีใหม่ปีนี้ของพวกเขาจะผ่านไปอย่างเงียบเหงา

วันนี้ฉันเข้าไปทำงานที่ทัณฑสถาน เก็บข้อมูลวิจัยจากผู้ต้องขังได้หนึ่งคน และให้คำปรึกษาไปอีกหนึ่งคน ตอนบ่ายที่สถานพยาบาลมีการเลี้ยงอาหารมื้อพิเศษให้กับผู้ต้องขังที่ทำงานในนั้นและมีการจับฉลากของขวัญปีใหม่ หลังจากจัดการกับอาหารเสร็จ ผู้ต้องขังทุกคนในสถานพยาบาลก็มานั่งรวมตัวกันเพื่อรับคำอวยพรปีใหม่จากคุณรัตน์ อ๋อย แอล และน้องแอน จากนั้นเป็นการจับฉลากของขวัญ ฉันได้ยินผู้ต้องขังหัวเราะอย่างสนุกสนานในขณะที่กำลังลุ้นการจับฉลาก ใบหน้าที่เปี่ยมไปด้วยรอยยิ้มของพวกเขาเป็นภาพที่ไม่ค่อยมีให้เห็นในวันปกติ และเสียงหัวเราะของพวกเขาก็เป็นสิ่งที่หาฟังได้ยากยิ่ง

คืนวานนี้ฉันทำให้เบิ้ลรู้สึกไม่ดี ฉันบอกกับเบิ้ลว่าพี่อ้อมชวนฉันไปปาย หลังจากบอกออกไปแล้ว เราก็ไม่ได้คุยอะไรกันต่อ ฉันรู้ว่าเบิ้ลกำลังรู้สึกแย่และต้องการเวลาในการทำใจยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น วันนี้เราคุยกันอีกครั้ง ฉันบอกกับเบิ้ลว่าให้เบิ้ลตัดสินใจว่าต้องการให้ฉันเลือกทางไหน ฉันจะยกเลิกการไปปายหากว่าเบิ้ลต้องการเช่นนั้น แต่ฉันก็รู้ดีว่าเบิ้ลคงลำบากใจเหมือนกันว่าจะทำตามที่ใจตน
เองต้องการหรือเลือกคำนึงถึงความรู้สึกของฉันและคนอื่นๆ

วันจันทร์ที่ 24 เดือน 12 ปี '50

2007-12-24T23:42:00.000+07:00

ผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการออกมาแล้ว ในที่สุดก็เป็นไปคาดที่หลายๆ คนคาด (รวมถึงฉันด้วย) พรรคพลังประชาชนได้ ส.ส. เป็นอันดับหนึ่ง แต่จะได้จัดตั้งรัฐบาลหรือไม่ต้องรอลุ้นกันต่อไป ฉันไม่ค่อยอยากพูดเรื่องการเมืองกับคนรอบข้างเท่าไหร่ เพราะรู้สึกว่าพูดไปก็เท่านั้น การเมืองเป็นประเด็นที่เปราะบางและชวนให้ทะเลาะกันได้ง่ายเหลือเกิน แม้จะระวังตัวและพยายามพูดอย่างมีสติ แต่ฉันพบว่าบ่อยครั้งที่ตนเองใส่อารมณ์เวลาที่พูดถึงเรื่องนี้ ยังไม่นับเรื่องสถาบันกษัตริย์ อันนี้ยิ่งแล้วใหญ่ ที่ควรเก็บไว้พูดกับคนที่สนิทและรู้ใจจริงๆ เท่านั้น

วันนี้ฉันไม่ได้ลงมือทำงานแม้แต่น้อย ใช้เวลาหลายชั่วโมงไปกับการนั่งทำการ์ดปีใหม่ แต่ก็ยังไม่เสร็จเป็นชิ้นเป็นอันแม้แต่ใบเดียว ฉันจำได้ว่าครั้งสุดท้ายที่ตนเองให้การ์ดอวยพรปีใหม่กับเพื่อนๆ คือสมัยที่ฉันเรียนอยู่ชั้นประถม เรานำการ์ดปีใหม่ใบเล็กๆ มาแลกกันที่โรงเรียนในวันส่งท้ายปี ฉันยังจำได้อีกว่าฉันเคยซื้อการ์ดปีใหม่ที่เปิดออกมาแล้วมีเสียงเพลงและนำไปให้กับคนที่ฉันแอบชอบ วันนั้นที่โรงเรียนจัดงานปีใหม่ ฉันยื่นการ์ดให้เธอและรีบวิ่งออกมาอย่างรวดเร็ว ฉันจำไม่ได้แล้วว่าเขียนอะไรลงไปในการ์ดใบนั้นบ้าง แต่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นในใจตอนนั้นคงประมาณว่ากลัวเธอเปลี่ยนไปเมื่อได้อ่านข้อความของฉัน เธอชื่อ “แคท” เธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่ฉันแอบชอบ ฉันไม่รู้ว่าตอนนี้เธออยู่ที่ไหนและทำอะไรอยู่ ตั้งแต่เรียนจบเราก็ไม่เคยคุยกันอีกเลย เมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา ฉันเจอผู้หญิงคนหนึ่งบนรถเมล์ แวบแรกที่เห็นฉันรู้สึกคลับคล้ายคลับคลาว่าเป็นเธอ เราลงรถเมล์ป้ายเดียวกัน ฉันตั้งใจว่าจะเดินเข้าไปทัก แต่เธอก็เดินหายไปเสียก่อน ทำให้ทุกวันนี้ฉันเองก็ยังไม่รู้ว่าผู้หญิงคนนั้นคือเธอหรือเปล่า ตอนนี้ฉันไม่ได้รู้สึกอะไรกับเธอแล้ว ความรักแบบเด็กๆ ในวันวานกลายเป็นความค้างคาใจ ฉันอยากเจอเธออีกครั้งเพื่อขอบคุณเธอที่เป็นหนึ่งในประสบการณ์ดีๆ ในวัยเด็กของฉัน

อากาศที่เชียงใหม่เย็นขึ้นทุกวัน คืนนี้ฉันนั่งอยู่หน้าบ้านโดยไม่ใส่เสื้อกันหนาว ไม่ใช่ว่าฉันไม่หนาว แต่ฉันอยากลองสัมผัสความเย็นของฤดูหนาวที่เชียงใหม่อย่างเต็มที่สักคืน หวังว่าตนเองคงไม่เป็นหวัดจนลุกไปทำงานในวันพรุ่งนี้ไม่ไหว อากาศหนาวๆ แบบนี้เหมาะกับการเผามันเหลือเกิน ฉันตั้งใจว่าคงมีสักวันที่จะซื้อมันมาเผากินกันกับพี่อ้อม พี่ตี๋ และปูน ฉันยังนึกถึงวันที่เผามันกินกับเบิ้ลที่น้ำหนาวอยู่เลย เราเผามันกันหลายลูก แต่ที่กินได้จริงๆ มีเพียงนิดเดียว หึหึ

วันศุกร์ที่ 21 เดือน 12 ปี '50

2007-12-21T21:20:00.000+07:00

ฉันตื่นแต่เช้าไปช่วยงานพี่ตี๋ที่ศูนย์ทรัพยากรมนุษย์ล้านนา อำเภอสันกำแพง งานครั้งนี้คือการจัดวอล์คแรลลี่ให้กับนักวิจัยและเจ้าหน้าที่ของสถาบันวิจัยสังคม มช. ฉันไม่ได้ทำหน้าที่อะไรมากนัก นอกจากการถ่ายรูปตลอดงาน ฉันรู้สึกว่าตนเองทำงานได้ไม่คุ้มค่าแรงเท่าไหร่ การถ่ายรูปเป็นงานที่ยากกว่าที่ฉันคิด ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะถ่ายรูปออกมาให้เข้าถึงความรู้สึกและสามารถบอกเล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นได้ แม้ว่าจะมีอุปกรณ์ดีแค่ไหนก็เถอะ สิ่งที่สำคัญกว่าคือฝีมือของคนถ่าย ซึ่งก็ต้องฝึกฝนอย่างหนักทีเดียวกว่าที่จะถ่ายออกมาได้ดี

ระหว่างทางที่นั่งรถไปศูนย์ ฉันมองเห็นหมอกปกคลุมพื้นที่สองข้างทางของถนนที่สันกำแพงเป็นระยะ ดวงอาทิตย์เปล่งแสงสีส้มอยู่ที่ปลายฟ้า มันเป็นภาพที่หาดูได้ไม่ง่ายนัก ฉันไม่ได้ตื่นมาเห็นแสงแรกของวันจากดวงอาทิตย์ยามเช้านานแล้ว มันเป็นความงามใกล้ตัวที่มีแต่คนที่ตื่นแต่เช้าเท่านั้นที่สามารถสัมผัสได้ การตื่นแต่เช้าทำให้เรามีเวลาในชีวิตเพิ่มมากขึ้น (แม้จะมียี่สิบสี่ชั่วโมงเท่าเดิมก็เถอะ) และความรู้สึกของการตื่นแต่เช้าก็แตกต่างจากการตื่นมารับแสงแดดยามสายยิ่งนัก ฉันทำเป็นพล่ามเหมือนคนรู้ดี แต่ตัวเองก็ทำไม่ค่อยได้ ฉันตั้งใจว่าจะลองตื่นให้เข้าขึ้นเพื่อมาสัมผัสกับความสุขเล็กๆ ที่ไม่ต้องไปไขว่คว้าจากที่ไหนไกล เพียงแค่ฉันลุกจากที่นอนให้เร็วขึ้น เปิดประตูเดินออกมา สูดลมหายใจรับการอากาศบริสุทธิ์เข้าไปให้เต็มปอด และเงยหน้ามองขึ้นไปบนท้องฟ้า

วันจันทร์ที่ 17 เดือน 12 ปี '50

2007-12-17T23:45:00.000+07:00

วันนี้ฉันตระหนักถึงคุณค่าของการมีชีวิตอย่างอิสระในโลกกว้างขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง แม้ว่าชีวิตทุกวันนี้อาจจะไม่ได้สมบูรณ์เท่าใดนักในความรู้สึกของฉัน แต่เมื่อเทียบกับชีวิตที่ไร้อิสรภาพของผู้ต้องขัง ฉันพบว่าตนเองโชคดีเหลือเกิน ฉันสามารถทำสิ่งต่างๆ ได้มากมายกว่าที่ตนเองเคยคาดคิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำอะไรเพื่อผู้อื่น บางทีคุณค่าในชีวิตของเราอาจจะไม่ได้อยู่ที่ว่าเราทำอะไรเพื่อตนเองบ้าง แต่อยู่ที่การทำเพื่อคนรอบข้าง โดยเฉพาะคนที่เรารัก

ผู้ต้องขังที่ฉันคุยด้วยในวันนี้เป็นหญิงวัยกลางคนที่ถูกตัดสินจำคุกด้วยคดีร่วมกันปล้นฆ่า แต่เธอปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา ทุกวันนี้เธอไม่สามารถยอมรับกับสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตของตนเองได้ เนื่องจากเธอคิดว่าชีวิตของเธอไม่น่าจะตกอยู่ในสภาพเช่นนี้ ความทุกข์ที่บีบคั้นอยู่ภายในใจของเธอมากที่สุดในตอนนี้คือ การไม่สามารถทำหน้าที่ของแม่ที่จะดูแลและปกป้องลูกๆ ของตนเองได้ เมื่อรู้ว่าลูกมีความทุกข์ เธอมีความทุกข์ยิ่งกว่า เนื่องจากไม่สามารถช่วยเหลือลูกๆ ได้ เธอกังวลว่าจะเกิดความผิดพลาดขึ้นในชีวิตของลูกๆ ที่กำลังอยู่ในช่วงรอยต่อของชีวิตและไม่มีพ่อแม่คอยดูแล แม้ว่าฉันจะไม่เคยประสบกับเหตุการณ์แบบนี้โดยตรง แต่ก็พอเข้าใจได้ว่าความทุกข์ที่เกิดขึ้นในใจของเธอมันหนักหนาเพียงใด การรู้ว่าคนที่เรารักเป็นทุกข์และต้องการความช่วยเหลือแต่เราไม่สามารถทำอะไรได้เลยแม้แต่น้อย นอกจากการภาวนาเงียบๆ อยู่ในใจ ก่อให้เกิดความเจ็บปวดอย่างยิ่ง เรื่องราวของเธอทำให้ฉันกลั้นน้ำตาเอาไว้ไม่อยู่ ฉันทำอะไรไม่ได้มากไปกว่าการให้กำลังใจเธอ “ผมคิดว่าตัวคุณเองก็เปรียบเสมือนคนสวน และลูกๆ ก็เป็นดังเหมือนต้นกล้าเล็กๆ ที่กำลังเติบโต คนสวนคนนี้ก็คงอยากเห็นต้นกล้าเติบโตเป็นต้นไม้ใหญ่ที่มั่นคง แต่ต้นไม้ก็ไม่สามารถเติบโตได้ในเร็ววัน แม้ว่าคนสวนจะพยายามเพียงใดก็ตาม การจะเป็นต้นไม้ใหญ่ต้องอาศัยเวลา คนสวนคนนี้พร้อมที่จะอดทนรอวันที่ได้เห็นต้นไม้เติบโตอย่างมั่นคงไหมครับ สิ่งเดียวที่คุณทำได้ตอนนี้คือการดูแลตัวเองให้ดีที่สุด และเป็นกำลังใจให้กับลูกๆ เพื่อรอวันที่จะได้เห็นความสำเร็จของพวกเขา” น้ำตาของฉันเอ่อล้นของมาในขณะที่กำลังพูดประโยคเหล่านี้ เธอเองก็ร้องไห้ออกมาเช่นกัน และพยักหน้าบอกว่าจะพยายามทำให้ดีที่สุด

สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นในใจของฉันเมื่อออกจากทัณฑสถานคือ ฉันอยากทำอะไรให้กับคนรอบข้างมากกว่านี้ในขณะที่ฉันยังสามารถทำอะไรให้กับพวกเขาได้อยู่ ฉันหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาและโทรไปหาแม่ เช่นเดียวกับทุกครั้ง ฉันกับแม่ไม่ได้มีเรื่องราวอะไรคุยกับมากไปกว่าการบอกเล่าเรื่องราวเล็กๆ น้อยๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตตอนนี้ แต่ฉันรู้สึกดีใจเหลือเกินที่ได้คุยกับแม่ ฉันบอกแม่ว่าผู้ต้องขังแย่งน้ำพริกเผาที่แม่ทำมาให้กันใหญ่ แม่ดีใจและบอกว่าครั้งหน้าจะทำมาให้อีก ฉันคิดว่าการพูดคุยกันสั้นๆ ไม่กี่นาทีช่วยเติมเต็มอะไรบางอย่างในใจของฉันและช่วยทำให้แม่เบิกบานที่นานๆ ทีลูกจะเป็นฝ่ายโทรไปหา นับจากนี้ฉันตั้งใจว่าจะทำอะไรให้กับคนที่ตนเองรักให้มากที่สุดเท่าที่ฉันจะทำได้ ฉันไม่อยากเสียใจหากต้องมานั่งนึกย้อนกลับไปว่าทำไมวันนั้นฉันถึงไม่ได้ทำ

วันอาทิตย์ที่ 16 เดือน 12 ปี '50

2007-12-16T14:21:00.000+07:00

หลายวันมานี้ฉันไม่มีกะจิตกะใจจะทำอะไรเท่าไหร่ รวมถึงการพิมพ์บันทึกด้วย แม้จะรู้ดีว่าตนเองควรจะรีบทำงานให้เสร็จ เพราะเหลือเวลาอีกไม่มากแล้ว แต่ฉันก็ปล่อยตัวเองให้ใช้เวลาอย่างไร้สาระไปวันๆ ตั้งแต่กลับมาจากกรุงเทพฯ ฉันแทบไม่ได้ออกไปไหนเลย ใช้เวลาอยู่กับบ้านทั้งวัน นอนดึก ตื่นสาย เปิดคอมฯ ท่องโลกไซเบอร์ไปเรื่อยเปื่อย และแล้วก็ผ่านไปอีกหนึ่งวัน วันแล้ววันเล่าที่ฉันไม่ได้ลงมือทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน บ่ายวันนี้ฉันฝืนใจตัวเองให้เปิดไมโครซอฟท์เวิร์ดขึ้นมาเพื่อพิมพ์บันทึก ทั้งที่ไม่ค่อยมีอารมณ์อยากนึกคิดอะไรเท่าไหร่ ฉันเพิ่งวางมือจากกีตาร์ไปเมื่อครู่นี้เอง การเล่นกีตาร์เป็นสิ่งหนึ่งที่ช่วยลดความฟุ้งซ่านในความคิดของตนเองไปได้บ้าง ฉันอยากจะเล่นกีตาร์และแหกปากร้องเพลงดังๆ เพื่อระบายความเหนื่อยหน่ายและปลุกตัวเองจากอาการซึมกะทือเหลือเกิน แต่ก็ยังเกรงใจบ้านข้างๆ ฉันรู้สึกว่าฉันใช้ชีวิตแบบเฉื่อยชาเอามากๆ หากไม่มีอะไรมากระตุ้น ฉันก็ปล่อยให้ชีวิตดำเนินไปตามยถากรรม ไม่คิดที่จะลงมือสร้างสรรค์อะไรให้กับชีวิตตนเอง

หลายวันที่ผ่านมาฉันพยายามฝึกสติด้วยการกวาดพื้น ถอนหญ้า และทำกับข้าว เพื่อเรียกสติของตนเองกลับมา ฉันพยายามฝืนยิ้ม จากที่อ่านเจอในหนังสือของท่านติช นัท ฮันห์ ว่าการฝืนยิ้มก็ช่วยทำให้เราผ่อนคลายได้ แต่สิ่งเหล่านี้ก็ช่วยให้ฉันมีสติขึ้นมาได้บ้างเล็กน้อย อาจเป็นเพราะฉันยังพยายามไม่มากพอ ฉันพยายามบอกตัวเองว่ากินกวาดพื้นเพื่อกวาดพื้น ล้างจานเพื่อล้างจาน แต่จิตใจของฉันก็ยังวุ่นวาย ภายนอกเฉื่อยชา ในใจว้าวุ่น เอาเข้าไป เมื่อไหร่ฉันจะหลุดพ้นจากภาวะนี้เป็นอยู่ เย็นนี้พี่อ้อมกับพี่ตี๋ก็จะกลับแล้ว และปูนกับพลอยก็จะมาที่บ้านด้วย ฉันคงต้องพยายามทำตัวให้ร่าเริงเป็นปกติ ที่จริงฉันก็ไม่ค่อยชอบใช้ชีวิตกับคนอื่นเท่าไหร่ ฉันชอบอยู่คนเดียว ทำอะไรคนเดียว ไปไหนมาไหนคนเดียว แต่ในเวลานี้การมีคนมาอยู่ด้วยอาจจะช่วยเยียวยาความเฉื่อยชาที่เกิดขึ้นกับฉันได้บ้างก็เป็นได้

วันนี้ฉันตื่นขึ้นมาก็ลงมือกวาดพื้นและถอนหญ้าต่อทันที ฉันอยากทำอะไรให้กับบ้านหลังนี้บ้าง ฉันอยู่ที่นี่มาหลายเดือน แต่ไม่เคยดูแลมันเลย อย่างน้อยก่อนที่ฉันจะจากมันไป ขอให้ตนเองได้ลงมือทำอะไรสักอย่าง ตั้งใจว่าจะทำให้เสร็จก่อนที่พี่อ้อมจะกลับมา บางทีมันอาจจะทำให้พี่อ้อมประหลาดใจที่ฉันลุกขึ้นมาทำอะไรแบบนี้ ในความคิดของพี่อ้อม ฉันคงเป็นผู้ชายที่ไม่ค่อยเอาไหน ไม่เอาใจใส่อะไร และไม่สนใจใคร คงไม่แปลกหากพี่อ้อมจะคิดแบบนี้ เพราะฉันเองยังคิดว่าตลอดเวลาที่ฉันอยู่ที่เชียงใหม่ ฉันเองก็ทำตัวแบบนี้อยู่ ขนาดห้องนอนตัวเองฉันยังไม่ค่อยได้ทำความสะอาดเลย โดยเฉพาะห้องน้ำ ปูนโทรมาบอกว่าให้ทำความสะอาดห้องน้ำด้วย แต่ถึงแม้ปูนจะไม่บอก ฉันก็ตั้งใจจะทำอยู่แล้ว ทุกอย่างที่ฉันทำหลายวันมานี้ไม่ใช่เพื่อใคร แต่เพื่อตัวฉันเอง ให้ฉันไม่ต้องรู้สึกค้างใจเมื่อถึงเวลาต้องจากไป

วันพฤหัสบดีที่ 13 เดือน 12 ปี '50

2007-12-13T19:27:00.000+07:00

ฉันกลับมาใช้ชีวิตที่เชียงใหม่อีกครั้ง ฉันเหลือเวลาที่นี่เพียงสองสัปดาห์ก่อนที่จะเดินทางกลับบ้านอย่างถาวร อากาศที่เชียงใหม่ตอนนี้ยังหนาวเหมือนเดิม ผิดกับกรุงเทพฯ ที่ไม่มีความเย็นให้สัมผัสเลยแม้แต่น้อย ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นเวลาแห่งการพักผ่อนของฉันอย่างแท้จริง ตั้งใจว่าจะขนงานกลับไปทำ สุดท้ายก็ไม่ได้ทำอะไรเลย อยู่บ้านก็นั่งเล่นเกมกับไอ้โอ๋และไอ้เอ๋ ไปอกาลิโกก็นั่งเล่นนั่งคุยกับเบิ้ลและเพื่อนๆ นึกแล้วก็ใจหายขึ้นมาอีกว่าปีหน้าอกาลิโกก็คงจะไม่มีอีกต่อไปแล้ว และชีวิตของฉันที่เชียงใหม่ก็ต้องสิ้นสุดลงเช่นกัน ฉันลองคิดๆ ดูแล้ว สิ่งที่ทำให้ฉันรู้สึกใจหายน่าจะเป็นบรรยากาศแห่งการลาจากมากกว่าการจากลาไปจริงๆ พอพ้นช่วงนั้นไปแล้วฉันก็ทำใจได้ไม่ยาก ตอนจะเดินทางกลับไปกรุงเทพฯ ก็รู้สึกอาลัยอาวรณ์เชียงใหม่ ตอนจะกลับมาเชียงใหม่ก็คิดถึงคนที่กรุงเทพฯ แต่พอเวลาผ่านไปไม่ทันไร ฉันก็กลับมาใช้ชีวิตตามปกติเหมือนเดิม ฉันเป็นคนไม่มีความผูกพันกับอะไรเลย หรือว่าเป็นคนที่ทำใจยอมรับสภาพได้ง่ายกันแน่

วันนี้พอกลับถึงบ้าน ฉันก็ไม่ได้ออกไปไหน อุ่นหมูอบที่แม่ใส่กล่องมาให้จากบ้านกินเป็นมื้อแรกของวัน เปิดคอมฯ ตอบอีเมล โหลดโปรแกรมแอนตี้ไวรัสตัวใหม่ และนั่งอ่านหนังสือของท่านติช นัท ฮันห์ ไปพลาง ตอนนี้ฉันกำลังอ่าน “Under the Rose Apple Tree” เป็นหนังสือเล่มบางๆ ที่ว่าด้วยการฝึกสติในชีวิตประจำวัน ท่านนัท ฮันห์ เขียนภาษาอังกฤษโดยใช้ภาษาง่ายๆ ทำให้ฉันอ่านหนังสือเล่มนี้ได้อย่างไหลลื่น ฉันชอบวิธีการที่ท่านใช้ในการอธิบายให้เห็นภาพอย่างชัดเจน เช่น การเปรียบการดูแลความโกรธกับการที่แม่ดูแลเด็กน้อยที่ร้องไห้ เมื่อเด็กน้อยร้องไห้ แม่จะดูแลเขาหรือเธอโดยการโอบอุ้มด้วยความรักและความเอาใจใส่ ไม่ใช่การต่อว่าหรือทุบตี เช่นเดียวกับความโกรธ เมื่อมีความโกรธเกิดขึ้น เราจะโอบอุ้มมันด้วยพลังแห่งสติ ไม่ใช่การผลักไสหรือกดทับมันเอาไว้ เราบอกกับตัวเองว่า “หายใจเข้า ฉันรู้ว่าฉันกำลังโกรธ หายใจออก ฉันรู้ว่าความโกรธอยู่ในตัวฉัน” แม้ว่าความโกรธไม่ได้หายไปไหน แต่เราจะปลอดภัยจากการถูกทำร้าย เพราะเรารู้เท่าทันด้วยสติในการกำหนดลมหายใจ เราค่อยๆ ใช้สติในการดูแลความโกรธจนกระทั่งมันสลายไปเอง

ตอนเย็น ฉันออกไปซื้อกับข้าวมาทำกินเอง อาหารมื้อนี้ประกอบด้วยผัดฟักทอง ไข่เจียว และหมูอบของแม่ หลังจากกินข้าวเสร็จฉันหยิบไม้กวาดไปกวาดใบไม้ที่รกเกลื่อนเต็มพื้นหน้าบ้าน วูบหนึ่งฉันนึกถึงตอนที่ตนเองบวชเป็นพระ ตอนนั้นไม้กวาดเป็นเครื่องมือที่ฉันต้องหยิบจับบ่อยที่สุด ทุกวันเลยก็ว่าได้ ตื่นเช้ามาก็กวาด ตอนเย็นก่อนทำวัตรก็กวาด แม้การกวาดพื้นจะเป็นกิจกรรมที่ธรรมดาสามัญเอามากๆ แต่มันกลับทำให้ฉันมีสติและเข้าถึงสมาธิได้มากกว่าการนั่งสมาธิเสียอีก เย็นวันนี้ก็เช่นกัน ฉันกวาดไปเรื่อยๆ ไม่รีบไม่ร้อน มีสติจดจ่ออยู่กับการกวาดพื้นอย่างเต็มที่ แม้จะออกแรงจนได้เหงื่อ แต่ฉันรู้สึกว่าตนเองผ่อนคลายมากกว่าตอนนั่งจดจ่ออยู่หน้าคอมฯ เสียอีก มีเรื่องน่าขำตรงที่ ในขณะที่ฉันกำลังกวาดอยู่ตรงบริเวณหลุมใส่เศษขยะ ฉันดันลื่นและตกลงไปในนั้น มันเป็นหลุมขนาดประมาณห้าคูณห้าเมตร และสูงมากกว่าความสูงของฉัน ฉันคงขึ้นมาไม่ได้แน่ๆ หากตอนนั้นพี่โต้งไม่มารดน้ำต้นไม้ที่บ้าน

หลังกำแพงสูงและลูกกรงเหล็ก: เสี้ยวหนึ่งในห้วงคำนึุงของผมจากการสัมผัสชีวิตในนั้น

2007-12-13T10:39:00.000+07:00

กำแพงสูงใหญ่ตั้งตระหง่านอยู่เบื้องหน้าของผม ป้ายขนาดใหญ่ระบุว่าสถานที่นี้คือ ‘ทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่’ ผมเดินไปที่ประตูเหล็กด้านหน้าที่สองข้างขนาบด้วยปืนใหญ่ เจ้าหน้าที่ชายในชุดสีกากีที่ประจำอยู่ที่ประตูมองผ่านซี่ลูกกรงออกมาและถามขึ้น “ติดต่อเรื่องอะไรครับ” ผมตอบไปว่า “มาช่วยงานที่สถานพยาบาลครับ ผมเป็นนักจิตวิทยา” ประตูเหล็กค่อยๆ เปิดออก ผมสูดลมหายใจลึกและก้าวเท้าเข้าไป ประตูปิดลงพร้อมกับการเริ่มต้นงานของผมในสถานที่แห่งนี้...

-1-

ชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำไม่เป็นที่เปิดเผยเท่าใดนักในสังคม ไม่ค่อยมีใครรู้ว่าพวกเขาใช้ชีวิตและมีความเป็นอยู่อย่างไรภายในสถานที่ซึ่งรายล้อมไปด้วยกำแพงสูงและลูกกรงเหล็ก จินตนาการเกี่ยวกับเรือนจำของคนส่วนใหญ่ได้มาจากนิยายและภาพยนตร์ ซึ่งไม่แน่ว่าจะตรงกับความเป็นจริงหรือไม่ ความลึกลับของชีวิตในเรือนจำอยู่ในใจของผมมานาน จนกระทั่งพี่อ้อมเสนอให้ผมไปฝึกงานที่เชียงใหม่และทำวิทยานิพนธ์เกี่ยวกับผู้ต้องขัง ผมจึงตอบรับโดยไม่ลังเล นอกจากนี้ผมยังได้รับการสนับสนุนเรื่องความเป็นอยู่ในเชียงใหม่และการฝากฝังให้เข้าไปช่วยงานที่สถานพยาบาลของทัณฑสถานจากพี่อ้อมอีกด้วย

ปัจจุบันทัณฑสถานหญิง จังหวัดเชียงใหม่มีผู้ต้องขังราวหนึ่งพันสองร้อยคน กว่าเก้าสิบเปอร์เซ็นต์เป็นผู้ต้องขังคดียาเสพติด และที่เหลือเป็นผู้ต้องขังคดีอื่นๆ เป้าหมายหลักของผมอยู่ที่ผู้ต้องขังหญิงคดีฆาตกรรม ดังที่ระบุไว้ในหัวข้อวิทยานิพนธ์ นอกจากบทบาทของนักวิจัยในการเก็บข้อมูลทำวิทยานิพนธ์แล้ว บทบาทอีกอย่างหนึ่งของผมในนั้นก็คือ นักจิตวิทยาที่เข้าไปให้คำปรึกษาผู้ต้องขัง ในทัณฑสถานหญิงเชียงใหม่ ผู้ต้องขังที่มารับบริการการปรึกษาเชิงจิตวิทยามีสามประเภทใหญ่ๆ คือ ผู้ต้องขังที่เดินเข้ามาขอพบนักจิตวิทยาด้วยตนเอง ผู้ต้องขังใหม่ที่มีคะแนนในแบบประเมินสุขภาพจิตเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด และผู้ต้องขังที่ถูกส่งตัวมาจากเจ้าหน้าที่เนื่องจากมีปัญหาบางอย่าง แต่ปัญหาของผู้ต้องขังทั้งสามประเภทแทบไม่แตกต่างกันเลย

-2-

ตอนแรกผมรู้สึกหวาดหวั่นอยู่บ้างเหมือนกันที่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับผู้ต้องขังที่บางคนก็เคยผ่านการฆ่าคนตายมาก่อน แต่หลังจากได้เข้าไปพูดคุยกับพวกเขา ภาพอันน่ากลัวที่ตนเองเคยวาดไว้ก่อนหน้านี้ก็หายไปหมด เหลือเพียงความเข้าใจและเห็นอกเห็นใจ ไม่ว่าพวกเขาจะเป็นใครหรือเคยทำสิ่งใดมาก่อน ท้ายที่สุดพวกเขาก็คือมนุษย์คนหนึ่งที่มีความทุกข์ไม่ต่างจากพวกเรา การกระทำบางอย่างของพวกเขาแม้จะขัดกับกฎหมายและค่านิยมอันดีงามของสังคม แต่ก็ไม่ใช่หน้าที่ของผมที่จะไปตัดสินถูกผิดหรือดีชั่วให้กับพวกเขา หน้าที่ของผมคือเยียวยาความทุกข์และช่วยให้พวกเขาสามารถใช้ชีวิตในทัณฑสถานได้อย่างมีความสุข หรืออย่างน้อยก็ทุกข์น้อยที่สุด

ผมจำได้ว่าครั้งแรกที่เข้าไปทำงานที่นี่ ตนเองแทบจะทำอะไรไม่ถูกเลยทีเดียว เป็นการเริ่มต้นงานอย่างไม่ทันตั้งตัว วันนั้นผมตั้งใจเพียงว่าจะเข้าไปแนะนำตัวกับเจ้าหน้าที่ที่สถานพยาบาล แต่มีผู้ต้องขังมารอรับคำปรึกษาอยู่พอดี ทำให้ผมต้องเริ่มงานอย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยง ในห้องสี่เหลี่ยมซึ่งปกติเป็นห้องพักของผู้ป่วยถูกดัดแปลงให้เป็นห้องรับการปรึกษา ที่นั่งอยู่ตรงหน้าของผมเป็นผู้ต้องขังหญิงคนหนึ่ง เธอนั่งเล่าเรื่องราวความทุกข์ของตนเองไปและร้องไห้ไป ผมทำอะไรไม่ได้มากไปกว่าการนั่งนิ่งๆ และพยักหน้า ภายในใจรู้สึกสับสนและมองไม่เห็นหนทางที่จะช่วยเหลือเธอ ภายหลังการสนทนา เธอบอกว่าตนเองรู้สึกดีขึ้นและขอบคุณผมที่ช่วยรับฟังปัญหาของเธอ

แม้ผมจะรู้สึกว่าตนเองไม่ได้ทำอะไรเลยก็ตาม แต่เมื่อมาคิดดูแล้วการที่ผมนั่งรับฟังเธออย่างตั้งใจ ก็เป็นการช่วยเหลือเธอเช่นกัน ปัญหาอย่างหนึ่งของผู้ต้องขังก็คือ การที่ไม่รู้ว่าจะเล่าปัญหาของตนเองให้ใครฟัง จะว่าไป ชีวิตที่อยู่ภายใต้ที่กฎระเบียบและตารางเวลาที่เคร่งครัดเช่นนี้ก็คงไม่มีใครมีเวลามารับฟังปัญหาของคนอื่นอย่างจริงจังเท่าไร เมื่อได้คุยกับผม ผู้ต้องขังหลายคนบอกว่าดีใจมากที่ได้พูดในสิ่งที่อยู่ในใจของตนเองมานาน เพราะว่าไม่รู้จะพูดกับใคร จะพูดกับเพื่อนผู้ต้องขังด้วยกันก็กลัวเขาจะไปเล่าต่อ จะคุยกับเจ้าหน้าที่ก็เกรงว่าจะโดนตำหนิหรือไม่ก็ได้รับคำแนะนำแบบขอไปที ผมคิดว่าการฟังด้วยหัวใจที่เปิดกว้าง ไม่ตัดสิน ไม่ตำหนิ และไม่สั่งสอน เพียงเท่านี้ก็ช่วยแบ่งเบาความทุกข์ที่หนักอึ้งอยู่ในใจของผู้คนที่นี่ได้มากแล้ว

ผมเชื่อว่าการรับฟังมีพลังอย่างยิ่งในการช่วยเยียวยาความทุกข์ที่เกิดขึ้นในใจของผู้คน หากเราฟังกันอย่างแท้จริง การฟังไม่ใช่แค่ใช้หูรับคลื่นเสียงเท่านั้น แต่ต้องใช้ใจสัมผัสกับความรู้สึกที่มาพร้อมกับเสียงให้ได้ด้วย หลายครั้งที่ผมทำหน้าที่เป็นเพียงผู้รับฟังมากกว่าที่จะให้คำแนะนำใดๆ ออกไป สิ่งที่ผู้ต้องขังต้องการจริงๆ อาจจะไม่ใช่ทางออกของปัญหา เพราะอย่างไรเสียปัญหาที่สำคัญที่สุดสำหรับพวกเขาก็คือ การต้องใช้ชีวิตอย่างไร้อิสรภาพอยู่ในนี้ ซึ่งเป็นปัญหาที่ไม่มีทางออกใดๆ นอกจากการยอมรับมันให้ได้ แม้ว่าผมจะไม่สามารถช่วยเหลือให้พวกเขาหลุดพ้นจากกำแพงสูงที่รายล้อมอยู่ไปสู่อิสรภาพได้ แต่ผมเชื่อว่าอย่างน้อยตนเองก็สามารถช่วยให้พวกเขาทำลายกำแพงแห่งความทุกข์ในใจที่กักขังพวกเขาอยู่ได้บ้าง แม้จะเป็นเพียงเสี้ยวเล็กๆ ก็ตาม

-3-

แม้ว่าชีวิตที่ไร้อิสรภาพในทัณฑสถานจะเต็มไปด้วยความกดดันและบีบคั้นจิตใจ แต่ผมพบว่าผู้ต้องขังจำนวนหนึ่งก็สามารถใช้ชีวิตในนี้ได้อย่างไม่ทุกข์ร้อนจนเกินไปนัก ไม่ใช่ว่าปัญหาของพวกเขาเบากว่าปัญหาของคนอื่น แต่เป็นเพราะมุมมองที่มีต่อชีวิต พวกเขาตระหนักว่าชีวิตของตนเองยังมีคุณค่าและยังมีสิ่งที่มีความหมายสำหรับชีวิตของพวกเขาอยู่ ดังที่นิทเช่ นักปรัชญาชาวเยอรมันกล่าวว่า “ผู้ที่มีเหตุผลในการมีชีวิตอยู่ย่อมสามารถอดทนต่อสภาพที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะมาในรูปแบบใดได้เกือบทุกอย่าง” ผู้ต้องขังเกือบทั้งหมดตอบเป็นเสียงเดียวกันว่า สิ่งที่มีความหมายที่สุดสำหรับตนเองในตอนนี้คือ “คนในครอบครัว” ไม่ว่าชีวิตในทัณฑสถานจะยากลำบากเพียงใด หากครอบครัวของพวกเขาไม่ทอดทิ้งและยังรอคอยพวกเขาอยู่ ผู้ต้องขังเหล่านี้ก็พร้อมที่จะอดทนและต่อสู้ชีวิตต่อไป กำลังใจจากครอบครัวเปรียบเสมือนสายฝนเม็ดเล็กๆ ที่หยดลงบนพื้นดินที่แล้งแห้งให้ชุ่มช่ำขึ้นมาอีกครั้ง

หากผู้ต้องขังไม่หลงเหลือสิ่งใดที่มีความหมายสำหรับชีวิตของตนเองเลย ก็เป็นหน้าที่ของผมที่จะอยู่เป็นเพื่อนและสนับสนุนให้พวกเขาค้นพบหรือสร้างความหมายของชีวิตขึ้นมาด้วยตนเอง ท้ายที่สุดแล้วพวกเขาไม่จำเป็นต้องมีชีวิตอยู่เพื่อใคร แต่มีชีวิตอยู่เพื่อตัวของพวกเขาเอง ความทุกข์ที่พวกเขากำลังเผชิญมีความหมายและคุณค่าแฝงอยู่ ติช นัท ฮันห์ กล่าวว่า “หากเราไม่รู้จักความทุกข์ เราก็จะไม่รู้จักความสุข” ความสุขอาจจะไม่ได้หมายถึงความเป็นอยู่ที่สะดวกสบาย แต่เป็นการค้นพบความหมายและคุณค่าของชีวิตที่พวกเขาไม่เคยตระหนักมาก่อน ผู้ต้องขังคนหนึ่งบอกว่าตนเองไม่เคยคิดถึงเรื่องอื่นนอกจากเรื่องงาน จนกระทั่งเข้ามาอยู่ในทัณฑสถานจึงได้ตระหนักว่าสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิตของตนเองคือ “ลูก” ทุกวันนี้ลูกเป็นกำลังใจที่ทำให้เธอมีชีวิตอยู่ได้ ผมคิดว่าบางทีกว่าที่เราจะตระหนักได้ว่าสิ่งใดมีความหมายที่สุดสำหรับเรา อาจจะต้องรอให้ถึงวันที่เราเผชิญกับความทุกข์ที่สุดในชีวิตก่อนก็เป็นได้

-4-

แรกเริ่มผมคิดว่าตนเองเข้าไปในทัณฑสถานด้วยบทบาทของนักจิตวิทยาที่ต้องเข้าไปจัดการกับปัญหาของผู้ต้องขังและช่วยเยียวยาพวกเขา แต่เมื่อเวลาผ่านไปผมรู้สึกว่าบทบาทของตนเองในนั้นเหลือเพียงบทบาทของเพื่อนมนุษย์คนหนึ่งที่พร้อมจะรับฟังและเป็นกำลังใจให้พวกเขา ผมไม่มีคำแนะนำดีๆ หรือทางออกของปัญหามอบให้กับพวกเขา ผมมีเพียงความเข้าใจและกำลังใจเท่านั้นที่จะมอบให้ แม้ว่าปัญหาของพวกเขายังคงอยู่วันยังค่ำ แต่พวกเขาอาจจะเผชิญมันด้วยจิตใจที่เข้มแข็งกว่าเดิม และท้ายที่สุดแล้วพวกเขาเองเท่านั้นที่จะเป็นผู้จัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นด้วยตนเอง

การเข้ามาช่วยงานที่ทัณฑสถานทำให้ผมมีโอกาสได้พบเจอกับผู้คนหลากหลายประเภทที่ไม่คิดว่าตนเองจะได้เจอ ได้รับฟังเรื่องราวชีวิตของผู้ต้องขังที่เข้มข้นกว่าละครหลังข่าว และที่สำคัญได้เรียนรู้การเป็นนักจิตวิทยาในอีกมิติหนึ่ง นักจิตวิทยาที่ไม่ต้องพยายามแก้ปัญหาใดๆ นอกจากการเป็นกัลยานมิตรที่พร้อมจะอยู่กับความทุกข์ของผู้คนด้วยใจที่เปิดกว้าง ยอมรับและเข้าใจความแตกต่างหลากหลายของเพื่อนมนุษย์ และท้ายที่สุดผมเองก็ต้องยอมรับให้ได้ว่าตนเองไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทุกเรื่อง ปัญหาบางอย่างต้องใช้เวลาในการคลี่คลายตัวมันเอง เพียงแค่ผมทำหน้าที่ของตนเองให้ดีที่สุด...เท่านี้ก็เพียงพอแล้ว

ปล. ตีพิมพ์ใน ad-hoc 2008 วารสารเฉพาะกิจของชาว counseling จุฬาฯ

วันอังคารที่ 4 เดือน 12 ปี '50

2007-12-04T20:19:00.000+07:00

ท้องฟ้าตอนเย็นเป็นสีเทาหม่น คล้ายกับว่าฝนจะตกลงมา แต่ก็ไม่มีฝนสักหยด มีเพียงลมหนาวที่พัดโชยมาเป็นระยะ สภาพอากาศแบบนี้เหมาะกับการนั่งจิบชาอุ่นๆ ในห้องมากกว่าที่จะเดินตะลอนๆ แบบที่ฉันกำลังทำ ฉันเริ่มเดินตั้งแต่ออกจากทัณฑสถาน หยุดพักจิบชาและอ่านหนังสือที่ร้านกาแฟเคออส ก่อนออกเดินต่อเลียบคูเมืองด้านประตูสวนดอก เดินลัดตัดเข้าไปยังกาดสวนแก้ว และเดินต่อไปบนถนนห้วยแก้ว ฉันเดินไปเรื่อยๆ เลี้ยวเข้าไปยังถนนนิมมานเหมินทร์ จากนั้นก็ทะลุออกมายังถนนสุเทพ แวะกินผัดซีอิ้วที่ร้านนำชัยลาดหน้า ตรงข้ามตลาดจันทร์กุมาร และเดินต่อจนถึงหลัง มช. ที่หมายของฉัน อันที่จริงฉันก็ไม่ได้โปรดปรานการเดินทางไกลด้วยเท้าแบบนี้เท่าไร แต่ทำอย่างไรได้ ในเมื่อรถสองแถวแดงไม่รับฉันสักคัน ฉันโบกอยู่ร่วมสิบคันตลอดทาง แต่ก็ไม่มีรถคันไหนยอมไปส่ง สุดท้ายฉันจึงต้องพึ่งสองเท้าของตัวเองให้นำพาฉันมายังจุดหมาย

ฉันเองก็พอเข้าใจที่สองแถวไม่ยอมมาส่งฉันที่หลัง มช. เนื่องจากหลายวันมานี้ การจราจรในเชียงใหม่หนาแน่นและติดขัดเหลือเกิน โดยเฉพาะด้านหลัง มช. ยาวตลอดไปจนถึงคูเมือง ช่วงนี้เป็นช่วงเทศกาลที่นักท่องเที่ยวเริ่มมาเที่ยวเชียงใหม่ และคงเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ไปจนถึงต้นปีหน้า รักโทรมาหาบอกว่าจะมาเที่ยวเชียงใหม่กับไอ้หมิงด้วยเหมือนกัน ประมาณวันที่สิบสามถึงสิบหก ส่วนวันที่สิบหกปูนกับพลอยก็จะมาอยู่ที่เชียงใหม่ด้วยเช่นกัน แต่ฉันคงไม่มีเวลาเที่ยวเล่นกับเพื่อนมากนัก เนื่องจากงานเก็บข้อมูลที่ทัณฑสถานยังไม่เรียบร้อย พูดถึงทัณฑถสถาน ฉันเองก็ยังรู้สึกค้างใจ ที่เจ้าหน้าที่ที่สถานพยาบาลทุกคนเรียกฉันว่า “พี่เอก” ทั้งๆ ที่ฉันคิดว่าพวกเขาน่าจะเป็นพี่ของฉัน แต่ฉันก็ไม่ได้แก้ไขความเข้าใจผิด ปล่อยให้พวกเขาเรียกฉันว่าพี่มาตลอด หากจะบอกความจริงเอาตอนนี้ ฉันก็เกรงว่าจะทำตัวไม่ถูก ก็เลยปล่อยเลยตามเลย

หัวค่ำ ฉันเข้าไปเดินเล่นในงานเกษตร ได้เสื้อแขนยาวผ้าฝ้ายมาหนึ่งตัว กลับมาบ้านเปิดคอมฯ ตั้งใจว่าจะเขียนบทความที่ต้องส่งไปลง ad-hoc วารสารรายปีของชาว counseling จุฬาฯ แต่ก็ยังไม่มีอารมณ์เขียน ฉันเขียนไปได้นิดหน่อยแล้วเกี่ยวกับประสบการณ์ที่ได้เข้าไปให้คำปรึกษาผู้ต้องขังในทัณฑสถานหญิง พี่อ้อนบอกว่าให้ส่งภายในวันที่หก เหลือเวลาอีกสองวัน ค่อยๆ บิวด์อารมณ์ไปก่อน พรุ่งนี้มีเวลาอยู่บ้านทั้งวัน ก่อนที่จะเดินทางกลับกรุงเทพฯ ตอนสามทุ่ม จะว่าไปพักนี้ฉันก็ไม่มีอารมณ์จะเขียนอะไรเลย แม้กระทั่งบันทึกประจำวัน ฉันรู้สึกว่าความคิดมันตีบตันจนไม่อาจลงมือถ่ายทอดออกมาเป็นตัวหนังสือได้ ยิ่งเขียนก็ยิ่งรู้สึกว่าตนเองเขียนไม่รู้เรื่อง เอาเถอะ ก็ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกอะไร เพราะมันก็เกิดขึ้นกับฉันอยู่เสมอๆ เป็นระยะอยู่แล้ว สักพักก็คงหาย

วันเสาร์ที่ 1 เดือน 12 ปี '50

2007-12-02T13:59:00.001+07:00

ฉันเริ่มต้นเดือนสุดท้ายของปีด้วยการนอนตื่นสายเช่นเคย ปั่นจักรยานออกจากบ้านไปกินก๋วยเตี๋ยวข้างร้านการ์ตูน แวะไปตัดผมที่ร้านตัดผมใกล้ๆ กับวัดสวนดอก จากนั้นก็ปั่นจักรยานเข้า มช. ฉันปั่นผ่านแปลงเกษตรจึงแวะลงไปดูดอกไม้และพืชผักนานาพันธุ์ที่ปลูกไว้ต้อนรับงานเกษตรที่จะมีขึ้นในสัปดาห์หน้า ดอกไม้สีสันงดงาม แต่ในใจของฉันเป็นสีเทามัวหมอง

ฉันปั่นต่อไปหาที่นั่งอ่านหนังสือตรงสนามหญ้าด้านข้างศาลาธรรม วันนี้ฉันรู้สึกว่าตนเองไม่มีความสุขเอาเสียเลย อารมณ์สับสนและเบื่อหน่ายในชีวิตกลับมาหาฉันอีกครั้ง ในขณะที่กำลังนั่งอ่านหนังสือ วูบหนึ่งคำพูดที่ฉันบอกกับผู้ต้องขังหญิงคนหนึ่งเมื่อวานนี้ก็ลอยเข้ามาในห้วงสำนึก “เราสามารถเลือกได้ว่าเราจะมีความสุขหรือเป็นทุกข์ ลองทำตามที่ผมบอกนะครับ หายใจเข้า บอกกับตัวเองว่าฉันสบายใจ หายใจออก บอกกับตัวเองว่าฉันมีความสุข” นี่คือสิ่งหนึ่งที่ฉันได้เรียนรู้จากการปฏิบัติตามแนวทางของหมู่บ้านพลัม เมื่อเราอยู่กับลมหายใจเข้าออกอย่างแท้จริง ลมหายใจจะช่วยเยียวยาความทุกข์ที่อยู่ภายในใจ และแปรเปลี่ยนไปเป็นความสงบและความสุข

น่าตลกตรงที่ฉันพยายามช่วยให้ผู้อื่นจัดการกับความทุกข์ของพวกเขา แต่ตัวฉันกลับไม่สามารถจัดการกับความทุกข์ของตนเองได้ เมื่อคิดได้ดังนั้น ฉันจึงสูดลมหายใจเข้าลึกๆ และบอกกับตัวเองว่าฉันสบายใจ จากนั้นค่อยๆ ปล่อยลมหายใจออก และบอกกับตัวเองว่าฉันมีความสุข ปล่อยความทุกข์ที่มีอยู่ในใจให้ลอยหายไปพร้อมกับลมหายใจออก ไม่ว่าอดีตที่ผ่านมาจะเป็นอย่างไร ไม่ว่าจะอะไรเกิดขึ้นในอนาคต ขอเพียงปัจจุบันเราสามารถหายใจอย่างมีความสุขได้ เท่านั้นก็เพียงพอแล้ว ฉันอยู่กับลมหายใจเข้าออกของตัวเองครู่หนึ่ง จากนั้นจึงกลับมาอ่านการ์ตูนที่อยู่ในมือต่ออย่างมีความสุข

ตอนหัวค่ำออกไปกินข้าวต้มที่ร้านย้งกับพี่อ้อมและพี่ตี๋ กลับมาบ้านนั่งดูมิวสิควีดีโอที่พี่อ้อมจะนำไปใช้สอนนักศึกษาในวันพรุ่งนี้ ฉันคิดว่าเป็นรูปแบบการสอนที่น่าสนใจที่เดียวที่ให้นักศึกษาดูฟังเพลงพร้อมกับดูมิวสิควีดีโอ และบอกว่าคนที่ร้องเพลงนี้มีอารมณ์หรือความรู้สึกอย่างไร เพื่อฝึกทักษะการเข้าใจความรู้สึกของผู้มารับการปรึกษา เนื้อหาของเพลงต่างๆ สะท้อนแง่มุมในชีวิตได้ดีทีเดียว บางเพลงก็บอกตรงไปตรงมาว่ารู้สึกอย่างไร บางเพลงก็ไม่บอกความรู้สึกออกมาตรงๆ แต่จะอ้อมไปอ้อมมาจนสับสน ซึ่งส่วนใหญ่แล้วนักจิตวิทยาจะเจอกับผู้มารับบริการประเภทหลังมากกว่า หรือแม้กระทั่งตัวของฉันเองก็ตาม การบอกความรู้สึกของเราออกไปตรงๆ ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

วันศุกร์ที่ 30 เดือน 11 ปี '50

2007-11-30T21:44:00.000+07:00

วันเวลาล่วงเลยไปอย่างรวดเร็วจนน่าใจหาย วันนี้เป็นวันสุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน พรุ่งนี้ก็จะเริ่มต้นเดือนธันวาคม ซึ่งเป็นเดือนสุดท้ายของฉันที่เชียงใหม่ ฉันวางแผนว่าจะเก็บข้อมูลให้เสร็จภายในเดือนธันวาคม และเดินทางกลับบ้านตอนปลายปี เวลาครึ่งปีที่เชียงใหม่มีความทรงจำมากมายเกิดขึ้นกับฉัน ความผูกพันค่อยๆ ก่อตัวขึ้นจนฉันรู้สึกว่าที่นี่คือบ้านอีกหลังหนึ่งของฉันไปเสียแล้ว แม้ว่าอีกไม่นานฉันต้องกลับไปอยู่บ้านที่แท้จริงของตนเอง แต่ฉันคงไม่มีวันลืมเชียงใหม่อย่างแน่นอน

วันนี้ฉันเข้าไปเก็บข้อมูลในทัณฑสถานตามตารางการทำงานที่วางไว้ โดยมีพี่อ้อมเข้าไปช่วยให้คำปรึกษาผู้ต้องขังในนั้นด้วย ที่นี่เป็นอีกสถานที่หนึ่งที่ฉันรู้สึกผูกพันด้วย มันเป็นสถานที่ที่ฉันได้เรียนรู้ชีวิตที่หลากหลายของผู้คนจำนวนมาก ตอนแรกที่เข้ามาช่วยงานที่นี่ใหม่ๆ ฉันรู้สึกไม่ค่อยสู้ดีนักกับบรรยากาศภายในรั้วสูงล้อมลวดหนาม แต่นานเข้าฉันก็เริ่มชินและให้ความสนใจกับชีวิตของผู้คนที่นี่มากกว่า น้องใหม่เคยถามฉันว่าปัญหาหลักของที่นี่คืออะไร ฉันตอบไปว่า “ความไม่เข้าใจ” ซึ่งเป็นที่มาของปัญหาหลายๆ ที่เกิดขึ้นตามมา วันนี้ฉันได้คุยกับคุณป้าคนหนึ่ง ตอนที่อยู่ภายนอก แกเป็นคนมีฐานะพอสมควร ชีวิตไม่เคยประสบกับความลำบากดังที่ชีวิตของตนเองเผชิญอยู่ในเวลานี้ จากชีวิตที่สุขสบาย เป็นที่รู้จักและมีคนนับหน้าถือหน้า ใครจะคาดคิดว่าชีวิตของแกจะมาลงเอยในคุกด้วยข้อหาค้ายาเสพติดพร้อมกับสามีของแก ทุกวันนี้คุณป้ายังคงยอมรับไม่ได้กับสิ่งที่เกิดขึ้น แกปฏิเสธว่าแกโดนใส่ร้าย แต่ศาลไม่รับฟังและตัดสินจำคุกแกตลอดชีวิต ใครเล่าจะรู้ว่าความจริงในเรื่องนี้คืออะไร มีคนเคยบอกกับฉันว่าผู้ต้องขังไม่มีทางพูดความจริง ฉันไม่รู้หรอกว่าเขาเคยมีประสบการณ์เช่นใดจึงทำให้สรุปเช่นนั้น แต่สำหรับฉันเองฉันเชื่อว่าผู้ต้องขังพร้อมที่จะพูดความจริงเมื่อพวกเขาอยากพูด และกับคนที่พวกเขาอยากพูด

ตอนเย็น ฉันเดินเล่นริมฟุตบาทไปเรื่อยเปื่อย เนื่องจากไม่มีรถสองแถวแดงยอมรับฉันไปส่งยังที่หมาย ฉันโบกรถอยู่หลายคันจนถอดใจ และหันมาพึ่งสองเท้าของตนเอง ฉันเดินมาจนถึงกาดสวนแล้ว แวะเข้าห้องน้ำ และโบกสองแถวให้ไปส่งที่หลัง มช. สภาพการจราจรในช่วงนี้อยู่ในขั้นวิกฤติเอามากๆ ฉันใช้เวลาในการเดินทางจากาดสวนแก้วไปยังหลัง มช. เกือบหนึ่งชั่วโมง ทั้งๆ ที่ปกติแล้วไม่น่าเกินสิบนาที เชียงใหม่ชักจะเหมือนกรุงเทพฯ เข้าไปทุกทีแล้วในเรื่องที่ไม่ควรเหมือน พอลงจากสองแถวฉันก็เดินต่อท่ามกลางความเย็นที่ค่อยๆ เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ท้องฟ้าสีเทากับสายลมหนาวปลุกความเงียบเหงาในใจของฉันขึ้นมาอีกครั้ง บรรยากาศเช่นนี้ คนที่หัวใจไม่แข็งแรงพออาจโดนทำร้ายเอาได้ง่ายๆ หากอยู่เพียงลำพัง ฉันไม่รู้ว่าทำไมความหนาวเย็นกับความเงียบเหงาจึงเป็นของคู่กัน แต่ที่แน่ๆ ตอนนี้ความเหงาค่อยๆ เริ่มแทรกซึมเข้ามาในใจของฉันเสียแล้ว

วันเสาร์ที่ 24 เดือน 11 ปี '50

2007-11-25T14:13:00.000+07:00

ท้องฟ้าคืนนี้ไม่มีแสงดาว แต่กลับสว่างไหวไปด้วยแสงโคมที่ลอยอยู่เต็มท้องฟ้า วันนี้เป็นวันลอยกระทง ที่เชียงใหม่จัดงานมาตั้งแต่เมื่อวานนี้และมีต่อไปจนถึงวันพรุ่งนี้ นี่เป็นปีที่สองติดต่อกันที่ฉันมาเที่ยวงานลอยกระทงที่ต่างจังหวัด ปีที่แล้วฉันไปที่สุโขทัยในช่วงที่ไปช่วยอาจารย์จิราพรเก็บข้อมูลภาคสนาม คืนนี้ฉัน พี่ตี๋ พี่อ้อม และน้องธี ไปลอยกระทงกันที่ริมแม่น้ำปิง เราจอดรถใกล้ๆ กับท่าเรือหางแมงป่อง และเดินไปชมบรรยากาศของงานที่สะพานนครพิงค์ บรรยากาศงานลอยกระทงของเชียงใหม่คึกคักอย่างยิ่ง มีการปิดถนนหลายสายเพื่อให้ผู้คนได้เดินเที่ยว โคมลอยถูกจุดขึ้นไปบนท้องฟ้าอย่างต่อเนื่อง หากมองขึ้นไปบนท้องฟ้าจะเห็นแสงระยิบระยับเต็มไปหมด ฉันสังเกตว่ากระทงในแม่น้ำปิงมีไม่มากนัก เมื่อเทียบกับโคมที่ลอยอยู่บนท้องฟ้า เป็นไปได้ว่าการจุดโคมลอยเป็นที่นิยมมากกว่าในประเพณีลอยกระทงของที่นี่ การปล่อยโคมลอยเปรียบเหมือนการปลดปล่อยความทุกข์โศก หรือสิ่งไม่ดีต่างๆ ให้ลอยไปพร้อมกับโคม นอกจากลอยกระทงและปล่อยโคมแล้ว ผู้คนที่นี่จะจุดประทีป ซึ่งเป็นเทียนในจานดินเผาอันเล็กๆ และแขวนโคมและธงไว้หน้าบ้านอีกด้วย ตอนลอยกระทงฉันก็นึกอยู่เหมือนกันว่าจะอธิฐานอะไรดี แต่ก็นึกไม่ออกจึงไม่ได้อธิฐานอะไร ในตอนนั้นฉันนึกถึงเบิ้ลมากกว่า เราสองคนไม่ได้ลอยกระทงด้วยกันมาหลายปีแล้ว คืนนี้เบิ้ลก็คงไม่ได้ออกไปไหน

หลังจากลอยกระทงเสร็จ พวกเราก็กลับมาลอยโคมกันต่อที่บ้าน พี่โต้งมาร่วมลอยโคมกับพวกเราด้วย ความสนุกอย่างหนึ่งของการปล่อยโคมก็คือการลุ้นว่าโคมของเราจะลอยขึ้นไปได้ตลอดรอดฝั่งไหม เพราะเท่าที่ฉันสังเกตโคมของหลายคนก็ลอยไปติดต้นไม้บ้าง ลอยไม่ขึ้นและตกลงมาบ้าง จากนั้นพี่อ้อมชวนพวกเรานั่งล้อมวงดื่มชาและกินขนมร่วมกัน มีบทสนทนามากมายเกิดขึ้นในวงน้ำชาท่ามกลางบรรยากาศที่เงียบสงบและหนาวเย็น การดื่มชาไปคุยกันไปให้ความรู้สึกสงบนิ่งและผ่อนคลาย ฉันชอบบรรยากาศแบบนี้ และคิดว่าอยากจะไปจัดวงน้ำชาและมีการสนทนากันในหมู่เพื่อนฝูงที่กรุงเทพฯ บ้าง แทบทุกครั้งที่เรานัดสังสรรค์กันมักจะเป็นในร้านอาหารหรือไม่ก็สถานที่ที่มีความวุ่นวาย ทำให้การพบเจอกันของพวกเราไม่ได้เป็นการพบเจอกันอย่างแท้จริง เพราะเราไม่ค่อยมีสมาธิในการคุยกันอย่างเป็นเรื่องเป็นราว เราเพียงแค่มาเห็นหน้าค่าตากันแล้วก็ลาจากกันไปโดยที่ไม่รู้ความเป็นไปในชีวิตของอีกฝ่ายเท่าไร

ก่อนนอนฉันคุยกับเบิ้ลเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้นในการเซ้งร้าน ฉันรู้สึกหงุดหงิดและโมโหเมื่อได้ยินว่าเบิ้ลต้องพบเจอกับอะไรบ้าง ฉันรู้ตัวว่าจิตใจของตนเองกำลังไม่สงบและมองสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างมีอคติ เมล็ดพันธุ์แห่งความโกรธภายในจิตใจของฉันกำลังถูกรดน้ำให้เติบโตขึ้น เกิดการแบ่งแยกพวกเรากับพวกเขาและมิตรกับศัตรูขึ้นในความคิด ที่จริงฉันอยากให้เรื่องนี้จบลงโดยที่ต่างฝ่ายต่างมีความรู้สึกดีๆ ให้แก่กัน แต่ดูเหมือนมันจะเป็นไปได้ยากเหลือเกิน ฉันยังทำใจไม่ได้หากคนที่ฉันรักถูกทำร้าย ฉันยังยอมรับไม่ได้ที่จะปล่อยให้คนที่ฉันรักต้องเจ็บปวดจากการกระทำของอีกฝ่าย และฉันพร้อมที่จะแตกหักกับพวกเขา ในขณะที่คุยกันฉันไม่มีความคิดที่จะประณีประนอมหลงเหลืออยู่เลย ความโกรธครอบงำจิตใจของฉันจนมองไม่เห็นทางออกอย่างอื่น หลังจากวางสายฉันยังคงนอนไม่หลับ บางทีฉันควรจะใจเย็นและปล่อยให้เวลาช่วยทำให้จิตใจของฉันสงบลง ก่อนที่จะมาคิดทบทวนเรื่องนี้อีกครั้ง

วันพุธที่ 21 เดือน 11 ปี '50

2007-11-21T23:13:00.000+07:00

วันนี้เป็นวันที่สามของสัปดาห์แล้วแต่ฉันยังไม่ได้เริ่มงานสักที การเก็บข้อมูลในงานวิจัยของฉันมักจะมีปัญหาเกิดขึ้นอยู่เสมอๆ และปัญหาที่เกิดขึ้นในตอนนี้ก็คือน้องแอน นักจิตวิทยาที่ทัณฑสถาน ผู้อำนวยความสะดวกในการหาเคสให้ฉันไปราชการที่กรุงเทพฯ หนึ่งเดือน ก็ใช่ว่าฉันจะเก็บข้อมูลไม่ได้เสียทีเดียว เพราะพี่พยาบาลที่นั่นก็คงพอช่วยหาเคสให้ฉันได้บ้าง แม้ว่าอาจจะไม่สะดวกเท่าไรก็ตาม แต่ฉันก็รู้สึกเกรงใจเหลือเกิน ฉันรู้ดีว่าลำพังงานในนั้นก็ยุ่งและวุ่นพออยู่แล้ว การที่ฉันเข้าไปก็เป็นการเพิ่มภาระให้กับพี่พยาบาลมากขึ้น เมื่อวานนี้ฉันโทรไปคุยกับพี่พยาบาลคนหนึ่ง (แย่จริง ฉันพยายามนึกชื่อเธออยู่นาน แต่ก็นึกไม่ออก) เธอบอกว่าวันพฤหัสฯ ฉันสามารถเข้าไปได้ ดังนั้นวันนี้ฉันจึงทำตัวเรื่อยเปื่อยไปอีกหนึ่งวัน

พี่ตี๋ไปทำกลุ่มให้กับนักศึกษา ป.โท จิตวิทยา มช. ทำให้ฉันอยู่บ้านเพียงลำพัง ตื่นขึ้นมาตอนเก้าโมงครึ่ง เปิดเน็ตค้นข้อมูลเกี่ยวกับการฝึกกีตาร์ทันที ต่อเนื่องจากเมื่อคืนที่นั่งฝึกจนดึก วันนี้ฉันนั่งฝึกกีตาร์เกือบทั้งวัน โดยค้นวิธีการเล่นจากในเว็บ ดีดกีตาร์จนนิ้วระบมไปหมด ไม่รู้ว่าฉันจะแก่เกินไปที่จะเรียนกีตาร์ในวัยนี้หรือเปล่า เพราะนิ้วมันแข็งเหลือเกิน ขยับไม่ค่อยได้ดังใจ แต่วันนี้ฉันก็ไม่ได้เล่นสนุกเพียงอย่างเดียว ตอนหัวค่ำฉันนั่งถอดเทปวิจัยไปได้อีกพอสมควร

นึกๆ ดูแล้วก็กังวลเหมือนกันเกี่ยวกับเวลาของฉันที่เหลือในเชียงใหม่ ฉันรู้สึกเกรงใจพี่อ้อมหากต้องอยู่ที่นี่นานออกไปอีก ฉันเข้าใจว่าพี่อ้อมก็คงอยากย้ายเข้ามาอยู่ที่บ้านแล้ว เพราะช่วงนี้พี่อ้อมมาค้างที่บ้านเป็นประจำ บ้านของใครเขาก็คงอยากอยู่ แต่พี่อ้อมก็คงอยากช่วยเหลือฉันที่เป็นรุ่นน้อง ฉันอยู่ที่นี่ก็ไม่ได้ทำประโยชน์อะไรให้กับพี่ๆ เท่าไร ได้แต่อาศัยเป็นที่หลับที่นอนไปวันๆ ฉันไม่รู้ว่าการเก็บข้อมูลวิจัยของฉันจะสิ้นสุดเมื่อใด ฉันไม่สามารถให้คำตอบได้เนื่องจากไม่ได้ขึ้นอยู่กับฉันคนเดียว การเก็บข้อมูลกับผู้ต้องขังเป็นสิ่งที่ยากลำบากพอสมควร กว่าที่ฉันจะได้ข้อมูลที่เล็งเห็นว่าสามารถนำไปใช้ในงานวิจัยได้ก็ต้องใช้เวลาพอสมควรในการพูดคุย

นานวันเข้าฉันยิ่งรู้สึกแปลกแยกกับการอยู่ที่นี่มากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ได้เป็นเพราะพี่ทั้งสอง แต่เป็นเพราะฉันเองที่ไม่สามารถจัดการความรู้สึกเกรงใจของตัวเองได้ หลายครั้งที่ฉันทำตัวไม่ถูก ไม่รู้จะพูดอะไร ไม่รู้จะวางตัวยังไง เวลาอยู่ด้วยกันกับพี่ตี๋และพี่อ้อม ฉันรู้สึกเกรงใจกับการพึ่งพาอาศัยพี่ๆ ในทุกวันนี้ ยิ่งพี่เขาทำดีกับฉันเท่าไร ฉันก็ยิ่งรู้สึกแย่มากขึ้นเท่านั้น ฉันคิดอยู่เหมือนกันว่าจะคุยกับพี่เขาดีไหมถึงความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับฉันตอนนี้ แต่ฉันก็ไม่รู้จะเริ่มต้นยังไงดี

วันนี้เป็นอีกวันหนึ่งที่ฉันไม่ได้คุยกับเบิ้ล ตั้งแต่เช้าเมื่อวานนี้ที่เราคุยกัน ฉันไม่รู้ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเรียกว่าการทะเลาะกันหรือเปล่า แต่มันก็จบลงด้วยการที่ต่างฝ่ายต่างวางสายด้วยความรู้สึกที่ไม่ค่อยสู้ดีนัก ฉันลังเลเหมือนกันที่จะโทรไปหาเบิ้ล ตั้งแต่เมื่อวานนี้จนกระทั่งวันนี้ฉันก็ยังไม่ได้โทร และเบิ้ลก็ไม่ได้โทรมา ฉันเป็นห่วงเบิ้ล แต่ฉันก็กลัวเกินไปที่หยิบโทรศัพท์ขึ้นมา ฉันกลัวว่าเราจะคุยกันไม่รู้เรื่องและจบลงด้วยความรู้สึกแย่ๆ อีก ฉันเชื่อว่าตอนนี้เบิ้ลเองก็คงรู้สึกไม่ต่างจากฉัน

วันจันทร์ที่ 19 เดือน 11 ปี '50

2007-11-21T11:35:00.001+07:00

ฉันเริ่มต้นสัปดาห์ใหม่ด้วยการตื่นนอนตอนสิบเอ็ดโมง กิจกรรมอย่างแรกที่ทำก็คืออ่านการ์ตูน ตอนนี้ฉันกำลังติดการ์ตูนเรื่อง “Beck” อยู่ อ่านแล้วรู้สึกฮึกเหิมอยากหยิบกีตาร์ขึ้นมาฝึกอย่างจริงจังอีกครั้ง จะว่าไปการ์ตูนบางเรื่องก็ไม่ได้มีไว้เพียงให้อ่านสนุกๆ เท่านั้น แต่มันสามารถเป็นแรงบันดาลใจในการลงมือทำอะไรบางอย่างให้กับชีวิตของเราได้เลยทีเดียว กว่าจะได้กินข้าวมื้อแรกของวันก็ปาเข้าไปตอนเที่ยง กินกับข้าวตอนเย็นของเมื่อวานที่พี่ตี๋อุ่นให้

ตอนบ่ายฉันปั่นจักรยานไปหาลุงวันกับป้าอู๊ดที่โรงอาหารคณะมนุษย์ ลุงวันกับป้าอู๊ดเป็นเจ้าของร้านอาหารมังสะวิรัสที่โรงอาหารที่ฉันกินอยู่เป็นประจำตอนฝึกงานที่ มช. ฉันมีโอกาสไปเยี่ยมบ้านของแกตอนไปทำกลุ่มให้เด็กจิตวิทยา มช. ที่เชียงดาวในเดือนก่อน และมีโอกาสได้พูดคุยและกินอาหารฝีมือลุงกับป้าอย่างเต็มอิ่มอีกครั้งที่งานภาวนาที่ผ่านมา วันนี้ฉันนั่งคุยกับลุงวันที่โรงอาหาร ฉันบอกกับลุงว่าอยากเรียนทำอาหารมังสะวิรัส ลุงบอกว่ายินดีสอนให้ ไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น แค่ซื้อของมาเท่านั้นและลุงจะเปิดบ้านสอนให้ ลุงวันไม่เคยหวงวิชา เคยมีคนมาขอเรียนกับลุงหลายคนแล้วและลุงก็สอนให้ บางคนก็เรียนเพื่อไปทำกินอยู่กับบ้าน บางคนก็เรียนเพื่อไปประกอบอาชีพขายอาหารมังสะวิรัส ได้ยินดังนั้นฉันจึงเกิดความสนใจที่จะจัดคอร์สเล็กๆ เกี่ยวกับการทำอาหารเพื่อสุขภาพขึ้นมา แล้วชวนเพื่อนๆ มาเรียนกับลุงเป็นกลุ่ม ถือเป็นการไปเรียนและการไปเที่ยวไปในตัว บ้านของลุงวันอยู่ที่เชียงดาว เป็นบ้านสวนน่าอยู่ทีเดียว มองออกไปเห็นดอยเชียงดาวตั้งตระหง่านอยู่ไม่ไกล น้องที่ มช. บอกว่าบนดอยเชียงดาวไม่มีถนนให้รถขึ้นไป หากจะขึ้นต้องเดินอย่างเดียว และใช้เวลาถึงสามวันในการเดินไปถึงยอดดอย น่าสนใจทีเดียว ฉันตั้งใจว่าจะหาโอกาสขึ้นดอยเชียงดาวให้ได้สักครั้ง

ลุงวันเล่าให้ฉันฟังเกี่ยวกับแนวคิดของลุงที่เปิดร้านอาหารมังสะวิรัสราคาถูกในโรงอาหารของมหาวิทยาลัย ลุงบอกว่าที่ขายอาหารราคาถูกเพราะต้องการช่วยเหลือพ่อแม่ของนักศึกษาในทางหนึ่ง ลุงเข้าใจความรู้สึกของคนเป็นพ่อแม่ที่เวลามีลูกมาขอเงิน “ตอนที่ลูกแบมือขอเงินลูกจะรู้ไหมว่ากว่าที่พ่อแม่จะหาเงินมาได้นั้นลำบากเพียงใด” ลุงบอกกับฉัน ข้าวราดแกงที่ร้านลุงวันกับป้าอู๊ดเริ่มต้นที่จานละสิบบาทเท่านั้น ซึ่งเป็นราคาที่ถูกมากเมื่อเทียบกับปริมาณและคุณภาพของอาหารมังสะวิรัสของที่นี่ สำหรับป้าอู๊ดแล้ว การทำอาหารไม่ได้เป็นเพียงการทำอาหารเท่านั้น แต่มันเป็นการปฏิบัติธรรมไปในตัว ป้าอู๊ดเคยบอกกับฉันว่า “การทำอาหารมังสะวิรัสไม่ได้ใช้แค่ฝีมือเท่านั้น แต่ต้องใช้ ‘ใจ’ ในการทำด้วย” โดยส่วนตัวแล้ว ฉันไม่เคยกินอาหารมังสะวิรัสที่อร่อยเท่านี้มาก่อนในชีวิต ป้าอู๊ดเคยเล่าให้ฉันฟังว่าต้นทุนของอาหารมังสะวิรัสสูงกว่าอาหารทั่วไปถึงสองเท่า แต่ลุงกับป้ากลับขายถูกกว่าอาหารทั่วไปสองเท่าเช่นกัน ลุงวันบอกกับฉันว่าป้าอู๊ดก็อยากขึ้นราคาอาหารเหมือนกัน เพราะเท่าที่ขายอยู่ทุกวันนี้ก็แทบไม่มีกำไร แต่ลุงวันก็ยังยืดหยัดในความตั้งใจเดิมที่ต้องการช่วยเหลือผู้อื่น “ผมไม่ได้ต้องการอะไรมาก ขอแค่มีที่อยู่ มีค่าน้ำมันรถเดินทางมาขายอาหารก็พอใจแล้ว ที่ทำอยู่ทุกวันนี้ก็ต้องการทำบุญช่วยเหลือผู้อื่น ใครเรียกไปช่วยงานอะไรก็ไป” ฉันคิดว่าฝีมือในการทำอาหารของป้าอู๊ดไม่เป็นรองร้านอาหารมังสะวิรัสชื่อดังในเชียงใหม่เลย หากแกต้องการขายเพื่อความร่ำรวยจริงๆ ป่านนี้ลุงกับป้าคงมีบ้านหลังใหญ่ๆ กับรถคันโตๆ ไปแล้ว แต่แกก็เลือกที่จะเดินบนเส้นทางแห่งความพอมีพอกินและช่วยเหลือผู้อื่นตามกำลังที่ตนเองมี

ฉันประทับใจลุงวันกับป้าอู๊ดมาก ถึงแกจะเป็นเพียงคนขายอาหารตัวเล็กๆ แต่จิตใจของแกกว้างใหญ่เหลือเกิน แม้ว่าแกจะไม่ได้เป็นคนร่ำรวยเหลือกินเหลือใช้ แต่แกก็พร้อมที่จะแบ่งปันสิ่งที่แกมีให้กับคนรอบข้าง แกทำให้ฉันนึกถึงคำว่า “สันโดษ” ที่เป็นรูปธรรมและจับต้องได้ การมาหาลุงวันกับป้าอู๊ดในครั้งนี้ทำให้ฉันได้ความตื้นตันใจกลับไปพร้อมกับอาหารมังสะวิรัสอีกถุงเบ่อเร้อ

วันอาทิตย์ที่ 18 เดือน 11 ปี '50

2007-11-18T23:46:00.000+07:00

หลังจากใช้เวลาในการเดินทางจากกรุงเทพฯ เก้าชั่วโมงครึ่ง ฉันได้กลับคืนสู่เมืองเชียงใหม่อีกครั้ง ทันทีที่เท้าสัมผัสกับพื้นของสถานีขนส่งอาเขต ฉันสัมผัสได้ถึงไอเย็นของลมหนาวที่พัดมาอย่างแผ่วเบาเป็นระลอก นี่เป็นครั้งแรกในชีวิตที่ฉันได้มาใช้ชีวิตท่ามกลางความหนาวเย็นของฤดูหนาวในเมืองเหนือเป็นเวลานานๆ ก่อนหน้านี้เป็นการมาเที่ยวเพียงไม่กี่วันเท่านั้น บางทีนี่อาจจะเป็นครั้งแรกและครั้งเดียวที่ฉันจะมีโอกาสเช่นนี้

สองสัปดาห์ที่แล้วฉันเดินทางไปกรุงเทพฯ เพื่อส่งรายงานการฝึกงาน และใช้เวลาหลังจากนั้นในการอยู่กับครอบครัว สังสรรค์กับเพื่อนๆ และอยู่กับเบิ้ลที่อกาลิโก วันเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็วจนมาถึงวันที่ฉันต้องเดินทางกลับ เบิ้ลมาส่งที่สถานีขนส่งหมอชิต ฉันเห็นน้ำตาของเธอที่เอ่อล้นออกมาจากดวงตากลมโตคู่นั้น ฉันเข้าใจว่าเบิ้ลรู้สึกอย่างไร แต่ฉันก็ช่วยอะไรเธอไม่ได้มากไปกว่าการเดินไปส่งเธอที่รถและบอกกับเธอว่า “เข้มแข็งไว้นะ” มันเป็นคำพูดที่ค่อนข้างจะเห็นแก่ตัวของฉัน ฉันให้เบิ้ลเข้มแข็ง ไม่อยากให้เบิ้ลเศร้า เพราะฉันเองไม่อยากรู้สึกผิดหากช่วยอะไรเธอไม่ได้ ฉันมองดูรถของเบิ้ลที่ค่อยๆ เคลื่อนตัวออกไปจนลับตา ก่อนที่จะเดินกลับเข้าไปที่ชานชาลา

ฉันมาถึงบ้านตอนสาย เก็บข้าวของ อาบน้ำ และปั่นจักรยานออกมา ตรงไปที่ศาลาธรรม มช. วันนี้มีงาน “วันแห่งสติ” ของสังฆะพลัมน้อย ตอนฉันไปถึงกำลังอยู่ในช่วงฟังบรรยายธรรมะของหลวงปู่นัท ฮันห์ เกี่ยวกับการดูแลความโกรธที่เกิดขึ้นในใจ จากนั้นก็เป็นการเดินสมาธิ และกินข้าวกลางวันร่วมกันอย่างมีสติ กิจกรรมในช่วงบ่ายเริ่มต้นด้วยผ่อนพักตระหนักรู้ และปิดท้ายด้วยการสนทนาธรรม วันแห่งสติในครั้งนี้ ฉันได้เจอกับ “ธี” น้องที่ได้เจอกันที่งานภาวนาในเดือนตุลาคม เขามาอยู่เชียงใหม่ได้พักหนึ่งแล้วเพื่อเรียนชีวภาพบำบัด ก่อนหน้านี้ธีจบประกาศนียบัตรทางด้านคอมพิวเตอร์กราฟิกจากอเมริกา แต่มีความสนใจทางด้านการแสวงหาทางจิตวิญญาณจึงทำให้มีโอกาสเข้าร่วมงานภาวนาตามแนวทางของท่านติช นัท ฮันห์ เท่าที่ได้คุยกัน ฉันรู้สึกว่าธีเป็นคนที่มีเสน่ห์บางอย่างที่สามารถดึงดูดผู้คนให้เข้าหาและพูดคุยกับเขา ด้วยบุคลิกที่สดใส รู้จักพูดและตั้งใจฟังคู่สนทนาอย่างจริงจัง ฉันสังเกตว่ามีหลายคนเข้ามาพูดคุยกับธี และฉันเองก็เป็นหนึ่งในนั้น

หลังจากจบงาน ฉันปั่นจักรยานไปร้านเล่า ได้หนังสือติดมือมาหนึ่งเล่มคือ “ลิตเติลทรี” วรรณกรรมเยาวชนเกี่ยวกับชนเผ่าเชอโรกี พี่บอลเป็นคนแนะนำให้ฉันอ่านในวันที่ไปดูบอลด้วยกันที่ร้านเหล้า ฟังพี่บอลเล่าก็เกิดอยากอ่านขึ้นมา และฉันก็ซื้อมาอ่านจนได้แม้ว่าจะมีหนังสือที่รอให้ฉันอ่านอยู่ที่บ้านอีกหลายเล่มก็ตาม จากนั้นฉันกลับเข้า ไปใน มช. แวะ อมช. กินข้าวเย็น และปิดท้ายด้วยการเช่าการ์ตูนมานั่งอ่านที่ร้านนมสด-ขนมปังสังขยา ก่อนกลับเข้าบ้าน จะว่าไปการเช่าการ์ตูนมานั่งอ่านที่ร้านนมก็เป็นกิจกรรมอย่างหนึ่งที่ฉันทำอยู่บ่อยๆ นอกเหนือจากการปั่นจักรยานไปเรื่อยเปื่อย และการนั่งอ่านหนังสือที่ร้านกาแฟ

กลางคืนนั่งคุยกับพี่อ้อม พี่ตี๋ และพี่โต้งที่โต๊ะอาหาร พวกเราคุยกันหลายเรื่อง แต่ใจความหลักๆ ก็เกี่ยวข้องกับแนวคิดของท่านติช นัท ฮันห์ ฉันรู้สึกว่าตนเองโชคดีที่มีโอกาสได้มาสัมผัสกับแนวคิดและวิถีของการปฏิบัติตามแนวทางนี้ ฉันเชื่อว่าแนวทางดังกล่าวสามารถนำไปพัฒนาเป็นรากฐานทางทฤษฎีและการปฏิบัติให้กับจิตวิทยาแนวพุทธได้ดีทีเดียว หนังสือเล่มหนึ่งที่ฉันอยากได้อยู่ตอนนี้ก็คือ “สู่ชีวิตอันอุดม” ของท่านติช นัท ฮันห์ แปลโดย ส.ศิวรักษ์ เนื้อหาคล้ายคลึงกับฉบับภาษาอังกฤษที่ชื่อ “Understanding our mind” เล่มนี้ท่านได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับจิตใจของมนุษย์เอาไว้อย่างละเอียดลึกซึ้ง ฉันตั้งใจว่าจะลองอ่านดูและหากเป็นไปได้จะนำมาปรับใช้เพื่อเขียนขึ้นเป็นทฤษฎีจิตวิทยาแนวพุทธ

วันเสาร์ที่ 3 เดือน 11 ปี '50

2007-11-04T13:14:00.001+07:00

วันนี้ฝนโปรยลงมาทั้งวัน สายลมเย็นพัดมาเป็นระลอก ฉันยังคงนั่งปั่นงานอยู่ที่บ้านเพียงลำพัง กว่าที่ฉันจะได้เริ่มงานในวันนี้เวลาก็ล่วงเลยมาถึงบ่ายโมง ฉันตื่นนอนตอนสิบเอ็ดโมงกว่าๆ มองผ่านหน้าต่างออกไปนอกบ้าน ในใจนึกว่ายังเช้าตรู่ อากาศเย็นสบาย ไม่มีแสงแดด ฉันนอนขดตัวอยู่ใต้ผ้าห่มจนไม่อยากจะลุกออกมาเลย ฉันชอบสภาพอากาศแบบนี้จริงๆ ไม่รู้ว่ากลับไปกรุงเทพฯ จะได้เจอกับอากาศแบบนี้ไหม

ตอนบ่ายนั่งทำงานอย่างเพลิดเพลินอยู่ดีๆ ไฟก็เกิดดับขึ้นมา ให้มันได้อย่างนี้สิ ฉันไม่รู้จะทำอะไร จึงหยิบการ์ตูนขึ้นมาอ่านรอเวลา พอไฟมา ฉันทำงานได้ไม่ทันไร ก็ถึงเวลากินมื้อเย็น เย็นวันนี้ฉันไปกินข้าวร้านพี่โม พร้อมด้วยพี่อ้อม พี่เทพ พี่ตี๋ และพี่ชัย ร้านพี่โมเป็นร้านอาหารญี่ปุ่นโฮมเมด ทั้งอร่อย ถูก และเยอะมาก มื่อนี้ฉันสั่งข้าวหน้าไก่ทอดราดไข่ ส่วนพี่ๆ สั่งข้าวห่อไข่กันเกือบทุกคน เพราะเพิ่งดูซีรีส์ “สูตรรักข้าวห่อไข่” กันมา ฉันเองก็อยากดู แต่ต้องอดใจไว้ก่อน ฉันก็รู้เหมือนกันนะว่าอะไรควรอะไรไม่ควร อย่างไรก็ตาม ฉันก็อดใจไม่ได้อยู่ดีที่จะไม่ดูบอลคืนนี้

คืนวันนี้ แมนฯ ยูฯ เตะกับอาร์เซนอล โดยเป็นฝ่ายไปเยือน ฉันกับพี่ชัย ตามไปสมทบพี่บอลกับพี่กุ้งที่นั่งรออยู่ก่อนที่ร้านบ้านเลขที่หนึ่ง ทั้งที่ไม่น่าจะมีโต๊ะให้นั่งแล้ว แต่พี่แก้วก็หาโต๊ะมาให้กับพวกเราด้วยความที่สนิทสนมกับคนที่ร้านเป็นการส่วนตัว โต๊ะของพวกเราตั้งอยู่ใกล้ๆ กับหน้าจอเลยทีเดียว ตอนฉันไปถึงจบครึ่งแรกพอดี แมนฯ ยูฯ นำอยู่ หนึ่งต่อศูนย์ จากการยิงของรูนีย์ ฉันสั่งไฮเนเกนมาหนึ่งขวด เพื่อดื่มไล่ความหนาว แต่ดูเหมือนมันจะไม่ช่วยอะไรเท่าไร ฝนยังคงโปรยลงมาอย่างต่อเนื่อง และสายลมเย็นยังคงพัดมาอย่างไม่หยุดยั้ง

ผลบอลจบลงที่สกอร์ สองต่อสอง โดยฟาเบกัสยิงตีเสมอให้อาร์เซนอล ก่อนที่โรนัลโดจะยิงให้แมนฯ ยูฯ ขึ้นนำไปอีกตอนใกล้หมดเวลา และท้ายที่สุดอาร์เซนอลก็ตามมามีเสมอในช่วงทดเวลาบาดเจ็บจนได้จากกัลลาส ฟุตบอลคู่นี้เป็นคู่ที่ดูสนุกเอามากๆ ฉันไม่ได้ดูบอลสนุกๆ แบบนี้มานานแล้ว ในบรรยากาศที่ทุกคนส่งเสียงเฮเมื่อมีลุ้นทำประตู และร้องตะโกนโวยวายเมื่อมีการทำประตูเกิดขึ้น

ฉันกลับถึงบ้านตอนสี่ทุ่มกว่าๆ เริ่มทำงานต่อไปได้สักพัก ไฟก็ดับอีกครั้ง จนฉันถอดใจ ด้วยความที่ยังไม่ง่วงจึงไม่สามารถข่มตานอนได้ ฉันจึงออกมานั่งสมาธิเพียงลำพังท่ามกลางความมืดที่หน้าบ้าน บรรยากาศเงียบสงบอย่างยิ่ง ได้ยินเพียงเสียงฝนที่ตกลงมากระทบกับสิ่งต่างๆ ฉันพยายามจดจ่ออยู่กับลมหายใจเข้าและออกของตัวเอง ระหว่างที่นั่งอยู่ มีหลากหลายเรื่องราวปรากฏขึ้นภายในใจของฉัน แต่ฉันก็ไม่ได้พยายามขับไล่มันออกไป เพียงแต่เฝ้าดูมัน ปล่อยให้มันผ่านเข้ามาและผ่านออกไป ฉันนั่งสมาธิอยู่พักใหญ่ก่อนที่จะกลับเข้าไปในห้อง หยิบหนังสือ “ดวงตะวัน ดวงใจฉัน” ของท่านติช นัท ฮันห์ ขึ้นมาอ่านต่อ และหลับไปโดยที่ยังไม่ได้อาบน้ำ!

วันศุกร์ที่ 2 เดือน 11 ปี '50

2007-11-02T23:06:00.001+07:00

ค่ำวันนี้ฝนตกลงมา ทำให้ฉันไม่แน่ใจว่านี่มันฤดูอะไรกันแน่ เดี๋ยวหนาวเดี๋ยวฝนตก อากาศช่างแปรปรวนและไม่แน่นอนจริงๆ จะว่าไปก็คงไม่ต่างจากชีวิตของคนเราเท่าไร คืนนี้ฉันปูเสื่อนั่งทำงานอยู่หน้าบ้าน มีไอ้จุดนอนหนาวตัวสั่นอยู่ใกล้ๆ และมีพี่เทพกับพี่อ้อมนั่งคุยกันอยู่ไม่ไกล ฉันอยากเข้าไปร่วมวงสนทนาด้วยจัง แต่เจียมตัวเองขอนั่งทำงานดีกว่า พี่เทพเพิ่งมาถึงตอนเย็นที่ผ่านมา ตอนเย็นฉันเลยได้ออกไปกินข้าวกับพี่ๆ ที่ร้านเลมอนกรีน อาหารที่นี่อร่อยทีเดียว กินข้าวเสร็จกลับมาบ้าน ฉันซัดกาแฟไปหนึ่งแก้ว และเริ่มลงมือทำงานต่อ

หลายวันมานี้ฉันไม่อยากลุกจากที่นอนในตอนเช้าเลย วันนี้ก็เช่นกัน อากาศตอนเช้าเย็นสบายมากๆ จนฉันอยากนอนอยู่แบบนี้นานๆ กว่าที่จะลุกจากที่นอนก็ปาเข้าไปตอนสาย และกว่าที่ลงมือทำงานเวลาก็ล่วงเลยเข้าไปตอนบ่าย หากนับดูจริงๆ ในวันหนึ่งๆ ฉันใช้เวลาทำงานเพียงไม่กี่ชั่วโมงเท่านั้น เวลาที่เหลือหมดไปกับการอ่านการ์ตูน เล่นเน็ต และนั่งหายใจทิ้งไปเปล่าๆ สรุปแล้วนี่ฉันยังไม่ได้ทำงานจริงๆ จังๆ เลยนี่นา ช่างชะล่าใจจริงๆ เลย บ่ายวันนี้ฉันออกไปส่งโปสการ์ดไปให้กับเพื่อนๆ คาดว่าคงถึงในสัปดาห์หน้า ไม่รู้ว่าจะไปถึงทันก่อนส่งงานไหม ฉันอยากส่งกำลังใจไปให้กับเพื่อนๆ ในการทำรายงาน ที่จริงก็น่าจะส่งให้กับตัวเองด้วยนะ ฉันคิดว่ากำลังใจเป็นสิ่งสำคัญทีเดียวในการทำอะไรสักอย่าง หากมีกำลังใจ กำลังกายก็จะตามมาเอง

จะว่าไปในการทำรายงานครั้งนี้ฉันไม่ค่อยรู้สึกกดดันเท่าไร และดูเหมือนกับจะมีสติในการทำงานมากขึ้น ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะการฝึกสติจากการเข้าร่วมภาวนาครั้งที่ผ่านมา ตอนนี้ฉันมีเสียงระฆังในคอมพิวเตอร์ที่ดังเตือนสติอยู่ทุกสิบห้านาที พอเสียงระฆังดังฉันก็จะหยุดกิจกรรมที่ทำทุกอย่างและกลับมาอยู่กับลมหายใจตนเอง เมื่ออยู่กับลมหายใจ จิตใจของฉันสงบนิ่ง ไม่ว้าวุ่น ไม่กังวล ไม่กดดัน เหมือนได้ชำระจิตใจทุกๆ สิบห้านาที ไม่รู้สิ ตอนนี้ฉันรู้สึกว่าตนเองมีความสุขกับการทำงานมากขึ้นกว่าแต่ก่อน งานจะเสร็จทันกำหนดหรือไม่ไม่ใช่เรื่องที่ฉันควรจะเอามากังวลและใส่ใจ ฉันเพียงแต่ทำงานให้เต็มที่ด้วยใจที่เป็นสุขก็พอ หากงานจะเสร็จมันก็คงเสร็จ หากจะไม่ก็คงไม่ พูดเหมือนง่ายนะ แต่มันก็ง่ายจริงๆ นั่นแหละหากเราทำให้มันง่าย คนเราจะต้องการอะไรไปมากกว่าความสุขหรือ ฉันว่าเราสามารถมีความสุขกับการทำงานได้ โดยไม่ต้องรอให้งานเสร็จ และเราสามารถมีความสุขกับการหายใจในตอนนี้ได้ โดยไม่ต้องรออะไรเลย